Б.Ганбат: Төв банкны засаглал, үйл ажиллагааг олон улсын стандартад нийцүүлнэ

Түгээх    
2017-12-06 10:53:52 - Эдийн засаг

ganbatМонголбанкны Хууль, эрх зүйн газрын захирал Б.Ганбаттай ярилцлаа.

-Төв банкны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг өргөн бариад байна. Хуулийн төслийн үзэл баримтлалаас харвал төв банкны хараат бус байдлыг үнэлэх үнэлгээгээр манай төв банкны үйл ажиллагаа ямар байна вэ

-Төв банкны хараат бус байдлыг үнэлдэг олон улсын шалгуур үзүүлэлтүүд бий. Энэ шалгуур үзүүлэлтээр харвал манай төв банк 50 хувьтай байгаа. Тэгэхээр бид төв банкны хараат бус байдлыг нэмэгдүүлэх үндсэн зорилгын хүрээнд энэ хуулийн төслийг боловсруулж, өргөн мэдүүлсэн. 

-50 хувь гэдэг нь олон улсын жишигтэй харьцуулахад хэр үзүүлэлт вэ?

-Дундаас доогуур хэмжээнд явж байна гэж харагдаж байгаа. Гэхдээ энэ тухайн улс орны хөгжлийн түвшин гэх зэрэг олон шалгуур бий. Манай улстай ижил хөгжлийн төвшинтэй улсуудтай харьцуулахад төв банкны хараат бус байдлын үнэлгээгээр дундаас доогуур байна гэх тооцоо гарч байгаа юм.

-Энэ шалгуур үзүүлэлтийг нэмэгдүүлэхийн тулд хуульд ямар өөрчлөлт хийх шаардлагатай байна вэ. Одоогийн хуулиар Монголбанкны Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас томилж байгаа. Ингэж томилох нь зөв үү, буруу юу гэхээсээ илүү ингэж томилогдсоныхоо дараа хараат бусаар ажиллах боломж хэр байдаг юм бол?   

-Одоо эрх зүйн орчны хүрээнд Монголбанкны ерөнхийлөгчийг УИХ томилж байгаа. Монголбанк үйл ажиллагаагаа УИХ-д тайлагнадаг. Түүний удирдлагыг УИХ буюу хууль тогтоох дээд байгууллага томилж байгаа. Монголбанкны ерөнхийлөгчийн бие даасан байдал нь мөнгөний бодлогын шийдвэр гаргалтын үйл явцаас илэрч харагддаг. Бид хуулийн өөрчлөлтөөр Мөнгөний бодлогын шийдвэр гаргалтад ямар зарчим баримтлах вэ гэдгийг тодорхой тусгаж өгч байна. Олон улсын жишигт төв банкны мөнгөний бодлогын хараат бус зөвлөл ажилладаг. Зөвлөл нь хараат бусаар ажиллаж, хамтын удирдлагын зарчмаар бодлогын шийдвэр гаргадаг. Бид хуулинд өмнө нь байсан зохицуулалтын хүрээнд тодорхой бус байсан харилцааг нэлээд тодорхой болгож өгч байгаа. Төв банк мөнгөний бодлогын зөвлөлтэй байна. Зөвлөлийн гишүүдийг УИХ-аас томилно. Мөнгөний бодлогын зөвлөлөөс гарах бодлогын томоохон шийдвэрүүд хамтын удирдлагын зарчимд суурилна гэж байгаа.

-Монголбанк бодлогын хүү тогтоож, валютын ханшийг тогтоодог юм байна гэх ойлголттой байдаг. Шинэ хуулийн төслөөр Монголбанкны чиг үүргийг илүү нарийвчлах талаар ямар зүйл заалт тусгагдаж байгаа вэ? 

-Төв банкны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийн хүрээнд Монголбанкны үндсэн зорилтыг үнийн тогтвортой байдлыг хангах гэж өөрчилсөн.  Одоо байгаа хуулийн хүрээнд төв банкны үндсэн зорилтыг “Үндэсний мөнгөн тэмдэгт-төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангахад оршино” гэж томъёолсон байдаг. Тэгэхээр Монголбанкны баримтлах гол зорилго нь инфляцийг нам, тогтвортой түвшинд байлгах. Инфляци нэмэгдэж байна уу, үгүй юу гэдгийн илрэл нь үнийн өсөлт юм. Тийм учраас олон улсын туршлагад ч “Үнийн тогтвортой байдлыг хангах” гэж тусгасан байдаг. Өмнө нь “Төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангах” гэж тусгасан байдаг нь хоёрдмол агуулгатай байна. Нэг талаас үнийн тогтвортой байдал, нөгөө талаас валютын ханшийн тогтвортой байдал гэж ойлгогдоод байдаг. Тийм учраас үүнийг илүү нарийвчилж, тодорхой болгож өгч байгаа юм. 

