Түүх, археологийн хүрээлэнгийнхэн VIII-IX зууны үеийн эртний худаг илрүүлжээ

Түгээх    
2018-11-15 15:17:58 - Нийслэл

shuaЖил бүрийн арваннэгдүгээр сарын сүүлийн долоон хоногт Шинжлэх ухааны ажилтны өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлдэг уламжлалтай. Энэхүү өдрийг угтаж өнгөрсөн лхагва гаригт Монгол Улсын ШУА-ийн Түүх, археологийн хүрээлэнгээс нээлттэй хаалганы өдөрлөгийг ШУА-ийн нэгдсэн I байранд зохион байгуулав.

Тус хүрээлэнгээс шинжлэх ухааны суурь судалгаанаас гадна тэдгээрийн үр дүнг олон нийтэд түгээн танилцуулах, сурталчлах ажлыг зохион байгуулж байгаа аж. Тухайлбал, “Монголын угсаатны өв” нэгдсэн сан бүрдүүлэх, археологийн мэдээллийн сан байгуулах, Монголын түүхийн цахим ном бүтээхэд анхаарч буйг эрдэмтэд хэлж байв.

ШУА-ийн Түүх, археологийн хүрээлэнгийн Эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, доктор, профессор Н.Хишигт ярихдаа “Нээлтэй хаалганы өдөрлөгөөр Түүх, археологийн хүрээлэнгээс 2018 онд хийж гүйцэтгэсэн онцлох гурван гол үр дүнг танилцуулж байна. ШУА-ийн Түүх, Археологийн хүрээлэн болон МУИС-ийн Археологи, антропологийн тэнхим, ХБНГУ-ын Археологийн хүрээлэн хамтран 2007 оноос хамтран хэрэгжүүлж буй “Орхон” төслийн хүрээнд VIII-IX зууны Уйгурын эзэнт гүрний нийслэл Ордубалык буюу Хар балгасын Ордон хотын худгийг нээж олов.

Хар балгасын Ордон хотын цайзат их хэрмийн зүүн урд буланд орших бараг 14 метр өндөр 60x70 метр хэмжээтэй аварга том шороон тавцан дээр байгуулсан барилгын цогцолбор юм.

2018 оны малтлагаар энэхүү нүсэр байгууламжийн төв гол хэсгээс VIII-IX зууны үед хааны ордны усны хэрэгцээг хангаж байсан маш сайн хадгалсан эртний худгийг илрүүлэн олсон нь Монголын дундад эртний түүх, археологийн судалгаа, Төв Азийн эртний барилга архитектурын түүхэнд тэмдэглэгдэх нэгэн шинэ нээлт боллоо.

Энэ нь манай оронд судалсан эрт, дундад үеийн нүүдэлчдийн хот суурины дурсгалаас энэ төрлийн байгууламж олдож буй анхны тохиолдол болох юм. Үүнийг энэ сарын 21, 22-нд болох “Шинжлэх ухаан технологи-2018” үзэсгэлэнгийн үеэр дэлгэрэнгүй танилцуулна.

Мөн БНСУ-ын Үндэсний музейд “Хааны эзэнт гүрэн-Монгол” тусгай үзэсгэлэнг зохион байгууллаа. Өргөн уудам нутгийг багтаасан эзэнт гүрнийг байгуулж Дорно-Өрнийг холбож өгсөн нүүдэлчдийн түүх, соёлыг энгийн байдлаар ойлгуулах үүднээс Хүннүгийн булшнаас олдсон Грек-Ромын домгийн бурхдын дүрст мөнгөн эдлэл, Түрэгийн Билгэ хааны алтан титэм, Монголын эзэнт гүрний үеийн язгууртны гутал зэрэг 233 дэсийн 533 ширхэг үзмэр дэлгэн үзүүлсэн нь манай улсаас Азийн орнуудад гаргасан анхны том үзэсгэлэн болов.

