Б.Батсүрэн: Засгийн газрын гадаад өр ДНБ-ий 31 хувь

Түгээх    
2016-04-06 10:06:44 - Эдийн засаг

Сүүлийн үед хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн дунд Монгол Улсын нийт гадаад өрийн асуудлаар үнэн худал нь мэдэгдэхгүй тоонууд гарч, зарим нь улс төрийн сонгууль угтаж ташаа мэдээлэл ярих боллоо. Иймд мэргэжлийн хүнээс албан ёсны тодруулгыг авах нь зүйтэй гээд Монголбанкны Судалгаа, статистикийн газрын Статистикийн хэлтсийн захирал Б.Батсүрэнгээс дараахь тодруулгыг авлаа.

-Монгол улсын гадаад өрийн тоон мэдээллийг Монголбанк ямар аргачлал, ангиллаар гаргадаг вэ?

-Гадаад өр гэдэг нь гадаад секторын статистикийн нэг хэсэг л дээ. Бид гадаад өрийн үлдэгдлийг олон улсын санхүүгийн байгууллагууд, тухайлбал ОУВС-гийн гадаад өрийн статистикийн аргачлалаар гаргадаг. Бусад орнууд ч энэ аргачлалыг ашигладаг. Үүгээр нийт гадаад өр гэх тоог үндсэн 5 задаргаагаар мэдээлдэг юм. Засгийн газар, арилжааны банкууд, Төв банк, хувийн хэвшил болон бусад сектор, шууд хөрөнгө оруулалт буюу компани хоорондын зээллэг гэж ангилна. Тоон мэдээллийг улирал бүр шинэчилж, өссөн дүнгээр тайлагнаж байна. 

-Нийт гадаад өр гэдэгт хувийн хэвшлийн, тухайлбал Монголын иргэн, аж ахуйн нэгжийн гадаадаас авсан зээл орох уу?

-Мэдээж оролгүй яахав. Валютын зохицуулалтын тухай хуулиар аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэн өөрсдийн гадаадаас авсан валютын зээлээ Монголбанкинд бүртгүүлнэ гэж заасан байдаг. Энэ дагуу хувийн хэвшлийн гадаад өрийн бүртгэлийг сайжруулах, тоон мэдээллийн чанарыг сайжруулах, хамрах хүрээг нь өргөжүүлэх чиглэлд Төв банк 2009 оноос хойш ажиллаж, статистикийг сайжруулсан. Хувийн хэвшил маань ч хуулиа биелүүлж, гадаад зээлээ статистикийн нэгдсэн санд бүртгүүлдэг болсон.

-Нийт гадаад өр 21 тэрбум ам.доллар гэсэн тоо байна л даа. Үүнээс Засгийн газрын гадаад өр буюу улсын төсөвт, татвар төлөгчдөд хамаатай хэсэг нь яг хэд вэ?

-2015 оны эцсийн байдлаар Засгийн газрын гадаад өр 3.6 тэрбум ам.доллар байсан. Үүнийг ДНБ-д хуваах юм бол 31 орчим хувьтай тэнцэж байна.

-Засгийн газрын гадаад өр түүхэн хугацаанд ДНБ-ий хэдэн хувьтай тэнцдэг байсан юм бэ?           

-Эдийн засгийн мөчлөгөөр нь авч үзэхэд 2006-2008 онд Засгийн газрын гадаад өр ба ДНБ-ий харьцаа дунджаар 31 хувь байжээ. 2009 оны хямралын жил 35 хувь болж өссөн байдаг. Харин 2010-2012 оны дундаж нь 24 хувь. 2013-2015 оны дундаж үзүүлэлт 30 хувь байгаа. Ер нь сүүлийн 10 жилд энэ үзүүлэлт хамгийн багадаа 19 хувь, хамгийн ихдээ 2006 онд 36 хувь байжээ.

-Нийт гадаад өр 2015 оны эцэст 21 тэрбум ам.доллар гэсэн тоо байна. Энэ тоо 2008 он, 2012 онд хэд байв?

-Энэ тоо 2008 оны эцэст 2.2 тэрбум, 2012 оны эцэст 15.4 тэрбум ам.доллар байсан. Дэлгэрэнгүй тоон мэдээлэл манай цахим хуудасны статистик цэсэнд байгаа л даа.

-Нийт гадаад өр 21 тэрбум ам.долларын ихэнх нь хувийн хэвшлийн өр гэж ойлгож болох уу?