-Хуулийн төслийн үзэл баримтлал дээр онцолсон нэг зүйл нь “Төв банкны удирдлагыг томилох, чөлөөлөх үндэслэл, ЗГ-тай харьцахад үүсч болох зөрчилдөөний шийдэл” гэх ангиллаар үнэлгээ буурсан байна гэж байгаа. Энэ яагаад вэ гэдгийг тайлбарлана уу?

-Өргөн барьсан хуулийн төслийн бас нэг үндсэн зохицуулалт нь энэ л дээ. Төв банкны удирдлага, үйл ажиллагаа, засаглал нь олон улсын түвшинд тавигддаг нөхцөл, шаардлагыг хангасан байх ёстой гэх агуулгаар явж байгаа. Хуулийн төслийн дагуу Төв банк удирдах зөвлөлтэй байна. Удирдах зөвлөл олон улсын жишгийн дагуу хамтын удирдлагын зарчим дээр шийдвэр гаргана. Гэхдээ удирдах зөвлөл нь мөнгөний бодлогын зөвлөлийн хуулиар харьяалуулж өгсөн хэлэлцэх асуудлаас бусад асуудлаар шийдвэр гаргах юм. Ингэж зааг, ялгааг нь тогтоож өгч байгаа. Өмнө нь явж байсан практикийг харахад Монголбанкны Ерөнхийлөгч буюу нэг субъектээс хамааралтайгаар шийдвэрүүд гарч явсан юм билээ. Тэгэхээр шинэ хуулийн төслөөр бодлогын томоохон шийдвэрүүдийг Мөнгөний бодлогын зөвлөл гаргана. Дотоод үйл ажиллагаатай холбоотой бусад шийдвэрүүдийг Монголбанкны удирдах зөвлөлөөр шийдвэрлэх юм. 

-Шинэ хуулийн төслөөр Монголбанк төсвийн шинжтэй арга хэмжээг санхүүжүүлэхийг хориглохоор тусгасан байна. Ийм зохицуулалт хийж өгснөөр ямар давуу тал бий болно гэж харж байгаа вэ?

-Монголбанк Засгийн газраас санхүүжүүлэх ёстой аливаа төсөл, хөтөлбөрийг санхүүжүүлснээс болж, үндсэн үйл ажиллагаа нь доголддог, цаашлаад улс орны эдийн засагт нөлөөлдөг өмнөх практик байсан. Тэгэхээр үүнийг одоо оруулж ирж байгаа хуулийн төслөөр нэлээд хязгаарлаж өгч байгаа. Өөрөөр хэлбэл, Монголбанк Засгийн газраас хараат бус байна гэдгийг онолын хувьд хязгаарлаж өгсөн. Энэ чиглэлээр үүрэг даалгавар, зөвлөмж өгөх үйл ажиллагааг бүрэн хязгаарласан. Төв банк Засгийн газартай хоёр л чиглэлээр харилцана. Нэгдүгээрт, Засгийн газар төсвийн улирлын шинж чанартай зөрүү гарвал Монголбанкнаас санхүүжилт өгч болно. Хоёрдугаарт, мөнгөний бодлогыг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой арга хэмжээний хүрээнд Засгийн газрын бонд, үнэт цаасыг худалдаж авна гэж байгаа. Үүнээс бусад чиглэлээр буюу Засгийн газрын зүгээс хэрэгжүүлж байгаа нийгмийн шинж чанартай аливаа төсөл, арга хэмжээг санхүүжүүлэхийг хориглоно гэсэн заалтыг тусгаж өгсөн.

-Нэлээд томоохон өөрчлөлтүүдийг агуулсан хуулийн төсөл болсон гэж ойлгогдож байна. Гэвч энэ хуулийн төслийг УИХ батлах болов уу. Хэрвээ батлахгүй бол ямар сөрөг үр дагавар гарах бол?

-Монгол Улсын Засгийн газар ОУВС-тай хамтраад “Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлж байгаа. Энэ хүрээнд эдийн засгийн нөхцөл, байдлыг сайжруулах чиглэлээр ажиллаж байна. Хөтөлбөрийн бас нэг шаардлага нь төв банкны хараат бус байдлыг нэмэгдүүлэх, үйл ажиллагаатай холбоотой зохицуулалтыг олон улсын түвшинд нийцүүлэх, төв банкнаас банкуудад тавих хяналт, шалгалтын үйл ажиллагааг олон улсын түвшинд хүргэх гэж байгаа. Энэ шаардлагуудын улмаас төв банкны хуулинд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлага урган гарч байгаа. Тэгэхээр энэ хуулийн төслийг манай улсын өнөөгийн нөхцөл байдал, олон улсын байгууллагаас тавигдаж байгаа нөхцөл шаардлага, цаашдын өөрчлөлтийн хүрээнд зайлшгүй батлахаас өөр арга байхгүй. УИХ цаг хугацааны хувьд энэ ондоо багтаж батлах болов уу гэсэн хүлээлттэй байгаа.

-Ярилцсанд баярлалаа.

Н.БАЯР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Шинэ мэдээ
2018-02-24 14:43:02 - Байгаль Орчин
Улаанбаатар хотод 7 хэм хүйтэн бна
2018-02-24 14:37:13 - Спорт
"Үндэсний лиг”-ийн аваргын төлөөх цуврал тоглолтууд үргэлжилж байна
2018-02-24 14:22:28 - Улс төр
Д.Цогтбаатар сайд Японд айлчилж байна
2018-02-24 13:42:25 - Эрүүл мэнд
Илүүдэл жин нийгмийн эрүүл мэндэд ноцтой сөрөг үр дагавар учруулах түвшинд хүрчээ
2018-02-24 13:30:16 - Улс төр
Хэнтийд нөхөн сонгууль явагдаж, Н.Энхбаяр парламентад тухлах уу
2018-02-24 13:28:08 - Гадаад
Чингис хааныг доромжилсон зургийн асуудлаар Монгол Улс Японы талд эсэргүүцэл илэрхийлжээ
2018-02-24 13:21:45 - Хууль
Манаач хийж байхдаа архидан согтуурч, бусдын гарт зэрлэгээр амиа алджээ
2018-02-24 13:16:27 - Нийслэл
Хандгайтын "Янзага" зусланд нийслэлчүүдийн цасны баяр болж байна
2018-02-24 13:13:07 - Эрүүл мэнд
Монгол Улс ДОХ-оор нас барагсдын тоогоор 14-т бичигджээ
2018-02-24 13:07:37 - Гадаад
SpaceX компани “Falcon 9” пуужингаа амжилттай хөөргөв
2018-02-23 17:55:17 - Орон нутаг
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Зүүнхараад ирсэн гол зорилгын нэг нь Ноён уултай холбоотой
2018-02-23 17:46:43 - Улс төр
Баялгийн сангийн тухай хэлэлцэж байна
2018-02-23 17:23:28 - Спорт
Алина Загитова: Олимпийн ялалт гайхалтай юм
2018-02-23 17:12:29 - Хууль
Ерөнхий сайдын захирамж Үндсэн хууль зөрчсөн эсэхийг хэлэлцэнэ
2018-02-23 17:02:35 - Хууль
Монголд үйлдвэрлэсэн мөнгөн аяга авахгүй байхыг өвөрмонголчууд сэрэмжлүүлж байна
2018-02-23 17:00:14 - Эрүүл мэнд
Иргэний хамгаалалтын өдрийг тэмдэглэнэ
2018-02-23 16:15:06 - Боловсрол
ШУТИС-ийн хичээлийн VIII байрны шав тавих ёслол боллоо
2018-02-23 15:57:28 - Боловсрол
Сургууль, цэцэрлэгийг агаар шүүгчээр бүрэн хангалаа
2018-02-23 15:25:40 - Спорт
ОХУ-ын уран гулгагч Алина Загитова Пёнчаны олимпоос эх орондоо анхны алтан медаль авчрав
2018-02-23 14:55:09 - Спорт
“Дюссельдорф 2018” их дуулгын тэмцээн өнөөдөр эхэлж байна
2018-02-23 14:21:10 - Нийслэл
Баянголчууд Ахмад хөгжлийн ордонтой анхны дүүрэг боллоо
