Морин хуур, уртын дуу миний амьдралыг үндсээр нь өөрчилсөн

Түгээх    
2016-03-23 08:09:29 - Энтертайнмент

Монгол улсаас 7000 км-ын зайтай орших Франц улсаас хөөмий, уртын дуу, морин хуурын аялгуунд хөтлөгдөн ирсэн Стив И.Морел гэх залуутай ярилцлаа. Тэрээр манай улсын Хэл иргэншлийн дээд сургуульд монгол хэл, бичгийн ангид суралцаж байгаа аж. Түүнтэй ярилцахаар гэрт нь ороход арцны үнэр үл мэдэг үнэртэхээс гадна ханаар нь калиграфууд өлгөөтэй харагдана. Түүнчлэн морин хуур, Чингис хааны дүр бүхий сувинер, хөдөө талын уран зураг ч үзэгдэв. Яг л монгол айлд буй мэт санагдсаныг нуух юун. Европын соёлын төв болсон төрөлх нутгаа, гэрээ орхин юуны учир Монголыг зорин ирж, Монголын үндэсний соёл урлагт тэгтлээ шимтэх болсон талаар яриа дэлгэлээ. /Тэрээр монгол хэлээр чөлөөтэй биш ч төвөггүй ярьж байлаа/

-МОРИН ХУУРЫН АЯЛГУУ АМЬД, СҮНСЛЭГ- 

-Монгол хэл сурах их хэцүү гэж гадаад хүмүүс ярьдаг. Та тун сайн ярьж чадаж байна. Хэзээ Монголд ирсэн бэ? Монгол хэлийг энд ирээд сурсан уу?

-Би 2014 оны наймдугаар сард Монголд ирсэн. Монгол хэлийг энд ирээд сурсан даа. Сурахад тийм ч амар байгаагүйг хүлээн зөвшөөрч байна. Хүний ярьсныг ойлгоод, өөрийгөө ойлгуулах төдий л байна. Би Монголд ирээд “Сити” дээд сургуульд суралцсан. Эндээс монгол хэлнийхээ мэдлэгийг чамгүй нэмэгдүүлсэн. Гэхдээ зургаан сар энэ сургуульд сураад, өөрийгөө өөр зүйл хүсээд байгааг ойлгосон.

-Юуг тэр вэ?

-Хөгжим... Морин хуур тоглож сурахыг хүсч байгаагаа ойлгосон. Хөгжмийн нот, онол сурч, энэ тал дээр өөрийгөө чадавхижуулах хэрэгтэй юм байна гэдгээ ойлгосон. Ингээд Сити дээд сургуулиас гарч Хэл иргэншлийн дээд сургуульд орж монгол, хэл бичгээр суралцаж байна. Мэдээж би монгол хэлний ярих, бичих чадвараа нэмэгдүүлэх шаардлагатай байгаа. Цаашилбал монгол түүх судлахыг хүсч байна.

-Францад байхдаа ямар мэргэжлээр ажилладаг байсан бэ?

-Би гэрэл зурагчнаар 12 жил ажилласан. Кино, видео хийж ч үзсэн. Компьютер график ч хийдэг байлаа. Нэг мэдэхэд л 12 жил өнгөрч, би маш их ядарсанаа ойлгосон. Зогсолтгүй ажилласан надад амралт хэрэгтэй юм шиг санагдаж, хөгжмөөс тайвшралыг олж авдаг байлаа. Гэтэл нэг удаа санаандгүй хөөмий олж сонссон юм. Үнэхээр гайхалтай санагдсан. Би сонсчихоод “Энэ ямар гээч аялгуу вэ” гэж гайхсан. Морин хуурын аялгуу сонсоод, бүр ч ихээр биширсэн. Морин хуурын аялгуу бусад хөгжмийн зэмсгүүдээс гардаг ая, аялгуунаас тэс өөр. Амьд, сүнслэг гэх юм уу даа. Тэгээд л энэ хөгжмийг тоглож суръя гэж өөртөө хэлсэн. Францад ирсэн монгол хүн морин хуур зарж байхад нь би худалдаж авсан юм. Анх удаа морин хуур өөрийнхөө гараар татаж үзээд сэтгэл хөдөлсөн шүү. Үнэхээр дотроос нэг зүйл огшоод ирэх шиг л болсон. Дараа нь Францад морин хуурч монгол эмэгтэй ирсэн юм. Тэр хүнээр би зургаан сар морин хуур заалгасан. Ингээд л монгол явахаар шийдэж, энд ирээд “Сити” дээд сургуулийн талаар олж мэдээд сурахаар шийдэж Франц руу буцаж очоод, өөрт байгаа бүх зүйлээ зарсан. Ээж, аавынхаа өгсөн номоос бусдыг нь зараад, Монголд ирээд сургуульд орсон доо. Уг нь СУИС-д орох хүсэлтэй боловч оюутан надад үнэтэй санагдсан.