-Тийм ээ. Монгол улсын нийт гадаад өрийн 17 хувь болох 3.6 тэрбум ам.доллар нь Засгийн газрын гадаад өр. Нийт 21 тэрбум ам.доллар гээд байгаа гадаад өрийн тал нь болох 10.7 тэрбум ам.доллар нь шууд хөрөнгө оруулалт буюу компани хоорондын зээллэгээ байдаг. Арилжааны банкуудын гадаад өглөг нийлээд 2 тэрбум ам.доллар. Олон улсын аргачлалын дагуу Бусад сектор гэсэн ангилал байдаг. Энд бид иргэн, аж ахуйн нэгж, хувийн сектор, мөн Хөгжлийн банкийг оруулдаг. Энэ дүн нийлээд 3.4 тэрбум ам.доллар.

-Компани хоорондын зээллэгээ буюу толгой компаниас охин компанидаа оруулсан шууд хөрөнгө оруулалт гэдгийг тайлбарлаж өгөхгүй юу? Олон нийт үүнийг мэдэхгүй, будилаад байх шиг санагддаг.

-Жишээ нь, гадаадад байгаа толгой компани нь Монголд үйл ажиллагаа явуулж байгаа охин компанидаа шууд хөрөнгө оруулалт хийлээ гэж бодъё. Хөрөнгө оруулалтын урсгал нь шууд хөрөнгө оруулалт гэж төлбөрийн тэнцэлд бичигдэнэ. Харин охин компанийн хэрэгжүүлж байгаа төслийн орлогоос, тухайлбал экспортын орлогоос нь уг хөрөнгө оруулалт урт хугацаандаа эргэж төлөгдөнө. Ийм учраас шууд хөрөнгө оруулалтын үлдэгдэл өссөн дүнгээрээ компани хоорондын зээллэгээ буюу хувийн секторын гадаад өр гэж бүртгэгддэг. Энэ нь зөвхөн тухайн охин компанид л хамаарна. Эдийн засгийн бусад агентуудад хамаарахгүй. Үүнийг хүмүүс будилаад, бүх иргэдэд хамаатай юм шиг ташаа ойлгоод байх шиг санагддаг.

-Монголбанкнаас Хятадын ардын банктай байгуулсан своп хэлцэл ямар ангилалд, яаж бүртгэгдэж байна вэ?

-Олон улсын аргачлалаар Төв банкны гадаад өглөг гэсэн ангилалд бүртгэдэг. Үндэсний мөнгөн тэмдэгт харилцах солилцох своп хэлцлийг улс орнууд дэлхийн эдийн засаг дахь бүсчилсэн шинжтэй хямралын үед түгээмэл ашигладаг. Яагаад гэхээр гадаад худалдаагаа аль болох тогтвортой байлгахыг зорьдог. Төлбөрийн тэнцэл хүндрэлтэй үед своп хэлцлийн ашиглалт нэмэгдэж болно. Төлбөрийн тэнцэл хүндрэлгүй үед хэлцлийг ашиглах шаардлага гарахгүй. Хоёр орны хооронд гадаад худалдаа хийгдэж л байгаа бол гадаад худалдааг тогтвортой байлгах ийм хэрэгсэл өөрөө байнгын шинжтэй байна. Тэр ч агуулгаараа төв банкууд своп хэлцлийн хугацааг нь сунгаж, хэмжээг нь тухай бүр нэмээд явдаг л даа.

-Энэ хэлцэл цаашид сунгагдана гэж ойлгогдлоо. Зөв үү?

-Тийм ээ. Монголбанк анх своп хэлцлийг 2011 онд 3 жилээр байгуулж байсан. 2014 онд хэлцлийг сунгасан. Цаашид ч сунгана. Яагаад энэ хэлцлийг хоёр орны төв банкууд сунгаад явдаг вэ гэхээр манай улс Хятадтай гадаад худалдаа байнга л хийх учраас. Урт хугацаанд манайхаас Хятад руу хийх экспортын боломж, чадавхи сайн.

-Гадаадаас зээл авах нь буруу гэж хандлага нийгэмд байх юм. Зээл авах нь буруу юу? Гэтэл зээл авмаар байна, зээл олдохгүй байна гэж гомдоллодог?