Түүнчлэн Дани улсын Үндэсний музейд ирэх оны 4 дүгээр сарыг хүртэл гарах “Чингис хааны тал нутаг: Монголын нүүдэлчид” үзэсгэлэнг толилуулж байна. Үзэсгэлэнд Данийн нэрт аялагч Хеннинг Хаслундын 1920-1930-аад оны цуглуулгууд, ШУА-ийн Түүх, археологийн хүрээлэнгийн хээрийн судалгаагаар илэрч олдсон эд өлгийн зүйлсийг дэлгэж буй юм” гэв.

Мөн тэрбээр Төрийн хошой шагналт, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн, нэрт түүхч, академич Ш.Нацагдоржийн мэндэлсний 100 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх хүрээнд “Ш.Нацагдорж-Эрдмийн бүтээлийн эмхэтгэл” 10 ботийг гаргаж, академич Ж.Болдбаатар “Түүх гэгээн, ид хав нэвт их эрдэмтэн” нэгэн сэдэвт зохиолыг хэвлүүлж, МУИС-ийн багш, доктор С.Шаарийбуу “Нацаг багш” баримтат кино бүтээснийг дурдав.

Өдөрлөгийн хүрээнд ШУА-ийн Түүх, археологийн хүрээлэнгийн Түүхийн баримт мэдээллийн төвийн эрхлэгч, доктор (Ph.D)  Д.Тод “Түүх, археологийн хүрээлэнгийн баримтын санд хадгалж буй баримтын тухай”, Дундад зууны судалгааны салбарын эрдэм шинжилгээний тэргүүлэх ажилтан, доктор (Ph.D) А.Пунсаг “Монголын Нууц Товчоо бол монголчуудын түүх, соёлын нандин өв мөн”, Хүрэл, төмрийн судалгааны салбарын эрдэм шинжилгээний ажилтан, доктор (Ph.D) Ж.Гантулга “Монголын буган хөшөөний судалгааны сүүлийн үеийн үр дүн”,  Хүннү ба эртний түүхийн салбарын эрдэм шинжилгээний ажилтан Л.Ишцэрэн “Монгол нутгаас олдсон эртний төмөр үйлдвэрлэлийн дурсгалууд” сэдвээр илтгэл тавьсан юм.

Мөн энэ үеэр Түүх, Археологийн хүрээлэнгийн ном, бүтээлийн үзэсгэлэн худалдаа болж “2018 оны Археологийн хээрийн судалгааны үр дүнгээс” дэлгэн үзүүлэв. Үзэсгэлэнд 11 төрлийн 40 орчим олдвор олны хүртээл болж байна.

Тухайлбал, Хүннүгийн үеийн хүний оршуулга, шинэ чулуун зэвсгийн үеийн чулуун зэвүүд, тариа цайруулах самбар чулуу, нухуур чулуу, хүрэл зэвсгийн үеийн хазаарын амгай, төмөр зэвсгийн үеийн байлдааны зээтүү, чичлүүр хутга, Баян-Өлгий аймгийн Улаан хус сумаас 2006 оны малтлагаар гарсан олдвор, Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын Эгийн голын хөндийгөөс 2014 оны малтлага судалгаагаар гарсан шавар ваар, бүсний ясан чимэг, XVII зууны үеийн Язгуурын таван бурхан, барилгын чимэглэл зэргийг дэлгэжээ.

Д.ТУЯА

shua

shua

shua



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 1

Батсайхан (66.181.188.89)
2018-11-15 22:29:59
Түүх, археологийн хүрээлэн бусад хүрээлэнгээс хамгийн идэвхтэй, үр дүнтэй, өгөөжтэй, хуучин мэдлэгийг түгээх үйлсэд гайхалтай хувь нэмэр оруулж байгаа гэж би хардаг. Энэ хүрээлэнгийн хамт олонд талархаж бас бахархаж байдаг. Амжилт бэлгэдэж байна.