2018-02-23 14:17:15 - Нийслэл
"Монгол анагаах ухааны тасаг" шинээр нээгдлээ
2018-02-23 14:14:05 - Шар
Д.Сумъяагийн өвөө, эмээ хоёр 72 жил ханилж “Очир эрдэнэ”-ийн хуримаа хийжээ
2018-02-23 14:13:23 - Шар
Хичээлийн үеэр сурагчаа бие засуулаагүй багшийг 1.25 сая ам.доллараар торгожээ
2018-02-23 14:11:40 - Спорт
Мөсөнд авиралтын шигшээ тамирчид ОХУ-ыг зорив
2018-02-23 14:05:44 - Хууль
Хөдөө орон нутагт шалгалт өгсөн хүн яам, агентлагт ажиллахгүй
2018-02-23 13:12:09 - Эдийн засаг
ОЮУТОЛГОЙ: Тавантолгойн цахилгаан станц дөрвөн жилийн дотор ашиглалтад орох боломж хомс байна
2018-02-23 13:07:47 - Шар
Хойд Солонгосын армийн командлагч Ким Ён Чол “Пёнчан 2018”-ын хаалтын ёслолд оролцоно
2018-02-23 12:23:16 - Хууль
Т.Хүрэлбаатар: Бүгдийг нь шоронд хорьчихоод одоо юунаас айгаад элдэв нэвтрүүлэг цацаад байгаа юм бэ
2018-02-23 12:22:29 - Орон нутаг
Говийн бүс нутгаар цаг агаар нэмэх хэмд шилжлээ
2018-02-23 12:16:25 - Улс төр
Залуусыг хорт зуршлаас урьдчилан сэргийлэх ажил үргэлжилж байна
2018-02-23 12:07:53 - Шар
Сүүлийн 16 жилд Борнео арал дээр 150 мянган орангутан үхжээ
2018-02-23 11:07:38 - Нийслэл
Өнөөдөр шинийн наймны билигт сайн өдөр
2018-02-23 11:00:50 - Хууль
Д.Гантулгын УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх асуудлыг тавина
2018-02-23 11:00:11 - Эрүүл мэнд
Ирэх оноос ЭМД-аараа фитнест хамрагдах боломжтой болно
2018-02-23 10:58:23 - Энтертайнмент
Чуулгын уран бүтээлчид өнөөдөр Манба Дацан хийдэд “Мөргөлийн эгшиг” өргөнө
2018-02-23 10:51:14 - Нийслэл
Автомашины тань улсын дугаар 2, 7-гоор төгссөн бол амжиж татвараа төлөөрэй
2018-02-23 10:34:40 - Орон нутаг
Өвөрхангай аймгаас нярайн цогцос олджээ
2018-02-23 09:51:40 - Орон нутаг
Алтан-Овоо, Шилийн Богд руу зорчихгүй байхыг анхаарууллаа
2018-02-23 09:10:57 - Хууль
Өнгөрсөн шөнө хүн амины онц ноцтой хэрэг гарчээ
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2018-02-23 09:10:57 - Хууль
Өнгөрсөн шөнө хүн амины онц ноцтой хэрэг гарчээ
2018-02-23 07:53:38 - Боловсрол
“Шалгалттай байна” гээд гаргаагүйгээс бяцхан охин ангидаа шээж, шившиглэгдэн шоолуулсны хариуцлагыг хэн хүлээх вэ
2018-02-21 09:24:36 - Хууль
Ш.Түвдэнбалжир: М.Энхболд ээжийг нь хятад гэсэн гээд намайг шүүхэд өгчихөж
2018-02-22 14:50:39 - Хууль
Д.Гантулга гишүүнийг шүүхийн шийдвэрээр албадан ирүүлэх ажиллагааг гүйцэтгэнэ гэв
2018-02-22 17:15:59 - Шар
Молдавын нэрт загвар өмсөгч бүсгүй нөхрийнхөө гарт амиа алджээ
2018-02-21 08:50:30 - Орон нутаг
Сураггүй болсон иргэн машинтайгаа шатаж амиа алдсан байжээ
2018-02-23 12:23:16 - Хууль
Т.Хүрэлбаатар: Бүгдийг нь шоронд хорьчихоод одоо юунаас айгаад элдэв нэвтрүүлэг цацаад байгаа юм бэ
2018-02-23 13:03:53 - Хууль
Г.Сарангэрэл дахин хар тамхины хэрэгт холбогджээ
2018-02-22 16:29:19 - Спорт
Жүдо бөхийн анхны олимпийн медальтан Ц.Дамдин таалал төгсчээ
2018-02-24 13:21:45 - Хууль
Манаач хийж байхдаа архидан согтуурч, бусдын гарт зэрлэгээр амиа алджээ