-Ерөөсөө гаднаас зээл авах нь буруу гэж хэт өрөөсгөл ярьж болохгүй байх л даа. Манай хувийн хэвшил өөрсдөө эрсдэлээ даагаад, эрсдэлээ гадныхнаар үнэлүүлээд валютаар эх үүсвэр олж чадаж байгаа бол энэ сайн л үзүүлэлт. Засгийн газрын тухайд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт агшсан, экспортын орлого муудсан үедээ гадаад зээлийн сувгаар эх үүсвэр оруулж ирэх боломжийг эрэлхийлдэг. Хамгийн гол нь юу чухал вэ гэхээр Засгийн газрын өрийн нэгдсэн удирдлага, гадаад зээлийн ашиглалт, түүний зарцуулалтын үр ашиг л чухал. Үүнд л анхаарах хэрэгтэй гэж бодож байна.      

О.ЭНХБААТАР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 7

МАНДАХ (202.179.31.40)
2016-04-08 10:34:14
Аливаа мэдээ үнэн зөв , бодит байх буюу зөв мэдээлэлтэй байх нь ард иргэд бидэнд ч энэ их стресс , хүндэвтэр эдийн засагтай үед хэрэгтэй юм . Хэн нэг хүн хүний муудад дурлаад иргэдээс оноо авахгүй шүү . Аль ч нам үнэнээ хэлж бай .Б. Батсүрэнгийн мэдээлэл үнэн гэж найдаж байна . Амжилт хүсье .

зөв байна тайлбар нь (119.40.100.222)
2016-04-06 12:23:58
МАН ӨРӨӨР СОЛИОРОХ, хүний тархи буруу угаахаа БОЛЬ. МЭРГЭЖЛИйн эдийн засагчийн энэ тайлбар маш үнэн байдлыг хэлж байна. "Хошного" амт Хүрэлбаатарын дэмийрээд байсан нэг хүнд ногдох өр гээд солиороод байсан буруу мэдээллийг бүү анзаар хүмүүсээ.

Зочин (95.211.185.54)
2016-04-06 12:19:36
МАН-хан мөн ч толгой муутай байна даа ард түмэн одоо бодит үнэнийг л ирэлхийлдэг болсон та нараар тархиа угаалгахаа 90 жилийн урд орхисон гэж хэлвэл ойлгох болов уу

Зочин (202.179.31.78)
2016-04-06 11:51:39
Мэргэжлийн хүн байна шүү ажлаа сайн мэдэж байж зөв тайлбар хийдэг

Зочин (202.179.31.78)
2016-04-06 11:51:39
Мэргэжлийн хүн байна шүү ажлаа сайн мэдэж байж зөв тайлбар хийдэг

zochin (103.9.90.66)
2016-04-06 11:26:13
CNY swap heltseliig 2011 ond ekhelsen gej bna shtee.