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2018-12-19 17:50:48 - Эдийн засаг
Энэ онд 398.6 сая ам.долларын хүнсний бүтээгдэхүүний импортолжээ
2018-12-19 17:41:03 - Байгаль Орчин
Агаарын бохирдлоор Хяналтын сонсгол явуулах асуудлыг хэлэлцсэнгүй
2018-12-19 17:35:15 - Эдийн засаг
Банк бус санхүүгийн салбарын байгууллагууд ёс зүйн дүрэмтэй боллоо
2018-12-19 17:13:53 - Нийслэл
Иргэдийн дийлэнх нь гэр бүл цуцлалт, хүүхдийн тэтгэмжийн талаар зөвлөгөө авч байна
2018-12-19 17:09:27 - Орон нутаг
Хөвсгөл нуурын орчимд газар олгохыг зогсоожээ
2018-12-19 17:04:18 - Хууль
Ах дүү хоёрыг галдан шатаасан хэргийг шүүхээс прокурорт буцаалаа
2018-12-19 16:49:05 - Нийслэл
“Миний ажил-миний бахархал” үзэсгэлэн болж байна
2018-12-19 16:33:26 - Улс төр
А.Ундраа: Маш түгшүүртэй байдалтай байна
2018-12-19 16:26:43 - Хууль
Гал түймрээс 1,5 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалжээ
2018-12-19 15:43:06 - Шар
А.Янжиндулам: Ой тогтоолтын ДАШТ монгол тамирчдыг алагчилж амжилтад нь нөлөөлсөн
2018-12-19 15:17:15 - Эрүүл мэнд
Хорт бодисын нөлөөнд автахаас сэргийлж 1900-1110 гэсэн дугаар ажилуулж эхэллээ
2018-12-19 14:54:02 - Боловсрол
ЕБС-ийн дотуур байр орчин, үйлчилгээний стандарттай болно
2018-12-19 14:49:31 - Хууль
Нүхэн жорлонд унаж нас баржээ
2018-12-19 14:13:11 - Спорт
Чансаа өндөр 128 бөхийн барилдаан энэ сарын 29-нд болно
2018-12-19 13:24:39 - Нийслэл
Газраа чөлөөлсөн иргэдийн асуудлыг шийдвэрлэхээр боллоо
2018-12-19 13:10:45 - Улс төр
ФОТО: МАН-ын ЕНБД Д.Амарбаясгаланг огцрохыг шаардав
2018-12-19 13:06:15 - Нийслэл
Онцгой байдлын газарт цугларсан хандивын мөнгөөр техник, тоног төхөөрөмж авсан гэв
2018-12-19 12:41:15 - Энтертайнмент
Соёлын биет бус өвийн Шилдэг өвлөн уламжлагчийг шалгаруулна
2018-12-19 12:34:50 - Улс төр
АН-ын бүлэг УИХ-ыг тараахыг дэмжиж ажиллахаа мэдэгдлээ
2018-12-19 12:11:38 - Эрүүл мэнд
ЭМЯ: Иргэдийн мэдээллийг алдагдуулсан, нууцыг задруулсан зүйл байхгүй
2018-12-19 12:11:00 - Улс төр
Н.Алтанхуяг: УИХ-ыг нэн яаралтай тараая
2018-12-19 12:01:02 - Технологи
БНХАУ-ын “Qiantu Motor” компани АНУ-ын зах зээлд хөл тавина
2018-12-19 11:57:33 - Спорт
Дэлхийн аваргын хос алтан медальт Г.Угалзцэцэг эх орондоо ирлээ
2018-12-19 11:17:25 - Улс төр
МАН-ЫН БАГА ХУРАЛ: Ж.Мөнхбат: Миний нэрийг Бага хурлын гишүүнээс хасах хүмүүсийн тоонд оруулсан гэх юм
2018-12-19 11:16:24 - Хууль
Улаанбаатар төмөр замын дарга Д.Жигжиднямаад шүүхээс хилийн хориг тавьжээ
2018-12-19 11:15:37 - Нийслэл
Төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч Ш.Сүрэнжав бурхны оронд заларлаа
2018-12-19 11:09:33 - Орон нутаг
Орхон аймагт насанд хүрээгүй охид жирэмслэх, үр хөндүүлэх тохиолдол нэмэгджээ
2018-12-19 11:05:49 - Хууль
Бадархундага нуураас хулгай хийж, гал нээсэн хэргийг шүүхэд шилжүүллээ
2018-12-19 11:04:58 - Энтертайнмент
Төгөлдөр хуурч С.Одгэрэл Францад тоглолтоо зохион байгууллаа
2018-12-19 09:58:50 - Хууль
ФОТО: Гал гарсан Баянзүрх худалдааны төвийн түрээслэгчдээс тайлбар авч эхэлжээ
2018-12-19 09:53:08 - Улс төр
Засгийн газар өнөөдөр хуралдахгүй
2018-12-19 09:49:23 - Нийслэл
Улаанбаатар хотын шинэ нисэх буудал улсын баяр наадмаар нээлтээ хийнэ
2018-12-19 09:46:51 - Улс төр
УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороо хуралдана
2018-12-19 09:19:46 - Байгаль Орчин
Улаанбаатарт 11 градус хүйтэн байна
2018-12-19 09:13:23 - Энтертайнмент
СУРВАЛЖЛАГА: Шүүлтүүртэй маск 3-89 мянга, агаар цэвэршүүлэгч 290-1.260 мянган төгрөгийн үнэтэй байна
2018-12-19 08:57:23 - Эдийн засаг
Чанартай, эрүүл мах бэлтгэлийн тогтолцоо бий болгох төслийг ХААН Банк дэмжин эхлүүллээ
2018-12-19 08:14:14 - Улс төр
МАН-ЫН БАГА ХУРАЛ: Хагарсан нам аа эвлүүлэх үү, гишүүддээ хариуцлага тооцох уу
2018-12-19 08:06:15 - Хууль
АТГ өчигдөр ЖДҮХС-гийн зээлийн асуудлаар 10 орчим гишүүнээс мэдүүлэг авчээ
2018-12-19 07:57:28 - Эрүүл мэнд
Хоолонд хордсон 40 хүүхдийн дөрвийнх нь биеийн байдал хүнд байна
2018-12-19 07:40:35 - Энтертайнмент
Өнөөдөр тахиа өдөр
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2018-12-17 11:06:20 - Улс төр
УИХ-ын гишүүн асан Ц.Шинэбаяр таалал төгслөө
2018-12-19 11:17:25 - Улс төр
МАН-ЫН БАГА ХУРАЛ: Ж.Мөнхбат: Миний нэрийг Бага хурлын гишүүнээс хасах хүмүүсийн тоонд оруулсан гэх юм
2018-12-18 07:55:12 - Энтертайнмент
Эрэлч нохой СОНИ цагдаагийн албанаас чөлөөлөгдөж, сургагч эзэндээ очлоо
2018-12-17 13:29:26 - Хууль
Эрэн сурвалжлагдаж байсан иргэдийг баривчилжээ
2018-12-18 07:55:08 - Нийслэл
Хотын дарга С.Батболд эргэн ирнэ
2018-12-17 08:07:21 - Энтертайнмент
СУРВАЛЖЛАГА: Зурагт, гар утаснаас татгалзаад гурван сар болсон ГЭР БҮЛИЙНД зочиллоо
2018-12-18 16:13:37 - Хууль
Хүчирхийлсэн бичлэгээрээ хохирогчийг дарамталдаг байжээ
2018-12-17 16:25:42 - Гадаад
Нью-Йоркын галт тэргэнд Ази иргэнийг ялгаварлан гадуурхсан эмэгтэйг баривчилжээ
2018-12-18 13:14:42 - Улс төр
Н.Номтойбаяр: У.Хүрэлсүх ЖДҮХС-гаас дүүгийнхээ компанид 1.3 тэрбум төгрөгийн зээл авсан байна
2018-12-17 12:37:35 - Улс төр
АН-ЫН БҮЛЭГ: М.Энхболдыг огцрох өргөдлөө өгөхгүй бол УИХ-ыг тараах Ерөнхийлөгчийн саналыг дэмжинэ