-Н.НОРОВБАНЗАД АГСНЫ ДУУГ СОНСООД БИШИРСЭН- 

-Хөөмий сурсан уу?

-Хөөмийг тийм ч сайн сураагүй. Бага зэрэг л хөөмийлж чадна. Би уртын дуу сурахыг маш их хүсч байгаа. Уртын дуу бол үнэхээр агуу.

-Н.Норовбанзад агсны дуунуудыг сонссон болов уу?

-Тэгэлгүй яах вэ. Тэр хүн бол Монголын төдийгүй дэлхийн бахархал. Би дууг нь сонсоод биширсэн. Тэр хүн бол тэнгэр юм.

-Оюутан болохоор санхүүгийн асуудлаа хэрхэн зохицуулж байна вэ? Ажил хийдэг үү?

-Калиграф бичлэгээ хааяа монгол хүмүүст зардаг. Мөн тоглолт, арга хэмжээн дээр морин хуур тоглож, ойр зуурын мөнгө олдог. Мөн гэрэл зурагчин мэргэжилтэй болохоор хэдэн зургаа худалдах ч үе бий. Жирийн оюутнуудын амьдардаг жишгээр л амьдарч байна даа. Гэхдээ компьютерийн ард удаан сууж ажиллахыг хүсэхээ больжээ. Өөрийн гараар хийж, бүтээсэн зүйлээрээ амьдралаа залгуулах, ийм л ажил хийх сонирхол давамгайлах болж. Удахгүй калиграфын үзэсгэлэн нээлтээ хийнэ. Тэнд би Алтайн магтаал бичиж оролцох бодолтой байгаа. Би мөн сүүлийн үед тамга хийж сурсан. (Өөрийн гараар бичсэн калиграфуудаа уншиж, сонирхуулсан юм. Мөн өөрийн гараар хийсэн монгол бичиг, төрийн сүлд бүхий сийлбэртэй тамгуудаа сонирхуулав.сурв)

-Энд их урт цаасан дээр монгол бичгээр уйгагүй бичсэн байгаа нь гэрийн даалгавар чинь юм уу?

-Тийм. Удахгүй шалгалтаар 4 метр урт цаасан дээр монгол бичгээр бичих болно. Түүнээс өмнө би бэлтгэлээ базааж байгаа юм. Энд Чингис хааны билэг сургааль “Оюунтүлхүүр” судраас бичсэн. Гэхдээ сайн бичиж чадахгүй байна. Бүдүүн нарийн онцгүй бичсэн байгаа. Гол нь монгол бичгээр бичихдээ их сайн мэдэрч, ойлгож бичих ёстой юм. Би хичээж байгаа. Сайн л бэлдэх хэрэгтэй байна.

-Өөрөөс чинь өөр гадаад оюутан монгол бичиг судлан суралцаж байна уу?

-Манай сургуульд хоёр гадаад оюутан байдгийн нэг нь би. Ихэвчлэн өвөрмонгол оюутнууд монгол бичиг, калиграфаар бичиж байгаа харагддаг.

-Монгол багш нар монгол бичгийн чадварыг чинь хэрхэн үнэлсэн бэ?

-Болж байна л гэдэг. Гэхдээ би тэдний хажууд үнэхээр муу байгаа. Манай сургуулийн багш нар үнэхээр үгээр хэлэхийн аргагүй мундаг. Маш мэдрэмжтэй, уран тансаг бичлэгтэй. Тэдний хувьд соёмбо үсэг, дөрвөлжин бичиг зэргээр бичиж чаддаг. Би ийм багш нарын шавь гэдгээрээ азтай хүн шүү.

-Гэртээ морин хуур залжээ. Тоглож сурсан уу?