Зочин (103.57.93.200)
2016-04-06 10:12:29
шаалтуур

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2017-03-28 16:50:57 - Шар
ОХУ-ын зөн билэгч Виктория Райдос “Удмын ид шид ба хүч чадал” лекц уншина
2017-03-28 16:20:38 - Улс төр
Т.Оошима: Монгол Улсын хөгжил дэвшлийг Японы парламент цаашдаа ч дэмжсээр байх болно
2017-03-28 16:20:09 - Шар
Берлиний музейгээс 100 кг жинтэй алтан зоос хулгайд алдагджээ
2017-03-28 16:12:52 - Улс төр
С.Баярыг эгүүлэн татах асуудлаар шаардлага хүргүүлжээ
2017-03-28 16:08:17 - Эдийн засаг
П.Сэргэлэн: Техникийн зохицуулалтыг хийснээр гадаад худалдаанд тулгарч буй саад, тотгорыг арилгах боломж бүрдэнэ
2017-03-28 15:25:14 - Гадаад
Монгол бүсгүй Германы орон нутгийн сонгуульд ялалт байгуулав
2017-03-28 15:24:13 - Улс төр
​Казиногийн хуулийг хаврын чуулганаар хэлэлцэнэ
2017-03-28 15:06:03 - Эдийн засаг
Монгол Улс аж үйлдвэрийн хөгжлөөрөө өлгийтэй хүүхдийн түвшинд байна гэв
2017-03-28 15:02:44 - Улс төр
Гурван талын экспертүүдийн уулзалт болов
2017-03-28 14:33:33 - Хууль
Ч.Өлзиймаа: Галын дэгээ төмрөөр зэвсэг хийгээд зээ охиноо зодож танхайрах эмэгтэй биш гэдгийг шүүх тогтоосон
2017-03-28 14:29:06 - Нийслэл
Дэлхийн банкны экспертүүд Улаанбаатарт ажиллаж байна
2017-03-28 14:00:26 - Нийслэл
Хилийн цэргийн офицерийг яллагдагчаар татжээ
2017-03-28 13:56:12 - Орон нутаг
Голын эрэг дээр машины тос асгасан этгээдийг хайж байна
2017-03-28 13:40:22 - Нийслэл
Хичээл хаялт үргэлжилж байна
2017-03-28 13:25:10 - Гадаад
Нью-Йоркт цөмийн зэвсгийг хориглох тухай хэлэлцээ үргэлжилж байна
2017-03-28 13:09:25 - Хууль
Цэнхэр үст Э.Цэрэндолгорт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгожээ
2017-03-28 13:01:46 - Нийслэл
Дэлхийн банкны экспертүүд Улаанбаатарт ажиллаж байна
2017-03-28 12:53:56 - Энтертайнмент
Т.Энхбат Мариинский театрт “Кармен”-д гоцлоно
2017-03-28 12:41:51 - Нийслэл
Автобусанд “U-money”-гоос гадна утасны сим, банкны картаа уншуулан зорчих боломжтой
2017-03-28 12:34:09 - Хууль
АНУ-ын цэргийн хоёр онгоц Улаанбаатарт газардахаар болов
2017-03-28 12:27:05 - Хууль
Г.Дэнзэн нарт холбогдох хэргийн шүүх хурал эхэллээ
2017-03-28 11:44:09 - Нийслэл
Суданд үүрэг гүйцэтгэж буй монгол цэргүүд дүрвэгчдийг барьцаанаас суллажээ
2017-03-28 11:41:34 - Боловсрол
Нийслэлийн сурагчдын амралт нөгөөдөр эхэлнэ
2017-03-28 11:27:07 - Эдийн засаг
Я.Содбаатар: Бид зоригтой шийдэл, шийдвэр гаргавал Монгол Улсын эдийн засгийн аюулгүй байдлын нэг том хүчин зүйл хангагдана
2017-03-28 11:22:20 - Орон нутаг
Орхон голд цөмөрсөн машиныг татаж гаргалаа
2017-03-28 11:12:56 - Улс төр
УИХ-ын даргын Япон дахь албан ёсны айлчлал эхэллээ
2017-03-28 11:05:37 - Нийслэл
Бямба гаригт бүх автобус мөнгөний хайрцаггүй үйлчилгээнд гарна
2017-03-28 10:54:58 - Нийслэл
Өнөөдөр таван дүүрэгт цахилгаан хязгаарлана
2017-03-28 10:45:10 - Орон нутаг
Сэлэнгэ аймагт 4.0 магнитутын хүчтэй газар хөдөлжээ
2017-03-28 09:47:22 - Нийслэл
ӨДРИЙН СУРВАЛЖЛАГА: Бохирын шугам дээр орон сууц барьж, хажууд нь барилгын хогоо овоолжээ
2017-03-28 09:22:11 - Байгаль Орчин
Улаанбаатарт 8 хэм дулаан байна
2017-03-28 09:16:00 - Нийслэл
Г.Бат-Эрдэнэ: Миний хүүг аварч, манай гэр бүлийг элэг бүтэн үлдэхэд туслаач
2017-03-28 08:54:09 - Улс төр
ТӨСВИЙН ТОДОТГОЛ: Татвар нэмсэн ч зарлага, алдагдал өмнөхөөсөө өсчээ
2017-03-28 08:51:08 - Эдийн засаг
Тавантолгойн хувьцаа эзэмшигчийн хуралд ИРГЭД оролцож болно
2017-03-28 08:44:10 - Хууль
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Ядаж зам гарахдаа чихэвчээ авчихаж байя
2017-03-28 08:37:01 - Нийслэл
БИДНИЙ ТУХАЙ: Монгол Улс Байгаль нуурт цутгадаг Сэлэнгэ мөрөн дээр УЦС барихгүй
2017-03-28 08:26:36 - Энтертайнмент
Өнөөдөр бар өдөр
2017-03-27 19:48:32 - Энтертайнмент
BENETTON: Энэ хаврыг дулаан бас хүйтэн өнгөний нэгдлүүд тодорхойлно
2017-03-27 19:40:13 - Хууль
Монголын хүний төлөө намыг улсын бүртгэлд бүртгэв
2017-03-27 18:58:59 - Шар
Моника Беллуччи Каннын кино наадмын нээлт, хаалтыг хөтөлнө
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй