Б.Батсүрэн: Засгийн газрын гадаад өр ДНБ-ий 31 хувь

Түгээх    
2016-04-06 10:06:44 - Эдийн засаг

Сүүлийн үед хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн дунд Монгол Улсын нийт гадаад өрийн асуудлаар үнэн худал нь мэдэгдэхгүй тоонууд гарч, зарим нь улс төрийн сонгууль угтаж ташаа мэдээлэл ярих боллоо. Иймд мэргэжлийн хүнээс албан ёсны тодруулгыг авах нь зүйтэй гээд Монголбанкны Судалгаа, статистикийн газрын Статистикийн хэлтсийн захирал Б.Батсүрэнгээс дараахь тодруулгыг авлаа.

-Монгол улсын гадаад өрийн тоон мэдээллийг Монголбанк ямар аргачлал, ангиллаар гаргадаг вэ?

-Гадаад өр гэдэг нь гадаад секторын статистикийн нэг хэсэг л дээ. Бид гадаад өрийн үлдэгдлийг олон улсын санхүүгийн байгууллагууд, тухайлбал ОУВС-гийн гадаад өрийн статистикийн аргачлалаар гаргадаг. Бусад орнууд ч энэ аргачлалыг ашигладаг. Үүгээр нийт гадаад өр гэх тоог үндсэн 5 задаргаагаар мэдээлдэг юм. Засгийн газар, арилжааны банкууд, Төв банк, хувийн хэвшил болон бусад сектор, шууд хөрөнгө оруулалт буюу компани хоорондын зээллэг гэж ангилна. Тоон мэдээллийг улирал бүр шинэчилж, өссөн дүнгээр тайлагнаж байна. 

-Нийт гадаад өр гэдэгт хувийн хэвшлийн, тухайлбал Монголын иргэн, аж ахуйн нэгжийн гадаадаас авсан зээл орох уу?

-Мэдээж оролгүй яахав. Валютын зохицуулалтын тухай хуулиар аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэн өөрсдийн гадаадаас авсан валютын зээлээ Монголбанкинд бүртгүүлнэ гэж заасан байдаг. Энэ дагуу хувийн хэвшлийн гадаад өрийн бүртгэлийг сайжруулах, тоон мэдээллийн чанарыг сайжруулах, хамрах хүрээг нь өргөжүүлэх чиглэлд Төв банк 2009 оноос хойш ажиллаж, статистикийг сайжруулсан. Хувийн хэвшил маань ч хуулиа биелүүлж, гадаад зээлээ статистикийн нэгдсэн санд бүртгүүлдэг болсон.

-Нийт гадаад өр 21 тэрбум ам.доллар гэсэн тоо байна л даа. Үүнээс Засгийн газрын гадаад өр буюу улсын төсөвт, татвар төлөгчдөд хамаатай хэсэг нь яг хэд вэ?

-2015 оны эцсийн байдлаар Засгийн газрын гадаад өр 3.6 тэрбум ам.доллар байсан. Үүнийг ДНБ-д хуваах юм бол 31 орчим хувьтай тэнцэж байна.

-Засгийн газрын гадаад өр түүхэн хугацаанд ДНБ-ий хэдэн хувьтай тэнцдэг байсан юм бэ?           

-Эдийн засгийн мөчлөгөөр нь авч үзэхэд 2006-2008 онд Засгийн газрын гадаад өр ба ДНБ-ий харьцаа дунджаар 31 хувь байжээ. 2009 оны хямралын жил 35 хувь болж өссөн байдаг. Харин 2010-2012 оны дундаж нь 24 хувь. 2013-2015 оны дундаж үзүүлэлт 30 хувь байгаа. Ер нь сүүлийн 10 жилд энэ үзүүлэлт хамгийн багадаа 19 хувь, хамгийн ихдээ 2006 онд 36 хувь байжээ.

-Нийт гадаад өр 2015 оны эцэст 21 тэрбум ам.доллар гэсэн тоо байна. Энэ тоо 2008 он, 2012 онд хэд байв?

-Энэ тоо 2008 оны эцэст 2.2 тэрбум, 2012 оны эцэст 15.4 тэрбум ам.доллар байсан. Дэлгэрэнгүй тоон мэдээлэл манай цахим хуудасны статистик цэсэнд байгаа л даа.

-Нийт гадаад өр 21 тэрбум ам.долларын ихэнх нь хувийн хэвшлийн өр гэж ойлгож болох уу?

-Тийм ээ. Монгол улсын нийт гадаад өрийн 17 хувь болох 3.6 тэрбум ам.доллар нь Засгийн газрын гадаад өр. Нийт 21 тэрбум ам.доллар гээд байгаа гадаад өрийн тал нь болох 10.7 тэрбум ам.доллар нь шууд хөрөнгө оруулалт буюу компани хоорондын зээллэгээ байдаг. Арилжааны банкуудын гадаад өглөг нийлээд 2 тэрбум ам.доллар. Олон улсын аргачлалын дагуу Бусад сектор гэсэн ангилал байдаг. Энд бид иргэн, аж ахуйн нэгж, хувийн сектор, мөн Хөгжлийн банкийг оруулдаг. Энэ дүн нийлээд 3.4 тэрбум ам.доллар.

-Компани хоорондын зээллэгээ буюу толгой компаниас охин компанидаа оруулсан шууд хөрөнгө оруулалт гэдгийг тайлбарлаж өгөхгүй юу? Олон нийт үүнийг мэдэхгүй, будилаад байх шиг санагддаг.

-Жишээ нь, гадаадад байгаа толгой компани нь Монголд үйл ажиллагаа явуулж байгаа охин компанидаа шууд хөрөнгө оруулалт хийлээ гэж бодъё. Хөрөнгө оруулалтын урсгал нь шууд хөрөнгө оруулалт гэж төлбөрийн тэнцэлд бичигдэнэ. Харин охин компанийн хэрэгжүүлж байгаа төслийн орлогоос, тухайлбал экспортын орлогоос нь уг хөрөнгө оруулалт урт хугацаандаа эргэж төлөгдөнө. Ийм учраас шууд хөрөнгө оруулалтын үлдэгдэл өссөн дүнгээрээ компани хоорондын зээллэгээ буюу хувийн секторын гадаад өр гэж бүртгэгддэг. Энэ нь зөвхөн тухайн охин компанид л хамаарна. Эдийн засгийн бусад агентуудад хамаарахгүй. Үүнийг хүмүүс будилаад, бүх иргэдэд хамаатай юм шиг ташаа ойлгоод байх шиг санагддаг.

-Монголбанкнаас Хятадын ардын банктай байгуулсан своп хэлцэл ямар ангилалд, яаж бүртгэгдэж байна вэ?

-Олон улсын аргачлалаар Төв банкны гадаад өглөг гэсэн ангилалд бүртгэдэг. Үндэсний мөнгөн тэмдэгт харилцах солилцох своп хэлцлийг улс орнууд дэлхийн эдийн засаг дахь бүсчилсэн шинжтэй хямралын үед түгээмэл ашигладаг. Яагаад гэхээр гадаад худалдаагаа аль болох тогтвортой байлгахыг зорьдог. Төлбөрийн тэнцэл хүндрэлтэй үед своп хэлцлийн ашиглалт нэмэгдэж болно. Төлбөрийн тэнцэл хүндрэлгүй үед хэлцлийг ашиглах шаардлага гарахгүй. Хоёр орны хооронд гадаад худалдаа хийгдэж л байгаа бол гадаад худалдааг тогтвортой байлгах ийм хэрэгсэл өөрөө байнгын шинжтэй байна. Тэр ч агуулгаараа төв банкууд своп хэлцлийн хугацааг нь сунгаж, хэмжээг нь тухай бүр нэмээд явдаг л даа.

-Энэ хэлцэл цаашид сунгагдана гэж ойлгогдлоо. Зөв үү?

-Тийм ээ. Монголбанк анх своп хэлцлийг 2011 онд 3 жилээр байгуулж байсан. 2014 онд хэлцлийг сунгасан. Цаашид ч сунгана. Яагаад энэ хэлцлийг хоёр орны төв банкууд сунгаад явдаг вэ гэхээр манай улс Хятадтай гадаад худалдаа байнга л хийх учраас. Урт хугацаанд манайхаас Хятад руу хийх экспортын боломж, чадавхи сайн.

-Гадаадаас зээл авах нь буруу гэж хандлага нийгэмд байх юм. Зээл авах нь буруу юу? Гэтэл зээл авмаар байна, зээл олдохгүй байна гэж гомдоллодог?

