Морин хуур, уртын дуу миний амьдралыг үндсээр нь өөрчилсөн

Түгээх    
2016-03-23 08:09:29 - Энтертайнмент

Монгол улсаас 7000 км-ын зайтай орших Франц улсаас хөөмий, уртын дуу, морин хуурын аялгуунд хөтлөгдөн ирсэн Стив И.Морел гэх залуутай ярилцлаа. Тэрээр манай улсын Хэл иргэншлийн дээд сургуульд монгол хэл, бичгийн ангид суралцаж байгаа аж. Түүнтэй ярилцахаар гэрт нь ороход арцны үнэр үл мэдэг үнэртэхээс гадна ханаар нь калиграфууд өлгөөтэй харагдана. Түүнчлэн морин хуур, Чингис хааны дүр бүхий сувинер, хөдөө талын уран зураг ч үзэгдэв. Яг л монгол айлд буй мэт санагдсаныг нуух юун. Европын соёлын төв болсон төрөлх нутгаа, гэрээ орхин юуны учир Монголыг зорин ирж, Монголын үндэсний соёл урлагт тэгтлээ шимтэх болсон талаар яриа дэлгэлээ. /Тэрээр монгол хэлээр чөлөөтэй биш ч төвөггүй ярьж байлаа/

-МОРИН ХУУРЫН АЯЛГУУ АМЬД, СҮНСЛЭГ- 

-Монгол хэл сурах их хэцүү гэж гадаад хүмүүс ярьдаг. Та тун сайн ярьж чадаж байна. Хэзээ Монголд ирсэн бэ? Монгол хэлийг энд ирээд сурсан уу?

-Би 2014 оны наймдугаар сард Монголд ирсэн. Монгол хэлийг энд ирээд сурсан даа. Сурахад тийм ч амар байгаагүйг хүлээн зөвшөөрч байна. Хүний ярьсныг ойлгоод, өөрийгөө ойлгуулах төдий л байна. Би Монголд ирээд “Сити” дээд сургуульд суралцсан. Эндээс монгол хэлнийхээ мэдлэгийг чамгүй нэмэгдүүлсэн. Гэхдээ зургаан сар энэ сургуульд сураад, өөрийгөө өөр зүйл хүсээд байгааг ойлгосон.

-Юуг тэр вэ?

-Хөгжим... Морин хуур тоглож сурахыг хүсч байгаагаа ойлгосон. Хөгжмийн нот, онол сурч, энэ тал дээр өөрийгөө чадавхижуулах хэрэгтэй юм байна гэдгээ ойлгосон. Ингээд Сити дээд сургуулиас гарч Хэл иргэншлийн дээд сургуульд орж монгол, хэл бичгээр суралцаж байна. Мэдээж би монгол хэлний ярих, бичих чадвараа нэмэгдүүлэх шаардлагатай байгаа. Цаашилбал монгол түүх судлахыг хүсч байна.

-Францад байхдаа ямар мэргэжлээр ажилладаг байсан бэ?

-Би гэрэл зурагчнаар 12 жил ажилласан. Кино, видео хийж ч үзсэн. Компьютер график ч хийдэг байлаа. Нэг мэдэхэд л 12 жил өнгөрч, би маш их ядарсанаа ойлгосон. Зогсолтгүй ажилласан надад амралт хэрэгтэй юм шиг санагдаж, хөгжмөөс тайвшралыг олж авдаг байлаа. Гэтэл нэг удаа санаандгүй хөөмий олж сонссон юм. Үнэхээр гайхалтай санагдсан. Би сонсчихоод “Энэ ямар гээч аялгуу вэ” гэж гайхсан. Морин хуурын аялгуу сонсоод, бүр ч ихээр биширсэн. Морин хуурын аялгуу бусад хөгжмийн зэмсгүүдээс гардаг ая, аялгуунаас тэс өөр. Амьд, сүнслэг гэх юм уу даа. Тэгээд л энэ хөгжмийг тоглож суръя гэж өөртөө хэлсэн. Францад ирсэн монгол хүн морин хуур зарж байхад нь би худалдаж авсан юм. Анх удаа морин хуур өөрийнхөө гараар татаж үзээд сэтгэл хөдөлсөн шүү. Үнэхээр дотроос нэг зүйл огшоод ирэх шиг л болсон. Дараа нь Францад морин хуурч монгол эмэгтэй ирсэн юм. Тэр хүнээр би зургаан сар морин хуур заалгасан. Ингээд л монгол явахаар шийдэж, энд ирээд “Сити” дээд сургуулийн талаар олж мэдээд сурахаар шийдэж Франц руу буцаж очоод, өөрт байгаа бүх зүйлээ зарсан. Ээж, аавынхаа өгсөн номоос бусдыг нь зараад, Монголд ирээд сургуульд орсон доо. Уг нь СУИС-д орох хүсэлтэй боловч оюутан надад үнэтэй санагдсан.