(Түүнээс ийн асуух зуур тэрээр морин хуураа авч хөгийг нь тааруулаад “Жонон харын явдал”, “Саруул тал” зэрэг аялгууг тоглож сонирхуулсан юм.сурв)

-Морин хуур тоглох үед ямар мэдрэмж төрдөг вэ?

-Гоё. Яг л нэг аялал хийж буй мэт мэдрэмж төрдөг. Би сайн тоглож чадахгүй байна л даа. Миний техник тийм ч сайн биш. Хуруу хатуу, өнгөө заримдаа алддаг. Тоглож сураад хоёр жил л болж байна. Цаашид 7-8 жил суралцаж байж сайн болох байх. Би морин хуурыг бүх зүрх сэтгэлээрээ мэдэрч, тоглохыг хичээдэг. Яг монгол хүн шиг мэдэрч чадахгүй байгаа байх л даа. Учир нь морины явдал, монгол ахуйг сайн мэдэхгүй учраас дутуу зүйл бий. Хэдэн жилийн дараа морин хуур, миний мэдрэмж, зүрх сэтгэл бүгд нэг болно гэдэгт итгэдэг. Надад зургаан морин хуур байдаг. Би нэг хүнтэй хамтарч морин хуур хийсэн.

-БИ МАЛЧИН БОЛМООР БАЙНА- 

-Монголд амьдрахаар шийдэхэд гэр бүлийнхэн чинь хэрхэн хүлээж авсан бэ?

-Ээж минь их гайхсан. Намайг яагаад заавал 7000 км хол, уулсын дундах газар очиж амьдрах гээд байгаа юм бэ гэж асууж байсан. Аав минь нэг ч үг хэлээгүй. Гэхдээ намайг аз жаргалтай байгааг хараад дотроо тэр бүхнийг мэдэрдэг байх гэж боддог. Магадгүй намайг ойлгосон ч гэсэн үг хэлэхгүй байгаа байх. Ээж минь одоо бол хүлээн зөвшөөрч, намайг ойлгосон. Гэхдээ заримдаа онлайнаар чатлах үед намайг буцаж ирэх бодолтой байгаа эсэхийг асуудаг л юм. Ахтайгаа би 10 жил холбоогүй байсан. Намайг энд ирсний дараа бид ярилцаж, ах минь надтай маш их зүйлийг ярилцахыг хүсч байгаагаа хэлсэн. Тэр одоо дөрвөн хүүхэдтэй, эхнэртэй болсон байна. Би ойр ойрхон Франц руу явах боломжгүй шүү дээ. Онгоцны тийз үнэтэй байна (инээв.сурв).

-Хөдөө орон нутгаар явж үзсэн үү?

-Үзсэн шүү. Ховд, Увс, Хэнтий аймаг явж үзсэн. Увс аймагт малчин айлд нэг сар амьдарсан. Хөдөө нутаг үнэхээр амгалан, сайхан. Би малчин болмоор байна (инээв.сурв). Энэ жил Хөвсгөл аймаг болон говь нутаг руу явж үзэх бодолтой байгаа.

-Өөр ямар нэг хөгжмийн зэмсгээр тоглодог уу?

-Би хэл хуур тоглох дуртай. Надад түвд, якут, вьетнам, монгол хуурууд байна. Энэ хулсан хуурыг би өөрөө хийсэн. Зарим хуур нь их нарийхан дуутай, зарим нь яг бөмбөр шиг дуутай. Би хэл хуурыг өөрөө тоглож сурсан. Францад бас хэл хуур тоглодог хүмүүс цөөнгүй байдаг.

-Олон монгол найзтай болсон уу?

-Олон танилтай болсон. Гэхдээ сайн найзтай болж амжаагүй байна. Магадгүй зарим тохиолдолд би франц хүн учраас соёлын ялгаа гардаг ч юм уу төдийлөн сайн найзууд болж чаддаггүй. Ямар нэг хана байх шиг санагддаг.

-Соёлын ялгаа гэж? Танд монгол хүнээс ялгаатай зүйл тийм их байгаа гэж үү?

-Тэрийг юу гэж тайлбарлахаа сайн мэдэхгүй байна. Миний монгол хэл сайн биш учраас өөрийгөө илүү ойлгуулж чадахгүй байж магадгүй юм.

-Цаашдын зорилго, мөрөөдлөөсөө хуваалцахгүй юу?

-Би монгол хэлээр сайн ярьж, морин хуур хөгжмийг багш шигээ эзэмшихийг хүсч байна. Миний багш бол “Домог” хамтлагийн ахлагч, морин хуурч Д.Шинэцог-Гени гэж хүн бий. Түүнийг би Монголын хамгийн шилдэг морин хуурчдын нэг гэж боддог. Өнөөдөр ази европ гэлтгүй хүмүүсийн нүүр будалт, хувцаслалт бүгд адилхан болчихсон. Тэднийг ялгах ганц зүйл нь үндэсний соёл, урлаг юм. Тиймээс би Монголын үндэсний соёл урлагийг дэлхийд таниулан, ойлгуулж, өөрийн хувь нэмрийг оруулахыг хүсч байна. Учир нь морин хуурын аялгуу, уртын дуу, энэ соёл миний амьдралыг үндсээр нь өөрчилсөн. Энэ бүхнийг олж мэдэхээс өмнө миний амьдралд хэцүү, таагүй, буруу зүйлүүд байсан бол одоо бүх зүйл өөрчлөгдөж би зорилготой болсон. Гайхалтай зүйлсийг олж мэдэрсэн. Тиймээс би Монголд амьдарч, монгол үндэсний соёл урлагт хичээнгүйлэн суралцах болно. Мөн цаашид хөөрөг хийж сурах бодолтой байгаа.

-Ярилцсанд баярлалаа. Амжилт хүсье.

-Баярлалаа. Амжилт хүсье.

Ц.ТАМИР

ГЭРЭЛ ЗУРГИЙГ: Н.АНХБАЯР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 4

Зочин (23.247.147.4)
2016-03-23 08:47:36
Бусад азиуд техник технологиоороо зовж алдаршиж байхад Монголчууд түүх соёлоороо бишрүүлж байна.

Мэдээ.мн (23.247.147.4)
2016-03-23 08:46:44
Танай вэб сайт сэтгэдэл авч болохгүй Сервер чинь гацаад яачихсан юм бэ

Зочин (23.247.147.4)
2016-03-23 08:46:08
Монголчууд үндэсний соёл урлагаараа дэлхийг байлдан дагуулах юм байна

Зочин (23.247.147.4)
2016-03-23 08:45:44
Хх

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2017-03-28 16:50:57 - Шар
ОХУ-ын зөн билэгч Виктория Райдос “Удмын ид шид ба хүч чадал” лекц уншина
2017-03-28 16:20:38 - Улс төр
Т.Оошима: Монгол Улсын хөгжил дэвшлийг Японы парламент цаашдаа ч дэмжсээр байх болно
2017-03-28 16:20:09 - Шар
Берлиний музейгээс 100 кг жинтэй алтан зоос хулгайд алдагджээ
2017-03-28 16:12:52 - Улс төр
С.Баярыг эгүүлэн татах асуудлаар шаардлага хүргүүлжээ
2017-03-28 16:08:17 - Эдийн засаг
П.Сэргэлэн: Техникийн зохицуулалтыг хийснээр гадаад худалдаанд тулгарч буй саад, тотгорыг арилгах боломж бүрдэнэ
2017-03-28 15:25:14 - Гадаад
Монгол бүсгүй Германы орон нутгийн сонгуульд ялалт байгуулав
2017-03-28 15:24:13 - Улс төр
​Казиногийн хуулийг хаврын чуулганаар хэлэлцэнэ
2017-03-28 15:06:03 - Эдийн засаг
Монгол Улс аж үйлдвэрийн хөгжлөөрөө өлгийтэй хүүхдийн түвшинд байна гэв
2017-03-28 15:02:44 - Улс төр
Гурван талын экспертүүдийн уулзалт болов
2017-03-28 14:33:33 - Хууль
Ч.Өлзиймаа: Галын дэгээ төмрөөр зэвсэг хийгээд зээ охиноо зодож танхайрах эмэгтэй биш гэдгийг шүүх тогтоосон
2017-03-28 14:29:06 - Нийслэл
Дэлхийн банкны экспертүүд Улаанбаатарт ажиллаж байна
2017-03-28 14:00:26 - Нийслэл
Хилийн цэргийн офицерийг яллагдагчаар татжээ
2017-03-28 13:56:12 - Орон нутаг
Голын эрэг дээр машины тос асгасан этгээдийг хайж байна
2017-03-28 13:40:22 - Нийслэл
Хичээл хаялт үргэлжилж байна
2017-03-28 13:25:10 - Гадаад
Нью-Йоркт цөмийн зэвсгийг хориглох тухай хэлэлцээ үргэлжилж байна
2017-03-28 13:09:25 - Хууль
Цэнхэр үст Э.Цэрэндолгорт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгожээ
2017-03-28 13:01:46 - Нийслэл
Дэлхийн банкны экспертүүд Улаанбаатарт ажиллаж байна
2017-03-28 12:53:56 - Энтертайнмент
Т.Энхбат Мариинский театрт “Кармен”-д гоцлоно
2017-03-28 12:41:51 - Нийслэл
Автобусанд “U-money”-гоос гадна утасны сим, банкны картаа уншуулан зорчих боломжтой
2017-03-28 12:34:09 - Хууль
АНУ-ын цэргийн хоёр онгоц Улаанбаатарт газардахаар болов
2017-03-28 12:27:05 - Хууль
Г.Дэнзэн нарт холбогдох хэргийн шүүх хурал эхэллээ
2017-03-28 11:44:09 - Нийслэл
Суданд үүрэг гүйцэтгэж буй монгол цэргүүд дүрвэгчдийг барьцаанаас суллажээ
2017-03-28 11:41:34 - Боловсрол
Нийслэлийн сурагчдын амралт нөгөөдөр эхэлнэ
2017-03-28 11:27:07 - Эдийн засаг
Я.Содбаатар: Бид зоригтой шийдэл, шийдвэр гаргавал Монгол Улсын эдийн засгийн аюулгүй байдлын нэг том хүчин зүйл хангагдана
2017-03-28 11:22:20 - Орон нутаг
Орхон голд цөмөрсөн машиныг татаж гаргалаа
2017-03-28 11:12:56 - Улс төр
УИХ-ын даргын Япон дахь албан ёсны айлчлал эхэллээ
2017-03-28 11:05:37 - Нийслэл
Бямба гаригт бүх автобус мөнгөний хайрцаггүй үйлчилгээнд гарна
2017-03-28 10:54:58 - Нийслэл
Өнөөдөр таван дүүрэгт цахилгаан хязгаарлана
2017-03-28 10:45:10 - Орон нутаг
Сэлэнгэ аймагт 4.0 магнитутын хүчтэй газар хөдөлжээ
2017-03-28 09:47:22 - Нийслэл
ӨДРИЙН СУРВАЛЖЛАГА: Бохирын шугам дээр орон сууц барьж, хажууд нь барилгын хогоо овоолжээ
2017-03-28 09:22:11 - Байгаль Орчин
Улаанбаатарт 8 хэм дулаан байна
2017-03-28 09:16:00 - Нийслэл
Г.Бат-Эрдэнэ: Миний хүүг аварч, манай гэр бүлийг элэг бүтэн үлдэхэд туслаач
2017-03-28 08:54:09 - Улс төр
ТӨСВИЙН ТОДОТГОЛ: Татвар нэмсэн ч зарлага, алдагдал өмнөхөөсөө өсчээ
2017-03-28 08:51:08 - Эдийн засаг
Тавантолгойн хувьцаа эзэмшигчийн хуралд ИРГЭД оролцож болно
2017-03-28 08:44:10 - Хууль
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Ядаж зам гарахдаа чихэвчээ авчихаж байя
2017-03-28 08:37:01 - Нийслэл
БИДНИЙ ТУХАЙ: Монгол Улс Байгаль нуурт цутгадаг Сэлэнгэ мөрөн дээр УЦС барихгүй
2017-03-28 08:26:36 - Энтертайнмент
Өнөөдөр бар өдөр
2017-03-27 19:48:32 - Энтертайнмент
BENETTON: Энэ хаврыг дулаан бас хүйтэн өнгөний нэгдлүүд тодорхойлно
2017-03-27 19:40:13 - Хууль
Монголын хүний төлөө намыг улсын бүртгэлд бүртгэв
2017-03-27 18:58:59 - Шар
Моника Беллуччи Каннын кино наадмын нээлт, хаалтыг хөтөлнө
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй