Б.Ганбат: Төв банкны засаглал, үйл ажиллагааг олон улсын стандартад нийцүүлнэ

Түгээх    
2017-12-06 10:53:52 - Эдийн засаг

ganbatМонголбанкны Хууль, эрх зүйн газрын захирал Б.Ганбаттай ярилцлаа.

-Төв банкны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг өргөн бариад байна. Хуулийн төслийн үзэл баримтлалаас харвал төв банкны хараат бус байдлыг үнэлэх үнэлгээгээр манай төв банкны үйл ажиллагаа ямар байна вэ

-Төв банкны хараат бус байдлыг үнэлдэг олон улсын шалгуур үзүүлэлтүүд бий. Энэ шалгуур үзүүлэлтээр харвал манай төв банк 50 хувьтай байгаа. Тэгэхээр бид төв банкны хараат бус байдлыг нэмэгдүүлэх үндсэн зорилгын хүрээнд энэ хуулийн төслийг боловсруулж, өргөн мэдүүлсэн. 

-50 хувь гэдэг нь олон улсын жишигтэй харьцуулахад хэр үзүүлэлт вэ?

-Дундаас доогуур хэмжээнд явж байна гэж харагдаж байгаа. Гэхдээ энэ тухайн улс орны хөгжлийн түвшин гэх зэрэг олон шалгуур бий. Манай улстай ижил хөгжлийн төвшинтэй улсуудтай харьцуулахад төв банкны хараат бус байдлын үнэлгээгээр дундаас доогуур байна гэх тооцоо гарч байгаа юм.

-Энэ шалгуур үзүүлэлтийг нэмэгдүүлэхийн тулд хуульд ямар өөрчлөлт хийх шаардлагатай байна вэ. Одоогийн хуулиар Монголбанкны Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас томилж байгаа. Ингэж томилох нь зөв үү, буруу юу гэхээсээ илүү ингэж томилогдсоныхоо дараа хараат бусаар ажиллах боломж хэр байдаг юм бол?   

-Одоо эрх зүйн орчны хүрээнд Монголбанкны ерөнхийлөгчийг УИХ томилж байгаа. Монголбанк үйл ажиллагаагаа УИХ-д тайлагнадаг. Түүний удирдлагыг УИХ буюу хууль тогтоох дээд байгууллага томилж байгаа. Монголбанкны ерөнхийлөгчийн бие даасан байдал нь мөнгөний бодлогын шийдвэр гаргалтын үйл явцаас илэрч харагддаг. Бид хуулийн өөрчлөлтөөр Мөнгөний бодлогын шийдвэр гаргалтад ямар зарчим баримтлах вэ гэдгийг тодорхой тусгаж өгч байна. Олон улсын жишигт төв банкны мөнгөний бодлогын хараат бус зөвлөл ажилладаг. Зөвлөл нь хараат бусаар ажиллаж, хамтын удирдлагын зарчмаар бодлогын шийдвэр гаргадаг. Бид хуулинд өмнө нь байсан зохицуулалтын хүрээнд тодорхой бус байсан харилцааг нэлээд тодорхой болгож өгч байгаа. Төв банк мөнгөний бодлогын зөвлөлтэй байна. Зөвлөлийн гишүүдийг УИХ-аас томилно. Мөнгөний бодлогын зөвлөлөөс гарах бодлогын томоохон шийдвэрүүд хамтын удирдлагын зарчимд суурилна гэж байгаа.

-Монголбанк бодлогын хүү тогтоож, валютын ханшийг тогтоодог юм байна гэх ойлголттой байдаг. Шинэ хуулийн төслөөр Монголбанкны чиг үүргийг илүү нарийвчлах талаар ямар зүйл заалт тусгагдаж байгаа вэ? 

-Төв банкны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийн хүрээнд Монголбанкны үндсэн зорилтыг үнийн тогтвортой байдлыг хангах гэж өөрчилсөн.  Одоо байгаа хуулийн хүрээнд төв банкны үндсэн зорилтыг “Үндэсний мөнгөн тэмдэгт-төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангахад оршино” гэж томъёолсон байдаг. Тэгэхээр Монголбанкны баримтлах гол зорилго нь инфляцийг нам, тогтвортой түвшинд байлгах. Инфляци нэмэгдэж байна уу, үгүй юу гэдгийн илрэл нь үнийн өсөлт юм. Тийм учраас олон улсын туршлагад ч “Үнийн тогтвортой байдлыг хангах” гэж тусгасан байдаг. Өмнө нь “Төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангах” гэж тусгасан байдаг нь хоёрдмол агуулгатай байна. Нэг талаас үнийн тогтвортой байдал, нөгөө талаас валютын ханшийн тогтвортой байдал гэж ойлгогдоод байдаг. Тийм учраас үүнийг илүү нарийвчилж, тодорхой болгож өгч байгаа юм. 

-Хуулийн төслийн үзэл баримтлал дээр онцолсон нэг зүйл нь “Төв банкны удирдлагыг томилох, чөлөөлөх үндэслэл, ЗГ-тай харьцахад үүсч болох зөрчилдөөний шийдэл” гэх ангиллаар үнэлгээ буурсан байна гэж байгаа. Энэ яагаад вэ гэдгийг тайлбарлана уу?

-Өргөн барьсан хуулийн төслийн бас нэг үндсэн зохицуулалт нь энэ л дээ. Төв банкны удирдлага, үйл ажиллагаа, засаглал нь олон улсын түвшинд тавигддаг нөхцөл, шаардлагыг хангасан байх ёстой гэх агуулгаар явж байгаа. Хуулийн төслийн дагуу Төв банк удирдах зөвлөлтэй байна. Удирдах зөвлөл олон улсын жишгийн дагуу хамтын удирдлагын зарчим дээр шийдвэр гаргана. Гэхдээ удирдах зөвлөл нь мөнгөний бодлогын зөвлөлийн хуулиар харьяалуулж өгсөн хэлэлцэх асуудлаас бусад асуудлаар шийдвэр гаргах юм. Ингэж зааг, ялгааг нь тогтоож өгч байгаа. Өмнө нь явж байсан практикийг харахад Монголбанкны Ерөнхийлөгч буюу нэг субъектээс хамааралтайгаар шийдвэрүүд гарч явсан юм билээ. Тэгэхээр шинэ хуулийн төслөөр бодлогын томоохон шийдвэрүүдийг Мөнгөний бодлогын зөвлөл гаргана. Дотоод үйл ажиллагаатай холбоотой бусад шийдвэрүүдийг Монголбанкны удирдах зөвлөлөөр шийдвэрлэх юм. 

-Шинэ хуулийн төслөөр Монголбанк төсвийн шинжтэй арга хэмжээг санхүүжүүлэхийг хориглохоор тусгасан байна. Ийм зохицуулалт хийж өгснөөр ямар давуу тал бий болно гэж харж байгаа вэ?

-Монголбанк Засгийн газраас санхүүжүүлэх ёстой аливаа төсөл, хөтөлбөрийг санхүүжүүлснээс болж, үндсэн үйл ажиллагаа нь доголддог, цаашлаад улс орны эдийн засагт нөлөөлдөг өмнөх практик байсан. Тэгэхээр үүнийг одоо оруулж ирж байгаа хуулийн төслөөр нэлээд хязгаарлаж өгч байгаа. Өөрөөр хэлбэл, Монголбанк Засгийн газраас хараат бус байна гэдгийг онолын хувьд хязгаарлаж өгсөн. Энэ чиглэлээр үүрэг даалгавар, зөвлөмж өгөх үйл ажиллагааг бүрэн хязгаарласан. Төв банк Засгийн газартай хоёр л чиглэлээр харилцана. Нэгдүгээрт, Засгийн газар төсвийн улирлын шинж чанартай зөрүү гарвал Монголбанкнаас санхүүжилт өгч болно. Хоёрдугаарт, мөнгөний бодлогыг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой арга хэмжээний хүрээнд Засгийн газрын бонд, үнэт цаасыг худалдаж авна гэж байгаа. Үүнээс бусад чиглэлээр буюу Засгийн газрын зүгээс хэрэгжүүлж байгаа нийгмийн шинж чанартай аливаа төсөл, арга хэмжээг санхүүжүүлэхийг хориглоно гэсэн заалтыг тусгаж өгсөн.

-Нэлээд томоохон өөрчлөлтүүдийг агуулсан хуулийн төсөл болсон гэж ойлгогдож байна. Гэвч энэ хуулийн төслийг УИХ батлах болов уу. Хэрвээ батлахгүй бол ямар сөрөг үр дагавар гарах бол?

-Монгол Улсын Засгийн газар ОУВС-тай хамтраад “Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлж байгаа. Энэ хүрээнд эдийн засгийн нөхцөл, байдлыг сайжруулах чиглэлээр ажиллаж байна. Хөтөлбөрийн бас нэг шаардлага нь төв банкны хараат бус байдлыг нэмэгдүүлэх, үйл ажиллагаатай холбоотой зохицуулалтыг олон улсын түвшинд нийцүүлэх, төв банкнаас банкуудад тавих хяналт, шалгалтын үйл ажиллагааг олон улсын түвшинд хүргэх гэж байгаа. Энэ шаардлагуудын улмаас төв банкны хуулинд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлага урган гарч байгаа. Тэгэхээр энэ хуулийн төслийг манай улсын өнөөгийн нөхцөл байдал, олон улсын байгууллагаас тавигдаж байгаа нөхцөл шаардлага, цаашдын өөрчлөлтийн хүрээнд зайлшгүй батлахаас өөр арга байхгүй. УИХ цаг хугацааны хувьд энэ ондоо багтаж батлах болов уу гэсэн хүлээлттэй байгаа.

-Ярилцсанд баярлалаа.

Н.БАЯР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Шинэ мэдээ
2018-09-20 16:37:03 - Гадаад
Помпео Хятад улс ОХУ-аас ч аюултай хэмээн үзэж байна
2018-09-20 16:35:38 - Нийслэл
ШУУРХАЙ: Дархан, Эрдэнэт, Сэлэнгэ чиглэлийн замуудыг хаалаа
2018-09-20 16:07:48 - Эдийн засаг
Бодлогын хүүг 10 хувьд хэвээр хадгалах шийдвэр гаргалаа
2018-09-20 15:49:26 - Эрүүл мэнд
ФОТО: Эрүүл мэндийн 11 байгууллага 784 сая төгрөгөөр түргэний машинтай боллоо
2018-09-20 15:36:24 - Улс төр
Ц.Батбаяр: Нийслэлийн МАН-ын даргад өрсөлдөх хүсэлтэй байна
2018-09-20 15:21:02 - Шар
Зургаан настай Э.Энхсарнай охин “Дэлхийн бяцхан мисс-2018″ тэмцээнд оролцоно
2018-09-20 15:07:32 - Спорт
Жүдо бөхийн насанд хүрэгчдийн ДАШТ эхэллээ
2018-09-20 15:02:12 - Орон нутаг
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “Эх оронч хүүхдүүд” хөтөлбөртэй танилцлаа
2018-09-20 15:01:12 - Нийслэл
"Автомашингүй өдөр"-ийн марафонд 4000 хүн оролцоно
2018-09-20 14:28:23 - Эдийн засаг
ХХБанк ерөнхий боловсролын 65-р сургуулийн номын санг тохижуулж өглөө
2018-09-20 14:21:16 - Нийслэл
52-ын даваа орчим халтиргаа ихэсч замын хөдөлгөөн саатжээ
2018-09-20 13:48:03 - Орон нутаг
Сүхбаатар аймаг өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжжээ
2018-09-20 13:45:49 - Улс төр
МАН-ын Удирдах зөвлөл өнөөдөр хуралдана
2018-09-20 13:02:29 - Нийслэл
Баянзүрхийн товчооны замыг нээлээ
2018-09-20 12:47:50 - Гадаад
Өвөрмонголд гахайн ханиад дэгдэж, гахайн махан бүтээгдэхүүнийг хориглоод байна
2018-09-20 12:32:49 - Гадаад
Монгол Улсын Засгийн газраас АНУ-ын иргэдэд 100 мянган ам.долларын эд материалын тусламж үзүүлэв
2018-09-20 12:27:54 - Байгаль Орчин
Ц.Адъяасүрэн: Озоны давхаргын цоорхой 2065 онд нөхөгдөж дуусна
2018-09-20 12:18:24 - Боловсрол
Тусгай сургууль, цэцэрлэг орчмын зам талбайг камержуулна гэв
2018-09-20 12:10:20 - Байгаль Орчин
Замын гадаргууд мөсөн бүрхүүл тогтсон тул болгоомжтой зорчихыг анхааруулж байна
2018-09-20 11:56:33 - Орон нутаг
Газар тариалангийн бүс нутгаар 25-33 мм цас ороод байна
2018-09-20 11:47:51 - Шар
ФОТО: Харумафүжи Д.Бямбадорж Японд уран зургийн үзэсгэлэнгээ нээв
2018-09-20 11:34:04 - Хууль
Дээд шүүхээс “Эрдэнэт” үйлдвэрийн 49 хувийн асуудлаар Засгийн газрыг хууль зөрчсөн гэж үзжээ
2018-09-20 11:31:46 - Эрүүл мэнд
Д.Сарангэрэл сайд хамгийн олон хууль бус томилгоо хийжээ
2018-09-20 11:22:01 - Эдийн засаг
Ж.Дэлгэрсайхан: Гадаад, дотоод өрийн дарамт нэмэгдсэнээс үүдэн валютын ханш өөрчлөгдөж байна
2018-09-20 11:19:10 - Орон нутаг
Архангай аймагт 25 өрх гэрээт малчин болжээ
2018-09-20 11:14:11 - Спорт
Б.Халиунаа алтан медалийн төлөө барилдана
2018-09-20 10:59:42 - Улс төр
БСШУС-ын сайд Ц.Цогзолмаа 30 захирлыг хууль зөрчиж томилжээ
2018-09-20 10:50:52 - Энтертайнмент
ФОТО: “Балдорж” шагналын эзнээр "Өнөөдөр" сонины сэтгүүлч Т.Энхбат, Ж.Сувдаа нар тодров
2018-09-20 10:49:33 - Улс төр
Хоёр Солонгосын удирдагчдын уулзалт амжилттай зохион байгуулагдсанд баяр хүргэв
2018-09-20 10:46:33 - Нийслэл
Зургаан дүүрэгт цахилгаан хязгаарлана
2018-09-20 10:35:06 - Нийслэл
ФОТО: “Намрын ногоон өдрүүд” есдүгээр сарын 24-нийг хүртэл үргэлжилнэ
2018-09-20 10:17:16 - Нийслэл
Өчигдөр "ДЦС-3" дахин ТЭГ ЗОГСОЛТ хийжээ
2018-09-20 10:15:10 - Эдийн засаг
19 компанийн 344,510 хувьцаа арилжжээ
2018-09-20 09:16:17 - Энтертайнмент
Тейлор Свифтийн ДУРЛАДАГ ГУТАЛ
2018-09-20 08:54:17 - Байгаль Орчин
Цаг агаарын гамшигт үзэгдлээс урьдчилан сэргийлэх мэдээ
2018-09-20 08:05:38 - Энтертайнмент
Д.Нансалмаа: Эрүүл мэндэд ашиг тустай малынхаа ГҮЗЭЭГЭЭР ЧИПС хийсэн
2018-09-20 08:01:03 - Улс төр
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх АНУ-д айлчилж байна
2018-09-20 08:01:00 - Эдийн засаг
Валютын нөөцөө ихэсгээд байгаа мөртлөө ханшаа барьж чаддаггүй Төв банк
2018-09-20 08:00:57 - Шар
Автобусуудаа угааж цэвэрлэе, нийтийн тээврийнхээн
2018-09-20 08:00:55 - Эдийн засаг
Улаанбаатар хотын хөрөнгө оруулалт ба бизнесийн орчин
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2018-09-17 16:48:14 - Хууль
Цагдаагийн дарга нарыг баривчилжээ
2018-09-17 10:06:36 - Хууль
“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн ТУЗ-өөс захирал П.Ганхүүг шалгах ажлын хэсэг гарчээ
2018-09-17 17:33:34 - Шар
Жүжигчин А.Туяа: Зарим залуус адгууснаас долоон дор амьдарч байна
2018-09-17 09:03:09 - Технологи
ТАНИЛЦ: “Тоёота” компанид автомашины загвар зохион бүтээгчээр ажилладаг О.ЭНХЖИНТЭЙ ярилцлаа
2018-09-18 07:54:43 - Хууль
Сайд нь буруугүй, дарга нь ч буруугүй. Цахилгаанчинд тохогдсон “ДЦС-4”-ийн осол
2018-09-19 07:52:01 - Улс төр
Сүхбаатар аймгийн МАН-ын хорооны хурлын үеэр архидалт болж, багийн Засаг дарга амиа алджээ
2018-09-19 16:34:09 - Нийслэл
Цагдаагийн дарга нар 10 мянган ам.доллар, 50 сая төгрөг бэлнээр авсан байж болзошгүй гэв
2018-09-18 14:20:52 - Хууль
Цагдаагийн дарга нар хээл хахуулийн хэрэгт холбогджээ
2018-09-19 07:58:04 - Улс төр
Г.Мөнхбаяр: Сайдаар ажиллахад ямар ашиг байх вэ дээ, ажил хийх “кайф” л өгсөн
2018-09-18 18:07:52 - Нийслэл
Алга болсон хоёр настай хүүг Эрдэнэтээс олжээ