-Н.НОРОВБАНЗАД АГСНЫ ДУУГ СОНСООД БИШИРСЭН- 

-Хөөмий сурсан уу?

-Хөөмийг тийм ч сайн сураагүй. Бага зэрэг л хөөмийлж чадна. Би уртын дуу сурахыг маш их хүсч байгаа. Уртын дуу бол үнэхээр агуу.

-Н.Норовбанзад агсны дуунуудыг сонссон болов уу?

-Тэгэлгүй яах вэ. Тэр хүн бол Монголын төдийгүй дэлхийн бахархал. Би дууг нь сонсоод биширсэн. Тэр хүн бол тэнгэр юм.

-Оюутан болохоор санхүүгийн асуудлаа хэрхэн зохицуулж байна вэ? Ажил хийдэг үү?

-Калиграф бичлэгээ хааяа монгол хүмүүст зардаг. Мөн тоглолт, арга хэмжээн дээр морин хуур тоглож, ойр зуурын мөнгө олдог. Мөн гэрэл зурагчин мэргэжилтэй болохоор хэдэн зургаа худалдах ч үе бий. Жирийн оюутнуудын амьдардаг жишгээр л амьдарч байна даа. Гэхдээ компьютерийн ард удаан сууж ажиллахыг хүсэхээ больжээ. Өөрийн гараар хийж, бүтээсэн зүйлээрээ амьдралаа залгуулах, ийм л ажил хийх сонирхол давамгайлах болж. Удахгүй калиграфын үзэсгэлэн нээлтээ хийнэ. Тэнд би Алтайн магтаал бичиж оролцох бодолтой байгаа. Би мөн сүүлийн үед тамга хийж сурсан. (Өөрийн гараар бичсэн калиграфуудаа уншиж, сонирхуулсан юм. Мөн өөрийн гараар хийсэн монгол бичиг, төрийн сүлд бүхий сийлбэртэй тамгуудаа сонирхуулав.сурв)

-Энд их урт цаасан дээр монгол бичгээр уйгагүй бичсэн байгаа нь гэрийн даалгавар чинь юм уу?

-Тийм. Удахгүй шалгалтаар 4 метр урт цаасан дээр монгол бичгээр бичих болно. Түүнээс өмнө би бэлтгэлээ базааж байгаа юм. Энд Чингис хааны билэг сургааль “Оюунтүлхүүр” судраас бичсэн. Гэхдээ сайн бичиж чадахгүй байна. Бүдүүн нарийн онцгүй бичсэн байгаа. Гол нь монгол бичгээр бичихдээ их сайн мэдэрч, ойлгож бичих ёстой юм. Би хичээж байгаа. Сайн л бэлдэх хэрэгтэй байна.

-Өөрөөс чинь өөр гадаад оюутан монгол бичиг судлан суралцаж байна уу?

-Манай сургуульд хоёр гадаад оюутан байдгийн нэг нь би. Ихэвчлэн өвөрмонгол оюутнууд монгол бичиг, калиграфаар бичиж байгаа харагддаг.

-Монгол багш нар монгол бичгийн чадварыг чинь хэрхэн үнэлсэн бэ?

-Болж байна л гэдэг. Гэхдээ би тэдний хажууд үнэхээр муу байгаа. Манай сургуулийн багш нар үнэхээр үгээр хэлэхийн аргагүй мундаг. Маш мэдрэмжтэй, уран тансаг бичлэгтэй. Тэдний хувьд соёмбо үсэг, дөрвөлжин бичиг зэргээр бичиж чаддаг. Би ийм багш нарын шавь гэдгээрээ азтай хүн шүү.

-Гэртээ морин хуур залжээ. Тоглож сурсан уу?

(Түүнээс ийн асуух зуур тэрээр морин хуураа авч хөгийг нь тааруулаад “Жонон харын явдал”, “Саруул тал” зэрэг аялгууг тоглож сонирхуулсан юм.сурв)

-Морин хуур тоглох үед ямар мэдрэмж төрдөг вэ?

-Гоё. Яг л нэг аялал хийж буй мэт мэдрэмж төрдөг. Би сайн тоглож чадахгүй байна л даа. Миний техник тийм ч сайн биш. Хуруу хатуу, өнгөө заримдаа алддаг. Тоглож сураад хоёр жил л болж байна. Цаашид 7-8 жил суралцаж байж сайн болох байх. Би морин хуурыг бүх зүрх сэтгэлээрээ мэдэрч, тоглохыг хичээдэг. Яг монгол хүн шиг мэдэрч чадахгүй байгаа байх л даа. Учир нь морины явдал, монгол ахуйг сайн мэдэхгүй учраас дутуу зүйл бий. Хэдэн жилийн дараа морин хуур, миний мэдрэмж, зүрх сэтгэл бүгд нэг болно гэдэгт итгэдэг. Надад зургаан морин хуур байдаг. Би нэг хүнтэй хамтарч морин хуур хийсэн.

-БИ МАЛЧИН БОЛМООР БАЙНА- 

-Монголд амьдрахаар шийдэхэд гэр бүлийнхэн чинь хэрхэн хүлээж авсан бэ?

-Ээж минь их гайхсан. Намайг яагаад заавал 7000 км хол, уулсын дундах газар очиж амьдрах гээд байгаа юм бэ гэж асууж байсан. Аав минь нэг ч үг хэлээгүй. Гэхдээ намайг аз жаргалтай байгааг хараад дотроо тэр бүхнийг мэдэрдэг байх гэж боддог. Магадгүй намайг ойлгосон ч гэсэн үг хэлэхгүй байгаа байх. Ээж минь одоо бол хүлээн зөвшөөрч, намайг ойлгосон. Гэхдээ заримдаа онлайнаар чатлах үед намайг буцаж ирэх бодолтой байгаа эсэхийг асуудаг л юм. Ахтайгаа би 10 жил холбоогүй байсан. Намайг энд ирсний дараа бид ярилцаж, ах минь надтай маш их зүйлийг ярилцахыг хүсч байгаагаа хэлсэн. Тэр одоо дөрвөн хүүхэдтэй, эхнэртэй болсон байна. Би ойр ойрхон Франц руу явах боломжгүй шүү дээ. Онгоцны тийз үнэтэй байна (инээв.сурв).

-Хөдөө орон нутгаар явж үзсэн үү?

-Үзсэн шүү. Ховд, Увс, Хэнтий аймаг явж үзсэн. Увс аймагт малчин айлд нэг сар амьдарсан. Хөдөө нутаг үнэхээр амгалан, сайхан. Би малчин болмоор байна (инээв.сурв). Энэ жил Хөвсгөл аймаг болон говь нутаг руу явж үзэх бодолтой байгаа.

-Өөр ямар нэг хөгжмийн зэмсгээр тоглодог уу?

-Би хэл хуур тоглох дуртай. Надад түвд, якут, вьетнам, монгол хуурууд байна. Энэ хулсан хуурыг би өөрөө хийсэн. Зарим хуур нь их нарийхан дуутай, зарим нь яг бөмбөр шиг дуутай. Би хэл хуурыг өөрөө тоглож сурсан. Францад бас хэл хуур тоглодог хүмүүс цөөнгүй байдаг.

-Олон монгол найзтай болсон уу?

-Олон танилтай болсон. Гэхдээ сайн найзтай болж амжаагүй байна. Магадгүй зарим тохиолдолд би франц хүн учраас соёлын ялгаа гардаг ч юм уу төдийлөн сайн найзууд болж чаддаггүй. Ямар нэг хана байх шиг санагддаг.

-Соёлын ялгаа гэж? Танд монгол хүнээс ялгаатай зүйл тийм их байгаа гэж үү?

-Тэрийг юу гэж тайлбарлахаа сайн мэдэхгүй байна. Миний монгол хэл сайн биш учраас өөрийгөө илүү ойлгуулж чадахгүй байж магадгүй юм.

-Цаашдын зорилго, мөрөөдлөөсөө хуваалцахгүй юу?

-Би монгол хэлээр сайн ярьж, морин хуур хөгжмийг багш шигээ эзэмшихийг хүсч байна. Миний багш бол “Домог” хамтлагийн ахлагч, морин хуурч Д.Шинэцог-Гени гэж хүн бий. Түүнийг би Монголын хамгийн шилдэг морин хуурчдын нэг гэж боддог. Өнөөдөр ази европ гэлтгүй хүмүүсийн нүүр будалт, хувцаслалт бүгд адилхан болчихсон. Тэднийг ялгах ганц зүйл нь үндэсний соёл, урлаг юм. Тиймээс би Монголын үндэсний соёл урлагийг дэлхийд таниулан, ойлгуулж, өөрийн хувь нэмрийг оруулахыг хүсч байна. Учир нь морин хуурын аялгуу, уртын дуу, энэ соёл миний амьдралыг үндсээр нь өөрчилсөн. Энэ бүхнийг олж мэдэхээс өмнө миний амьдралд хэцүү, таагүй, буруу зүйлүүд байсан бол одоо бүх зүйл өөрчлөгдөж би зорилготой болсон. Гайхалтай зүйлсийг олж мэдэрсэн. Тиймээс би Монголд амьдарч, монгол үндэсний соёл урлагт хичээнгүйлэн суралцах болно. Мөн цаашид хөөрөг хийж сурах бодолтой байгаа.

-Ярилцсанд баярлалаа. Амжилт хүсье.

-Баярлалаа. Амжилт хүсье.

Ц.ТАМИР

ГЭРЭЛ ЗУРГИЙГ: Н.АНХБАЯР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 4

Зочин (23.247.147.4)
2016-03-23 08:47:36
Бусад азиуд техник технологиоороо зовж алдаршиж байхад Монголчууд түүх соёлоороо бишрүүлж байна.

Мэдээ.мн (23.247.147.4)
2016-03-23 08:46:44
Танай вэб сайт сэтгэдэл авч болохгүй Сервер чинь гацаад яачихсан юм бэ

Зочин (23.247.147.4)
2016-03-23 08:46:08
Монголчууд үндэсний соёл урлагаараа дэлхийг байлдан дагуулах юм байна

Зочин (23.247.147.4)
2016-03-23 08:45:44
Хх

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2018-10-16 18:41:40 - Улс төр
Н.Цэрэнбат: Агаарын бохирдол буурахгүй бол би хариуцлага хүлээе
2018-10-16 17:58:36 - Улс төр
Н.Баяртсайхан: Валютын ханшийн хэлбэлзэл нь төлбөрийн тэнцэлтэй холбоотой
2018-10-16 17:29:17 - Шар
Хабиб Нурмагомедов Конорын даагаа нэхэх саналаас татгалзжээ
2018-10-16 17:04:59 - Гадаад
"Талибан" хөдөлгөөнийхөн АНУ-ын төлөөлөгчидтэй Катарт уулзсанаа баталгаажуулав
2018-10-16 16:49:24 - Байгаль Орчин
Улсын хэмжээнд ургац хураалт 73 хувьтай байна
2018-10-16 16:37:12 - Энтертайнмент
“Монгол туургатан” театрын шинэ барилга үүд хаалгаа нээлээ
2018-10-16 16:35:39 - Шар
Төрийн дууллынхаа мөрүүдийг дуулсан хятад бүсгүйг шоронд хорьжээ
2018-10-16 16:24:10 - Хууль
Иргэдэд Хууль зүйн анхан шатны зөвлөгөө, мэдээллийг утсаар өгч эхэллээ
2018-10-16 16:21:51 - Хууль
Хэрэгт холбогдогчийг эрүүлжүүлэх явцад нас баржээ
2018-10-16 16:09:33 - Нийслэл
“Өргөө” амаржих газрын урд талын авто зам дагуух явган хүний замыг чөлөөлж байна
2018-10-16 16:03:32 - Спорт
Ази тивийн гурван удаагийн аварга Г.Угалзцэцэгт хүндэтгэл үзүүллээ
2018-10-16 15:48:02 - Энтертайнмент
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Николой Рерихийн нэрэмжит олон улсын шагнал хүртэв
2018-10-16 15:45:41 - Улс төр
АЭХ-ны бүх шатны тэргүүнийг сонгох сонгууль үргэлжилж байна
2018-10-16 15:16:30 - Спорт
М.Бундмаагийн нэрэмжит тэмцээний аваргууд тодорлоо
2018-10-16 15:13:49 - Гадаад
Саудын Арабын эрх баригчид сэтгүүлч Жамаль Хашоггиг мэдүүлэг өгч байхдаа амиа алдсаныг хүлээн зөвшөөрч магадгүй
2018-10-16 15:12:27 - Нийслэл
МОН-30 цахилгаан автобус гэрлийн гялбаа үүсгэхгүй
2018-10-16 15:04:31 - Эдийн засаг
“Global Finance” сэтгүүл Хас банкийг Монгол Улсын Шилдэг банкаар дахин өргөмжиллөө
2018-10-16 14:12:41 - Улс төр
Стратегийн орд ашигладаг компаниудын дансыг Монголбанкинд байршуулах хуулийн төслийг дэмжлээ
2018-10-16 13:27:21 - Хууль
ВИДЕО: Гэмт этгээдүүдэд дайруулсан цагдаагийн алба хаагч нас баржээ
2018-10-16 13:23:38 - Энтертайнмент
Л.Лхамянжин: Бид Японоос мэдлэгээс гадна бизнес импортлох зорилготой
2018-10-16 13:19:53 - Улс төр
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ТАМГЫН ГАЗАР: МҮОНТ мэргэжлийн ноцтой алдаа гаргалаа
2018-10-16 13:09:16 - Нийслэл
ФОТО: Амталгаат худалдаа зохион байгуулагдаж байна
2018-10-16 13:07:43 - Хууль
"Ханару" сүлжээ дэлгүүрийн үйл ажиллагааг зогсоож, битүүмжилжээ
2018-10-16 12:57:59 - Орон нутаг
БНХАУ-д үржлийн бус бог мал экспортлоно
2018-10-16 12:52:08 - Хууль
АТГ-т 336 хэрэг шалгагдаж байна
2018-10-16 12:46:44 - Нийслэл
ФОТО: “Туушин” зочид буудлын өмнөх шатыг албадан буулгалаа
2018-10-16 12:36:32 - Спорт
Чөлөөтийн эрэгтэй тамирчид ДАШТ-д оролцохоор эх орноосоо мордлоо
2018-10-16 12:24:38 - Боловсрол
ШУТИС-ийн хөтөлбөрүүд олон улсад магадлан итгэмжлэгдлээ
2018-10-16 12:18:40 - Улс төр
Замын-Үүдэд тээвэр логистикийн төв нээлтээ хийлээ
2018-10-16 12:11:09 - Улс төр
"Монцемент" үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцлаа
2018-10-16 12:01:28 - Эдийн засаг
НӨАТ-ын сугалааны тохирол Ням гарагт явагдана
2018-10-16 11:54:25 - Эдийн засаг
Ам.долларын ханш 2568 төгрөгийн үнэтэй байна
2018-10-16 11:47:45 - Нийслэл
Явган хүний зам дээр худалдаа эрхэлж байгаа асуудлыг цэгцэлнэ
2018-10-16 11:22:47 - Спорт
Чансаа өндөр бөхчүүдийн халз барилдаан ирэх сарын 18-нд болно
2018-10-16 11:19:41 - Спорт
Морьт харвааны ДАШТ-д монголчууд тэргүүлжээ
2018-10-16 11:18:46 - Улс төр
Өмнөговь аймгийн ИТХ-ын дарга Х.Сугирыг огцруулах асуудлыг хөндөв
2018-10-16 11:07:36 - Нийслэл
ХӨСҮТ-ийн эмч, ажилчдын цалинг 15%-иар бууруулсанд бухимдаж байна
2018-10-16 11:04:49 - Нийслэл
Шөнийн үзэсгэлэн худалдаа болно
2018-10-16 10:59:59 - Спорт
Монгол-Лаосын нөхөрсөг тоглолт өнөөдөр болно
2018-10-16 10:59:57 - Нийслэл
Төрийн албаны удирдах 13 албан тушаалд 24 хүн өрсөлдөж байна
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2018-10-16 13:27:21 - Хууль
ВИДЕО: Гэмт этгээдүүдэд дайруулсан цагдаагийн алба хаагч нас баржээ
2018-10-15 13:39:16 - Хууль
Б.Махбалаас гадна дахин нэг хүнийг яллагдагчаар татан шалгаж эхэлжээ
2018-10-16 13:19:53 - Улс төр
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ТАМГЫН ГАЗАР: МҮОНТ мэргэжлийн ноцтой алдаа гаргалаа
2018-10-15 16:14:06 - Хууль
Цагдаа гэмтээгээд зугтсан этгээдүүдийг эрэн хайж байна
2018-10-15 07:44:38 - Эдийн засаг
“Бороо гоулд”, “Гацуурт” алтны төслүүдийг Б.Дөлгөөн гэх залуу худалдан авчээ
2018-10-16 08:10:06 - Хууль
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Зөөгч нар картаар тооцоо хийсэн 19 иргэнд зургаан сая төгрөгийн хохирол учруулжээ
2018-10-15 10:31:08 - Хууль
Улаанбаатар дулааны сүлжээ ТӨХК-ийн захирал Б-г АТГ-аас саатуулжээ
2018-10-16 08:33:51 - Боловсрол
Тэтгэврийнхээ мөнгийг тэр чигээр нь монголчуудад зориулдаг УЛИ МИНДЕР-тэй ярилцлаа
2018-10-16 16:21:51 - Хууль
Хэрэгт холбогдогчийг эрүүлжүүлэх явцад нас баржээ
2018-10-15 11:40:42 - Энтертайнмент
Америкт кино продакшн байгуулсан анхны монгол бүсгүйтэй ярилцлаа