Бөөр гемодиализийн их эмч Н.Оюун: Хүмүүс стресс бөөрний өвчлөлд нөлөөлж байна гэж хэлэхээр их гайхдаг

Түгээх    
2018-08-17 11:17:02 - Эрүүл мэнд

Монголчуудын эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байгаа шалтгааны тэргүүн эгнээнд халдварт өвчнийг эс тооцвол бөөрний өвчлөл багтаж байна. Иймдээ ч бөөрний өвчлөлөөс урьдчилан сэргийлэх болоод бөөрөө хэрхэн хамгаалах талаар зөвлөгөө, мэдээлэл авахаар мэргэшсэн эмч Н.Оюуныг зорин очлоо. Эмчийн жор гэсэн бичигтэй цагаан цаасан дээр “Энхжин” бөөрний цай гэж бичих нь харагдахад үйлчлүүлэгч жороо аваад гарахтай зөрөөд би ажлын өрөө рүү нь орж таарав. Ийнхүү түүнтэй бөөрний өвчлөл болоод энэ өвчний эмчилгээ бусад зүйлийн талаар хуучилснаа уншигчидтайгаа хуваалцъя.

-Бөөрний эмчид хандаж байгаа хүмүүс ихэвчлэн ямар оноштой байна вэ?

-Бөөрний өвчин дотроо маш олон хэлбэртэй. Үүн дотор бөөрний аягат тэвшинцрийн буюу бактерийн гаралтай үрэвслээр үүсгэгдэж байгаа эмгэг сүүлийн үед маш их болсон. Мөн нэг хэсэг нь бөөрний үндсэн эдийг буюу түүдгэнцрийг гэмтээдэг эмгэгээр өвчилж байна. Мөн цаашилбал бөөрний чулуу, бөөрний дутагдал, удамшлын шалтгаантай эмгэгүүд гээд маш олон янзын өвчлөлүүд бий. Нийт хүн амын дунд хамгийн өндөр хувийг эзэлж байгаа нь бол бөөрний тэвшинцрийн үрэвсэл, мөн бөөрний үндсэн эдийг гэмтээдэг түүдгэнцрийн үрэвсэл юм.

-Эдгээр өвчлөл үүсэх гол шалтгаан нь юу вэ. Мөн өвчний үед ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?

-Тэвшинцрийн үрэвслийн үед халуурах, шээсний гарц бага байх, үнэртэй болох, хавагнах, өвдөлт өгөх зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг. Шинж тэмдэг тод илэрдэг учраас хүмүүс эмнэлэгт харьцангуй хурдан хандаж, эмчилгээ хийлгэдэг. Харин түүдгэнцрийн эмгэгийн гол шалтгаан нь шүд, хоолойгоо эмчлэхгүй удаан явсантай холбоотой. Энэ үед шээс бага зэргийн өөрчлөгдөх, хавагнах шинж тэмдэг илэрдэг учраас хүмүүс тэр бүр мэддэггүй. Тиймээс хожуу шатандаа оношлогдох нь сүүлийн үед ихсэж байна.

-Хожуу оношлогдсон тохиолдолд амь насанд аюултай юу?

-Түүдгэнцрийн эмгэг нь хоёр бөөрийг хамтад нь гэмтээж, бөөрний архаг дутагдалд хүргэдэг. Архаг дутагдалд хүргэж байгаа шалтгааны бараг 70-80 хувийг  энэ эмгэг эзэлж байна. Тиймээс хөдөлмөрийн насны хүмүүс, эрэгтэйчүүд өртөх нь их байдаг. Шүд өвдөх, хоолойн өвчин зэргийг хүмүүс тэр бүр тоодоггүй, тухайн үедээ өвдөлтийг дарсхийгээд л өнгөрөөдөг. Гэтэл үүнээс болж бактери цусаар дамжин тэжээгдэж, хүний биеийг хордуулснаар цусанд эргэлдэн бөөрний суурийн мембраныг гэмтээж байна гэсэн үг. Хүмүүс хоолойн өвчин зүрхэнд нөлөөлдөг гэдгийг сайн мэддэг хэрнээ, бөөрний өвчинд яаж нөлөөлдгийг огт мэддэггүй. Шүд, хоолойн өвчлөлөөс болж насан туршдаа бөөрний аппаратаас хамааралтай болж, цаашлаад амь насаа алдана гэдэг маш харамсалтай хэрэг.

-Бөөрний архаг дутагдал гэсэн оноштой хүний тоо хэд байна вэ?

-Нийт хүмүүсийг тооцоод үзэхээр 600 дөхсөн хүн гемодиализийн эмчилгээнд орж байна. Тэгэхээр Монголд 5000 хүн тутмын нэг нь гемодиализийн эмчилгээ хийлгэж байна гэсэн үг. Хүн амын тоо нэмэгдэх, амьдралын хэв маяг өөрчлөгдөх тусам л энэ тоо нэмэгдсээр байна.

-БӨӨР НЭГ МИНУТАД 1,2 ЛИТР ЦУС ШҮҮДЭГ-

-Эрэгтэйчүүдийг бодвол эмэгтэйчүүд бактерийн гаралтай бөөрний өвчлөлтэй байх магадлал өндөр байгаа гэж сонссон?

-Тийм ээ. Өмнөх жилүүдийн судалгаагаар гурван монгол эмэгтэй тутмын хоёр нь тэвшинцрийн үрэвсэлтэй гэсэн мэдээлэл бий. Энэ нь эмэгтэй хүний биеийн онцлогтой шууд холбоотой. Учир нь үтрээний үүдэвч, анус, шээсний сүв нэг дор, ойрхон байрладагтай холбоотойгоор халдвар авах, бактери үржих магадлал маш өндөр. Тиймдээ ч бөөр шээсний замын халдварын 80 хувь нь бүдүүн гэдсэнд байдаг бактериар үүсгэгддэг. Нөгөөтэйгүүр бүх эмэгтэй яагаад үүгээр өвдөхгүй байгаа юм бэ? гэдэг асуулт гарч ирнэ. Энэ нь харин тухайн хүний дархлаатай шууд холбоотой. Ажил амралтаа зөв зохицуулах, даарч хөрөхгүй байх, зөв хооллох, ариун цэврийг -чанд сахих зэрэгтэй холбогддог.

-НЭГ БӨӨРӨНД 1 САЯ ОРЧИМ НАРИЙН СУДАС БАЙДАГ-

-Нийгмийн байдлаас болоод ч тэр үү хүмүүс маш бухимдангуй болсон. Стресс уур бухимдал бөөрний өвчлөлд нөлөөлдөг гэдэг үнэн үү?

-Хүмүүс стресс бөөрний өвчлөлд нөлөөлж байна гэж хэлэхээр их гайхдаг. Үүний шалтгаан нь бөөр гэдэг эрхтэнийг бүтцийнх нь хувьд аваад үзвэл хүний нүдэнд үзэгдэхгүй маш олон судастай. Хүмүүс зүрхээр л их хэмжээний цус шахагддаг гэж боддог. Гэтэл нэг бөөр цагт 1 л гаран цусыг шүүдэг. Хоногтоо 1800 литр цусыг шүүж байдаг. Бөөр цуснаас хорыг шүүж ялгадаг. Гэтэл стрессдсэн үед зүрх өвдлөө гэж яриад байдаг. Тэгвэл бөөрөнд байгаа судсанд  ч гэсэн ялгаагүй агшилт үүсч байгаа.Тэгэхээр хүн уурлахад бөөрөн дэх маш олон жижиг судсууд ажлаа хийж чадахгүй болно гэсэн үг. Энэ нь бөөрний үйл ажиллагааг алдагдуулахад хүргэж байгаа юм. Мөн сүүлийн үед чихрийн шижин, таргалалт, цусны даралт ихсэхтэй холбоотойгоор бөөрний архаг дутагдлын асуудлууд үүсч байна.

-Бөөрний өвчлөл үүсэх, сэдрэх, хүндрэх зэрэг нь амьдралын буруу хэв маягаас шалтгаалах уу?

-Монголчууд шингэн зүйлийг маш бага уудаг. Мөн үүнээс гадна эрс тэс уур амьсгалын бүсэд амьдардгаас шалтгаалж  шүд, хоолойн өвчлөл, дархлаа муудах зэрэг асуудлууд үүсдэг. Тиймээс хувцсаа тааруулж өмсөх, шингэнээ зохицуулж уух, ажил амралтаа зөв төлөвлөх хэрэгтэй. Мөн говийн аймгуудын ус хатуулаг ихтэй байдаг учраас бөөрний чулуу үүсэх магадлал өндөр байдаг. Гэхдээ чулуу үүсч байгаа шалтгаан бодисын солилцооны өөрчлөлттэй бас холбоотой.

-Нуруугаар өвдөх нь бөөрний өвчинд хамааралтай юу?

-Ихэнх хүмүүс бөөр өвдлөө гэж ирдэг. Эмэгтэй хүний хувьд бөөр өвдлөө гэхэд нуруу, өндгөвч зэргийг давхар шалгах хэрэгтэй. Харин эрэгтэй хүний хувьд бөөр, түрүү булчирхай, нуруу зэргийг мөн давхар үзүүлэх шаардлага гардаг. Алинаас нь ч шалтгаалж өвдөж  болно. Эмч үзэж байж л онош тавина. Бөөрний өвчний үед заавал эмчид хандах хэрэгтэй. Хамгийн түрүүнд шээсний ариун чанар шалгах шинжилгээ авдаг. Хүмүүс бөөрний энэ хавьд өвдөж байна гээд л дур мэдэн эм ууж эхэлдэг. Мөн эмчид хандан, эмчилгээ бичүүлж авчхаад 5 сарын дараа ч юм уу тэр эмээ авч уудаг. Ийм байдлаар дур мэдэн өөртөө эмчилгээ хийх, эрүүл мэнддээ хэнэггүй хандахаа болих хэрэгтэй.

-БӨӨР БОЛ ХОРТ БОДИСЫГ ШҮҮЖ, БИЕЭС ЗАЙЛУУЛАХ, БУСАД ЭД ЭРХТЭНИЙГ
ХОРДОХООС ХАМГААЛДАГ ГОЛ ЭРХТЭН-

-Бөөр өвдөж байгаагаа хэрхэн мэдэх  вэ?

-Бөөр өвдөж байгаа тохиолдолд шээсний өнгө, үнэрт өөрчлөлт орно. Шээсний гарц багасах, үнэртэй болох, ойр ойрхон шээх, гарахдаа өвдөлт өгөх, тасалдах гэх мэтээр шээсэнд их өөрчлөлт ордог. Мөн хавагнах, даралт ихсэх зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Ялангуяа хүмүүс өглөөний шээсээ маш сайн анзаарч, шинжиж байх хэрэгтэй.

-Шингэн уухаар шээс алдаад байх юм гэх хүмүүс байдаг. Энэ юуг илтгэж байна вэ?

-Шингэн юм уугаад шууд шээнэ гэдэг бол нэг талаар бөөрний үйл ажиллагаа сайн байгааг илтгэж болно. Гэхдээ өөр бусад хүчин зүйлээс шалтгаалж ч болно. Тэгэхээр ялгарч байгаа шээсний орчин, хувийн жин зэргийг харьцуулж байж мэднэ. Цусан дахь сахарын хэмжээ ихэссэнээс болоод шингэн уусан даруйдаа шээж болно. Эсвэл хаван ихтэй хүн байж болно. Тэгэхээр шингэн уусан даруйдаа шээх нь сайн, муу гэж хэлэх нь өрөөсгөл ойлголт.

-НАРИЙН НАВЧИТ ЦАХИЛДАГ БӨӨРТЭЙ АДИЛ БИЕЭС ХОРТ БОДИСЫГ
ГАДАГШЛУУЛАХ ҮЙЛДЭЛ ҮЗҮҮЛДЭГ-

-Бөөрний өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, бөөрөө эрүүл байлгахын тулд яах ёстой вэ?

-Ер нь бол манай улсын хувьд онцлог зүйл их байдаг. Барууны орнуудад гэхэд бөөр өвдөж байгаа хүмүүс цангис жимсээ хандалж уух, ногоон өнгийн жимс ногоонууд хүнсэндээ ихээр хэрэглэдэг. Мөн эдгээрийг найрлагадаа багтаасан бэлдмэлүүдийг хэрэглэх нь ч элбэг. Монголд бол хэдхэн төрлийн зүйлд баригддаггүй. Дээр үеийн хүмүүс тэхийн шээг, газрын хаг, нохойн хошуу зэргийг хандалж хэрэглэдэг байсан. Ургамал болгон мэдээж өөр өөрийн үйлдэлтэй. Харин орчин үед яг энэ байдлаар хүмүүст та энэ ургамлыг хандалж уугаарай гээд хэлэхээр энд тэндээс олох гэж түвэгтэй юм, олсон ч буцалгаж хандлан уухаас цааргалаад хэрэглэхгүй орхичихдог. Гэтэл бөөрөнд тустай маш сайн ургамлууд манайд бий.

-Хүмүүс эмчийн зөвлөснийг хэрэглэхгүй орхихоор өвчин улам л даамжирна шүү дээ. Энэ асуудлыг яаж шийддэг вэ?

-Харин сүүлийн үед бөөрний үйл ажиллагаанд тусгайлан зориулсан бүтээгдэхүүнүүдийг Монголд үйлдвэрлэж байгаад эмч хүний хувьд сайшаалтай хандаж байгаа. Тухайлбал, би "Монос" эмийн үйлдвэрээс гаргасан "Энхжин" бөөр хамгаалах цайг хүмүүст зөвлөдөг болсон. Гол нь бөөрний үйл ажиллагааг тэтгэх байгалийн охь, ургамлуудыг нэгтгэн шууд хэрэглэхэд тохиромжтойгоор савлан бэлтгэсэн нь хэрэглэхэд амар болохоор хүмүүс маш сайн хэрэглэж, эмчилгээний үр дүнд эерэгээр нөлөөлж байгаад тун баяртай байгаа. Гол нь энэ цайны найрлагад  орсон нарийн навчит цахилдаг гэдэг ургамал нь бөөрний судсан багцад нөлөөлж биеэс хорыг гадагшлуулж, шээс хөөх үйлдэл үзүүлэн, хаван бууруулдаг. Мөн эсийн мембраныг бэхжүүлж өгдөг. Яг л бөөрний үүргийг гүйцэтгэдэг гэж хэлж болно. Хамгийн гол нь дархлааг дэмжиж өгдгөөрөө энэ төрлийн өвчлөлтэй хүмүүс хэрэглэхэд маш зохимжтой санагдсан.

-Хүмүүс бөөрөө хамгаалах, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хэрэглэж болох уу?

-Бүх хүн хэрэглэхэд тохиромжтой. Би үйлчлүүлэгч нартаа өглөө, өдөртөө энэ цайг уухыг зөвлөдөг. Харин оройн цагаар цай их уувал шөнө шээх гээд байдаг болохоор орой уухыг зөвлөдөггүй. Мөн бөөрний эмчилгээний дараа нэг сар хэрэглэхэд маш эерэг үр дүн үзүүлж байсан. Хамгийн гол ид шид нь бөөрний үйл ажиллагааг дэмжих буюу биеэс хорт бодисыг хөөдөгт байгаа юм. Мөн найрлагад нь орсон чацаргана болон алирсны навч нь шээс хөөх, хаван бууруулах зэрэг үйлдлийг давхар үзүүлдэг. Энэ нь л хамгийн чухал чанар. Тиймээс би хүмүүст энэ цайг ууж хэвшихийг зөвлөдөг.

-Ярилцсанд баярлалаа.

Аливаа зүйлд ул үндэстэй хандаж, үргэлж судлан, өөрийн биеэр хүртэл туршиж байж хүнд зөвлөгөө өгдөг эмч хүнээр бахархах сэтгэл төрж байлаа. Хэн нэгэн нь өвдөхөд л гэр бүл бүхэлдээ аз жаргалгүй болдог. Тиймээс эрүүл байх нь амьдралын хамгийн чухал зүйл билээ. Иймдээ ч бөөрний өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, дархлаагаа сайжруулах зорилгоор өөртөө ч гэсэн бөөрний цайгаа бичүүлж аваад гарлаа. Танд эрүүл мэндийн ямар нэгэн асуудал тулгарвал эмчид заавал үзүүлж,  зөвлөгөө авч байгаарай. Уншигч танд эрүүл энхийн дээдийг ерөөе. 

Н.БАЯР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Шинэ мэдээ
2018-09-21 18:25:45 - Спорт
Хамгийн хүнд жинтэй сүмоч зодог тайлав
2018-09-21 18:00:28 - Шар
БНСУ-ын нэрт жүжигчин Сүн Жүн Ги монгол хүүтэй дахин уулзаж, сэтгэлийн дэм өгчээ
2018-09-21 17:39:53 - Эрүүл мэнд
Монгол хүүхдүүдийн сохролын түвшин дээшлэх хандлагатай байна гэв
2018-09-21 17:24:00 - Нийслэл
Тээвэрлэгч аж ахуйн нэгжүүд өвөлд бэлэн байна
2018-09-21 16:59:32 - Улс төр
М.Энхболд: Төр тогтворгүй болохоор албан хаагч мэргэшиж чадахгүй байна
2018-09-21 16:39:55 - Нийслэл
Ерөнхий сайд АНУ дахь монголчуудтай уулзав
2018-09-21 16:34:39 - Нийслэл
У.Хүрэлсүх: Бид төрийн албаны шинэ соёл, дэг журмыг тогтоохоор ажиллаж байна
2018-09-21 16:27:37 - Гадаад
Газар чөлөөлөлтийн ажил хийгдэж байна
2018-09-21 16:12:59 - Улс төр
УИХ-ын намрын ээлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудлын жагсаалт
2018-09-21 15:51:26 - Гадаад
Трамп Японы эрх баригч намын даргаар сонгогдсон Шинзо Абэд баяр хүргэв
2018-09-21 15:40:28 - Нийслэл
Төрийн албаны машиныг хувийн хэрэгцээнд ашиглахыг хориглоно
2018-09-21 14:51:14 - Гадаад
Вьетнамын Ерөнхийлөгч Чан Дай Куанг таалал төгсөв
2018-09-21 14:32:39 - Шар
“Ноцтой мэдээ” сонины эрхлэгч Б.Галсансүхийг саатууллаа
2018-09-21 14:03:33 - Нийслэл
СЭМҮТ-д эмчлүүлж буй 15-тай хүүхэд мансууруулах бодис хэрэглэсэн байжээ
2018-09-21 14:00:31 - Орон нутаг
Хүдэр, Ерөө орчмын тариалангийн бүс нутагт 30 см-ын зузаан цасан бүрхүүл тогтжээ
2018-09-21 13:52:03 - Эдийн засаг
MoneyGram үйлчилгээний Монгол дахь агент банкуудын зөвлөгөөн боллоо
2018-09-21 13:50:21 - Нийслэл
Түрээсийн орон сууцны бүртгэлийг цахимаар явуулна
2018-09-21 13:47:55 - Хууль
Үндсэн хууль зөрчөөгүй гэж дүгнэв
2018-09-21 13:43:12 - Улс төр
ФОТО: Нийслэлийн МАН-ын 34-р Бага хурал зохион байгуулагдаж байна
2018-09-21 13:35:45 - Эдийн засаг
Хамтарсан зохицуулах хорооны хуралдаан болж байна
2018-09-21 13:25:19 - Эдийн засаг
“Номин тэтгэлэг” 2018-2019 зарлагдлаа
2018-09-21 13:03:31 - Хууль
Бөхийн өргөө удахгүй хэвийн үйл ажиллагаа явуулж эхлэх үү
2018-09-21 12:57:55 - Улс төр
Төрийн албаны удирдах ажилтны улсын зөвлөгөөн болж байна
2018-09-21 12:38:06 - Эдийн засаг
“Цусны даралт ихсэлтийн эсрэг аян” Баянхонгор аймагт нээлтээ хийлээ
2018-09-21 12:26:04 - Байгаль Орчин
“Агаарын бохирдлын асуудлыг өвөл цагийн утаагаар бүү төсөөл”
2018-09-21 12:22:09 - Шар
Дэлхийн аварга, Германы алдарт хөлбөмбөгч Лукас Подольски Хакухо аваргад өмсгөлөө бэлэглэжээ
2018-09-21 11:47:13 - Орон нутаг
Дархан, Сэлэнгийн замд нийт 1450 иргэн цасанд боогдсон байжээ
2018-09-21 10:56:02 - Технологи
“Эрдэнэт үйлдвэр”, “Монголросцветмет” ХХК-иудын эзэмшилтэй холбоотой маргаан эцэслэн шийдэгдлээ
2018-09-21 10:47:32 - Спорт
Г.Отгонцэцэг хүрэл медальтан болж, М.Уранцэцэг V байрт орлоо
2018-09-21 10:42:40 - Байгаль Орчин
Дархан-Уул, Сэлэнгэ аймаг чиглэлийн замын хөдөлгөөнийг нээлээ
2018-09-21 10:41:13 - Нийслэл
Маргааш томоохон худалдааны төв, захууд ажиллахгүй
2018-09-21 10:40:19 - Орон нутаг
Хилийн боомтууд дээр тусгай зөвшөөрөлгүйгээр гадаад валютын арилжаа эрхлэгчдийг цэгцлэх тухай санал илэрхийлжээ
2018-09-21 10:35:56 - Спорт
ДАШТ: Өнөөдөр Б.Хорлоодой, Г.Ганцэцэг болон Г.Хэрлэн нар барилдана
2018-09-21 10:35:22 - Улс төр
Монгол Улс, АНУ хамтарсан мэдэгдэл гаргав
2018-09-21 10:34:25 - Улс төр
Ерөнхий сайд 350 сая ам.долларын буцалтгүй тусламжийн гэрээнд гарын үсэг зурав
2018-09-21 10:26:56 - Улс төр
Ц.Мөнх-Оргил: Нийслэлийн МАН-ын хурал эрүүл, амьд болж байна
2018-09-21 08:50:00 - Байгаль Орчин
Улаанбаатарт 4 хэм дулаан байна
2018-09-21 07:59:48 - Улс төр
Нийслэлийн МАН-ын дарга ӨНӨӨДӨР тодорно
2018-09-21 07:55:01 - Шар
Эрдэмтэд сэтгэл гутралын гурван үндсэн шинж тэмдгийг нэрлэжээ
2018-09-21 07:49:36 - Спорт
Чөлөөт бөхийн холбоо П.Орхоны допингийн асуудлыг хэрхэн шийдсэнээ тайлагнахгүй юм уу
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2018-09-21 10:26:56 - Улс төр
Ц.Мөнх-Оргил: Нийслэлийн МАН-ын хурал эрүүл, амьд болж байна
2018-09-19 07:52:01 - Улс төр
Сүхбаатар аймгийн МАН-ын хорооны хурлын үеэр архидалт болж, багийн Засаг дарга амиа алджээ
2018-09-19 16:34:09 - Нийслэл
Цагдаагийн дарга нар 10 мянган ам.доллар, 50 сая төгрөг бэлнээр авсан байж болзошгүй гэв
2018-09-19 07:58:04 - Улс төр
Г.Мөнхбаяр: Сайдаар ажиллахад ямар ашиг байх вэ дээ, ажил хийх “кайф” л өгсөн
2018-09-20 16:35:38 - Нийслэл
ШУУРХАЙ: Дархан, Эрдэнэт, Сэлэнгэ чиглэлийн замуудыг хаалаа
2018-09-21 14:32:39 - Шар
“Ноцтой мэдээ” сонины эрхлэгч Б.Галсансүхийг саатууллаа
2018-09-19 15:44:42 - Шар
Охидын 1000 гаруй нүцгэн зураг цуглуулсан 17 настай этгээдийг саатуулав
2018-09-19 17:54:13 - Нийслэл
“Приус 30” автомашиныг санаатай шатаасан уу
2018-09-19 08:07:34 - Эдийн засаг
"Тавантолгой"-н дансаа нээлгэх гэсэн иргэдийн хөлд Хөрөнгийн бирж дарагдаад байна
2018-09-19 08:37:21 - Шар
Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