-Ерөөсөө гаднаас зээл авах нь буруу гэж хэт өрөөсгөл ярьж болохгүй байх л даа. Манай хувийн хэвшил өөрсдөө эрсдэлээ даагаад, эрсдэлээ гадныхнаар үнэлүүлээд валютаар эх үүсвэр олж чадаж байгаа бол энэ сайн л үзүүлэлт. Засгийн газрын тухайд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт агшсан, экспортын орлого муудсан үедээ гадаад зээлийн сувгаар эх үүсвэр оруулж ирэх боломжийг эрэлхийлдэг. Хамгийн гол нь юу чухал вэ гэхээр Засгийн газрын өрийн нэгдсэн удирдлага, гадаад зээлийн ашиглалт, түүний зарцуулалтын үр ашиг л чухал. Үүнд л анхаарах хэрэгтэй гэж бодож байна.      

О.ЭНХБААТАР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 7

МАНДАХ (202.179.31.40)
2016-04-08 10:34:14
Аливаа мэдээ үнэн зөв , бодит байх буюу зөв мэдээлэлтэй байх нь ард иргэд бидэнд ч энэ их стресс , хүндэвтэр эдийн засагтай үед хэрэгтэй юм . Хэн нэг хүн хүний муудад дурлаад иргэдээс оноо авахгүй шүү . Аль ч нам үнэнээ хэлж бай .Б. Батсүрэнгийн мэдээлэл үнэн гэж найдаж байна . Амжилт хүсье .

зөв байна тайлбар нь (119.40.100.222)
2016-04-06 12:23:58
МАН ӨРӨӨР СОЛИОРОХ, хүний тархи буруу угаахаа БОЛЬ. МЭРГЭЖЛИйн эдийн засагчийн энэ тайлбар маш үнэн байдлыг хэлж байна. "Хошного" амт Хүрэлбаатарын дэмийрээд байсан нэг хүнд ногдох өр гээд солиороод байсан буруу мэдээллийг бүү анзаар хүмүүсээ.

Зочин (95.211.185.54)
2016-04-06 12:19:36
МАН-хан мөн ч толгой муутай байна даа ард түмэн одоо бодит үнэнийг л ирэлхийлдэг болсон та нараар тархиа угаалгахаа 90 жилийн урд орхисон гэж хэлвэл ойлгох болов уу

Зочин (202.179.31.78)
2016-04-06 11:51:39
Мэргэжлийн хүн байна шүү ажлаа сайн мэдэж байж зөв тайлбар хийдэг

Зочин (202.179.31.78)
2016-04-06 11:51:39
Мэргэжлийн хүн байна шүү ажлаа сайн мэдэж байж зөв тайлбар хийдэг

zochin (103.9.90.66)
2016-04-06 11:26:13
CNY swap heltseliig 2011 ond ekhelsen gej bna shtee.

Зочин (103.57.93.200)
2016-04-06 10:12:29
шаалтуур

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2017-06-28 19:02:13 - Орон нутаг
Баянхонгор, Дорноговь, Сүхбаатар аймгийн наадмын товыг өөрчиллөө
2017-06-28 18:41:20 - Гадаад
“Google” компанид 2.43 тэрбум еврогийн торгууль ногдуулав
2017-06-28 18:24:06 - Орон нутаг
Баян-Өлгий аймагт 4.5 км хатуу хучилттай зам тавих ажил эхэлжээ
2017-06-28 18:05:53 - Эрүүл мэнд
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Нарших тохиолдол ихэссээр байна
2017-06-28 17:46:57 - Эрүүл мэнд
Тарвас болон жимс, жимсгэнэ худалдан авахгүй байхыг анхаарууллаа
2017-06-28 17:45:47 - Гадаад
НАТО Оросын арми хүчирхэгжиж буйд санаа зовниж байна
2017-06-28 17:40:16 - Улс төр
МоАХ-ны гишүүд дэмжигчид СЕХ-ны гадна жагсаж байна
2017-06-28 17:30:45 - Хууль
Эрх нь зөрчигдсөн, эрсдэлтэй нөхцөлд байгаа хүүхдэд хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх төв нээлтээ хийлээ
2017-06-28 17:08:46 - Орон нутаг
Тарваган тахлын тандалт шинжилгээ хийжээ
2017-06-28 17:02:35 - Нийслэл
Долдугаар сарын 1-ний өдөр бүх нийтийн цэвэрлэгээтэй
2017-06-28 16:55:59 - Гадаад
Пхенъян Трампын бодлогыг “XXI зууны нацизм” гэжээ
2017-06-28 16:34:32 - Шар
Фэйсбүүк хэрэглэгчдийн тоо хоёр тэрбумд хүрчээ
2017-06-28 16:31:31 - Нийслэл
Үйлчилгээ явуулах зөвшөөрлийн материал авах хугацааг сунгалаа
2017-06-28 15:57:32 - Нийслэл
Сүхбаатарын талбайн урд хэсгийн машины зогсоол ашиглалтад оржээ
2017-06-28 15:54:35 - Улс төр
Дахин санал хураалтыг ирэх сарын 7-ны өдөр явуулахаар боллоо
2017-06-28 15:46:23 - Нийслэл
Ирэх сарын 3 хүртэл халуун ус хязгаарлах хуваарь гарлаа
2017-06-28 15:43:52 - Шар
Жиргээчид М.Оюунчимэг гишүүнийг саатуулах ёстой гэж үзэж байна
2017-06-28 15:20:10 - Нийслэл
Толгойтын автобусны чиглэлд өөрчлөлт орлоо
2017-06-28 15:14:45 - Шар
Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат иргэн Г.Доржзодовыг "Дээрэмчин" гэж доромжилжээ
2017-06-28 15:02:23 - Улс төр
МоАХ дахин санал хураалтыг 6-нд явуулахыг шаардлаа
2017-06-28 14:42:33 - Гадаад
Кремлийн албан ёсны цахим хуудаст халджээ
2017-06-28 14:37:29 - Байгаль Орчин
Нийслэлийг түймрийн утаа бүрхээд байна
2017-06-28 14:32:34 - Нийслэл
Гандангийн дэнжийг аялал жуулчлалын цогцолбор болгох ажил эхэллээ
2017-06-28 14:25:04 - Улс төр
Сонгуулийн Ерөнхий хороо хуралдаж байна
2017-06-28 14:24:23 - Улс төр
МАН-аас Баян-Өлгий аймгийн саналыг дахин тоолох шаардлага хүргүүлнэ
2017-06-28 14:23:07 - Хууль
Бага насны хүүхэд хүчирхийлсэн этгээдэд 23 жилийн ял оноолоо
2017-06-28 14:16:00 - Гадаад
Токиогийн монголчууд ирэх сарын 4-ний өдөр саналаа дахин өгнө
2017-06-28 13:27:23 - Орон нутаг
Алба хаагчдыг нисдэг тэргээр түймрийн голомтод хүргэжээ
2017-06-28 13:24:37 - Хууль
Дорнод аймагт хоёр иргэн худагт унаж амиа алджээ
2017-06-28 13:21:25 - Технологи
Эрдэмтэд зөөлөн робот бүтээжээ
2017-06-28 13:08:33 - Хууль
Байлдагчаа есөн хуруугүй болтол дэглэсэн ахлагчид ял оноолоо
2017-06-28 13:01:49 - Орон нутаг
Сэлэнгэ аймагт гарсан түймрийг унтраахаар ажиллаж байна
2017-06-28 13:00:49 - Нийслэл
Он гарсаар 44 хүн усанд осолдож амиа алджээ
2017-06-28 12:48:02 - Хууль
Согтууруулах ундаа хэрэглэсэн 22 жолоочийг саатууллаа
2017-06-28 12:32:37 - Байгаль Орчин
Ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай бороо орно
2017-06-28 12:32:14 - Энтертайнмент
ОХУ-ын Цэргийн их сургуулийг улаан дипломтой төгсөж буй монгол бүсгүй Кремлийн ордонд уригджээ
2017-06-28 12:20:50 - Спорт
Залуучуудын шигшээ баг, легионеруудыг хожлоо
2017-06-28 12:20:09 - Улс төр
Хаврын чуулганы түр завсарлага өнөөдрөөр дуусгавар болж байна
2017-06-28 12:13:12 - Гадаад
Венесуэлийн Дээд шүүхийн байр руу нисдэг тэрэгнээс халджээ
2017-06-28 12:11:55 - Эрүүл мэнд
Төв аймагт гемодиализын эмчилгээ хийдэг боллоо
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй