Б.Батсүрэн: Засгийн газрын гадаад өр ДНБ-ий 31 хувь

Түгээх    
2016-04-06 10:06:44 - Эдийн засаг

Сүүлийн үед хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн дунд Монгол Улсын нийт гадаад өрийн асуудлаар үнэн худал нь мэдэгдэхгүй тоонууд гарч, зарим нь улс төрийн сонгууль угтаж ташаа мэдээлэл ярих боллоо. Иймд мэргэжлийн хүнээс албан ёсны тодруулгыг авах нь зүйтэй гээд Монголбанкны Судалгаа, статистикийн газрын Статистикийн хэлтсийн захирал Б.Батсүрэнгээс дараахь тодруулгыг авлаа.

-Монгол улсын гадаад өрийн тоон мэдээллийг Монголбанк ямар аргачлал, ангиллаар гаргадаг вэ?

-Гадаад өр гэдэг нь гадаад секторын статистикийн нэг хэсэг л дээ. Бид гадаад өрийн үлдэгдлийг олон улсын санхүүгийн байгууллагууд, тухайлбал ОУВС-гийн гадаад өрийн статистикийн аргачлалаар гаргадаг. Бусад орнууд ч энэ аргачлалыг ашигладаг. Үүгээр нийт гадаад өр гэх тоог үндсэн 5 задаргаагаар мэдээлдэг юм. Засгийн газар, арилжааны банкууд, Төв банк, хувийн хэвшил болон бусад сектор, шууд хөрөнгө оруулалт буюу компани хоорондын зээллэг гэж ангилна. Тоон мэдээллийг улирал бүр шинэчилж, өссөн дүнгээр тайлагнаж байна. 

-Нийт гадаад өр гэдэгт хувийн хэвшлийн, тухайлбал Монголын иргэн, аж ахуйн нэгжийн гадаадаас авсан зээл орох уу?

-Мэдээж оролгүй яахав. Валютын зохицуулалтын тухай хуулиар аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэн өөрсдийн гадаадаас авсан валютын зээлээ Монголбанкинд бүртгүүлнэ гэж заасан байдаг. Энэ дагуу хувийн хэвшлийн гадаад өрийн бүртгэлийг сайжруулах, тоон мэдээллийн чанарыг сайжруулах, хамрах хүрээг нь өргөжүүлэх чиглэлд Төв банк 2009 оноос хойш ажиллаж, статистикийг сайжруулсан. Хувийн хэвшил маань ч хуулиа биелүүлж, гадаад зээлээ статистикийн нэгдсэн санд бүртгүүлдэг болсон.

-Нийт гадаад өр 21 тэрбум ам.доллар гэсэн тоо байна л даа. Үүнээс Засгийн газрын гадаад өр буюу улсын төсөвт, татвар төлөгчдөд хамаатай хэсэг нь яг хэд вэ?

-2015 оны эцсийн байдлаар Засгийн газрын гадаад өр 3.6 тэрбум ам.доллар байсан. Үүнийг ДНБ-д хуваах юм бол 31 орчим хувьтай тэнцэж байна.

-Засгийн газрын гадаад өр түүхэн хугацаанд ДНБ-ий хэдэн хувьтай тэнцдэг байсан юм бэ?           

-Эдийн засгийн мөчлөгөөр нь авч үзэхэд 2006-2008 онд Засгийн газрын гадаад өр ба ДНБ-ий харьцаа дунджаар 31 хувь байжээ. 2009 оны хямралын жил 35 хувь болж өссөн байдаг. Харин 2010-2012 оны дундаж нь 24 хувь. 2013-2015 оны дундаж үзүүлэлт 30 хувь байгаа. Ер нь сүүлийн 10 жилд энэ үзүүлэлт хамгийн багадаа 19 хувь, хамгийн ихдээ 2006 онд 36 хувь байжээ.

-Нийт гадаад өр 2015 оны эцэст 21 тэрбум ам.доллар гэсэн тоо байна. Энэ тоо 2008 он, 2012 онд хэд байв?

-Энэ тоо 2008 оны эцэст 2.2 тэрбум, 2012 оны эцэст 15.4 тэрбум ам.доллар байсан. Дэлгэрэнгүй тоон мэдээлэл манай цахим хуудасны статистик цэсэнд байгаа л даа.

-Нийт гадаад өр 21 тэрбум ам.долларын ихэнх нь хувийн хэвшлийн өр гэж ойлгож болох уу?

-Тийм ээ. Монгол улсын нийт гадаад өрийн 17 хувь болох 3.6 тэрбум ам.доллар нь Засгийн газрын гадаад өр. Нийт 21 тэрбум ам.доллар гээд байгаа гадаад өрийн тал нь болох 10.7 тэрбум ам.доллар нь шууд хөрөнгө оруулалт буюу компани хоорондын зээллэгээ байдаг. Арилжааны банкуудын гадаад өглөг нийлээд 2 тэрбум ам.доллар. Олон улсын аргачлалын дагуу Бусад сектор гэсэн ангилал байдаг. Энд бид иргэн, аж ахуйн нэгж, хувийн сектор, мөн Хөгжлийн банкийг оруулдаг. Энэ дүн нийлээд 3.4 тэрбум ам.доллар.

-Компани хоорондын зээллэгээ буюу толгой компаниас охин компанидаа оруулсан шууд хөрөнгө оруулалт гэдгийг тайлбарлаж өгөхгүй юу? Олон нийт үүнийг мэдэхгүй, будилаад байх шиг санагддаг.

-Жишээ нь, гадаадад байгаа толгой компани нь Монголд үйл ажиллагаа явуулж байгаа охин компанидаа шууд хөрөнгө оруулалт хийлээ гэж бодъё. Хөрөнгө оруулалтын урсгал нь шууд хөрөнгө оруулалт гэж төлбөрийн тэнцэлд бичигдэнэ. Харин охин компанийн хэрэгжүүлж байгаа төслийн орлогоос, тухайлбал экспортын орлогоос нь уг хөрөнгө оруулалт урт хугацаандаа эргэж төлөгдөнө. Ийм учраас шууд хөрөнгө оруулалтын үлдэгдэл өссөн дүнгээрээ компани хоорондын зээллэгээ буюу хувийн секторын гадаад өр гэж бүртгэгддэг. Энэ нь зөвхөн тухайн охин компанид л хамаарна. Эдийн засгийн бусад агентуудад хамаарахгүй. Үүнийг хүмүүс будилаад, бүх иргэдэд хамаатай юм шиг ташаа ойлгоод байх шиг санагддаг.

-Монголбанкнаас Хятадын ардын банктай байгуулсан своп хэлцэл ямар ангилалд, яаж бүртгэгдэж байна вэ?

-Олон улсын аргачлалаар Төв банкны гадаад өглөг гэсэн ангилалд бүртгэдэг. Үндэсний мөнгөн тэмдэгт харилцах солилцох своп хэлцлийг улс орнууд дэлхийн эдийн засаг дахь бүсчилсэн шинжтэй хямралын үед түгээмэл ашигладаг. Яагаад гэхээр гадаад худалдаагаа аль болох тогтвортой байлгахыг зорьдог. Төлбөрийн тэнцэл хүндрэлтэй үед своп хэлцлийн ашиглалт нэмэгдэж болно. Төлбөрийн тэнцэл хүндрэлгүй үед хэлцлийг ашиглах шаардлага гарахгүй. Хоёр орны хооронд гадаад худалдаа хийгдэж л байгаа бол гадаад худалдааг тогтвортой байлгах ийм хэрэгсэл өөрөө байнгын шинжтэй байна. Тэр ч агуулгаараа төв банкууд своп хэлцлийн хугацааг нь сунгаж, хэмжээг нь тухай бүр нэмээд явдаг л даа.

-Энэ хэлцэл цаашид сунгагдана гэж ойлгогдлоо. Зөв үү?

-Тийм ээ. Монголбанк анх своп хэлцлийг 2011 онд 3 жилээр байгуулж байсан. 2014 онд хэлцлийг сунгасан. Цаашид ч сунгана. Яагаад энэ хэлцлийг хоёр орны төв банкууд сунгаад явдаг вэ гэхээр манай улс Хятадтай гадаад худалдаа байнга л хийх учраас. Урт хугацаанд манайхаас Хятад руу хийх экспортын боломж, чадавхи сайн.

-Гадаадаас зээл авах нь буруу гэж хандлага нийгэмд байх юм. Зээл авах нь буруу юу? Гэтэл зээл авмаар байна, зээл олдохгүй байна гэж гомдоллодог?

-Ерөөсөө гаднаас зээл авах нь буруу гэж хэт өрөөсгөл ярьж болохгүй байх л даа. Манай хувийн хэвшил өөрсдөө эрсдэлээ даагаад, эрсдэлээ гадныхнаар үнэлүүлээд валютаар эх үүсвэр олж чадаж байгаа бол энэ сайн л үзүүлэлт. Засгийн газрын тухайд гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт агшсан, экспортын орлого муудсан үедээ гадаад зээлийн сувгаар эх үүсвэр оруулж ирэх боломжийг эрэлхийлдэг. Хамгийн гол нь юу чухал вэ гэхээр Засгийн газрын өрийн нэгдсэн удирдлага, гадаад зээлийн ашиглалт, түүний зарцуулалтын үр ашиг л чухал. Үүнд л анхаарах хэрэгтэй гэж бодож байна.      

О.ЭНХБААТАР



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 7

МАНДАХ (202.179.31.40)
2016-04-08 10:34:14
Аливаа мэдээ үнэн зөв , бодит байх буюу зөв мэдээлэлтэй байх нь ард иргэд бидэнд ч энэ их стресс , хүндэвтэр эдийн засагтай үед хэрэгтэй юм . Хэн нэг хүн хүний муудад дурлаад иргэдээс оноо авахгүй шүү . Аль ч нам үнэнээ хэлж бай .Б. Батсүрэнгийн мэдээлэл үнэн гэж найдаж байна . Амжилт хүсье .

зөв байна тайлбар нь (119.40.100.222)
2016-04-06 12:23:58
МАН ӨРӨӨР СОЛИОРОХ, хүний тархи буруу угаахаа БОЛЬ. МЭРГЭЖЛИйн эдийн засагчийн энэ тайлбар маш үнэн байдлыг хэлж байна. "Хошного" амт Хүрэлбаатарын дэмийрээд байсан нэг хүнд ногдох өр гээд солиороод байсан буруу мэдээллийг бүү анзаар хүмүүсээ.

Зочин (95.211.185.54)
2016-04-06 12:19:36
МАН-хан мөн ч толгой муутай байна даа ард түмэн одоо бодит үнэнийг л ирэлхийлдэг болсон та нараар тархиа угаалгахаа 90 жилийн урд орхисон гэж хэлвэл ойлгох болов уу

Зочин (202.179.31.78)
2016-04-06 11:51:39
Мэргэжлийн хүн байна шүү ажлаа сайн мэдэж байж зөв тайлбар хийдэг

Зочин (202.179.31.78)
2016-04-06 11:51:39
Мэргэжлийн хүн байна шүү ажлаа сайн мэдэж байж зөв тайлбар хийдэг

zochin (103.9.90.66)
2016-04-06 11:26:13
CNY swap heltseliig 2011 ond ekhelsen gej bna shtee.

Зочин (103.57.93.200)
2016-04-06 10:12:29
шаалтуур

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2017-05-23 09:17:00 - Байгаль Орчин
Улаанбаатарт 24 хэм дулаан байна
2017-05-23 09:04:42 - Энтертайнмент
С.Батболд: Автомашины улсын дугаарт англи, монголоор уншигддаг үсгүүд сонгож оруулна
2017-05-23 09:01:57 - Хууль
О.Алтангэрэл: УИХ Сангийн сайдын ганц бичгээр шийдвэр гаргаж болохгүй
2017-05-23 08:59:08 - Улс төр
Сонгуулийн өдөр иргэд ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ дээр төвлөрч чадах уу
2017-05-23 08:39:37 - Хууль
Эхнэр хүүхдүүдийнхээ аминд хүрээд, өөрийгөө егүүтгэсэн хэрэг гарлаа
2017-05-23 08:38:52 - Боловсрол
Сурагчид хонхны баяраа “Лимузинг”, “G glass” түрээслэн тэмдэглэж байна
2017-05-23 08:36:17 - Энтертайнмент
Өнөөдөр нохой өдөр
2017-05-22 19:57:01 - Хууль
Хүүхдийг харгалзах хүнгүй замын хөдөлгөөнд оролцуулсан багшийг торгожээ
2017-05-22 19:30:24 - Нийслэл
Хүүхдийн паркт гал гарлаа
2017-05-22 19:14:36 - Улс төр
Нэр дэвшигчдийн үнэмлэхийг бямба гаригт гардуулна
2017-05-22 19:04:33 - Орон нутаг
Монголд анх удаа хар заг тарьжээ
2017-05-22 18:47:09 - Энтертайнмент
Маргааш соёл урлагийн байгууллагууд төв талбайд цуглана
2017-05-22 18:25:36 - Нийслэл
Сөүлийн гудамжийг автомашингүй “Шөнийн гэрэлт гудамж” болгоно
2017-05-22 18:13:14 - Улс төр
АН-ын сонгуулийн штабын Ерөнхий менежерээр Я.Санжмятав ажиллана
2017-05-22 18:13:02 - Байгаль Орчин
Жуулчдыг ердийн хөсгөөр аялуулах зөвлөмж гаргалаа
2017-05-22 18:07:43 - Шар
"Apple" компанийн анхны компьютер 110 мянган еврогоор зарагджээ
2017-05-22 17:56:31 - Шар
Reuters: Популист Ганбаатар Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөнө
2017-05-22 17:51:27 - Нийслэл
Мэдээлэл харилцаа холбооны статистик мэдээллийг нарийвчилна
2017-05-22 17:27:48 - Улс төр
“Нээлттэй засгийн түншлэл”-ийн форумыг Монголд зохион байгуулах хүсэлтээ илэрхийллээ
2017-05-22 17:25:28 - Нийслэл
Тавдугаар сургууль замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангасан жишиг сургууль боллоо
2017-05-22 17:17:59 - Орон нутаг
Автомашин мотоцикльтой мөргөлдөж, нэг хүн амиа алджээ
2017-05-22 17:17:06 - Нийслэл
Л.Төгөлдөр: МСҮТ-ийнхэн ЕБС-ийн сурагчдаас сурлага болон зан чанараар илүү
2017-05-22 17:16:55 - Эдийн засаг
Монголын уул уурхайд танигдсан HYUNDAI ЭКСКАВАТОРЫН хаа ч байхгүй лизингийн шинэ үйлчилгээ
2017-05-22 17:06:31 - Хууль
Д.Эрдэнэбатын хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаалаа
2017-05-22 17:02:35 - Улс төр
МАН-ЫН БҮЛЭГ: Монголбанкинд хийсэн шалгалтын зарим мэдээлэл төрийн нууцад хамаарч байна
2017-05-22 16:54:44 - Эрүүл мэнд
Элэгний С вирусын “Хепсинат -ЛП” эмийг хоёрын үнээр гурвыг авах боломжтой боллоо
2017-05-22 16:54:38 - Шар
Родриго Дутерте Монгол Улс АСЕАН-д нэгдэх ёстой гэжээ
2017-05-22 16:51:45 - Боловсрол
"Бөмбөгөр ногоон"-ы түүхийг тодруулсан номын нээлт боллоо
2017-05-22 16:49:05 - Улс төр
Төр тэргүүлэх хүнд боловсролоор нь босго тогтооё
2017-05-22 16:29:18 - Хууль
Сонгуулийн үеэр ажиллах тусгай чиг үүрэгтэй ажлын хэсэг байгуулжээ
2017-05-22 16:15:48 - Спорт
FIBA 3х3 “Ulaanbaatar Challenger” гранпри тэмцээн Монголд болно
2017-05-22 15:53:40 - Орон нутаг
Архангай аймгийн Өгийнуур суманд халдваргүйжүүлэлт хийлээ
2017-05-22 15:45:40 - Шар
Хойд Солонгос дахин баллистик пуужин туршив
2017-05-22 15:44:12 - Нийслэл
Б.Бат-Энэрэл хүү эмчилгээгээ хийлгэхээр Бээжинг зорилоо
2017-05-22 15:38:26 - Хууль
“Эрэл”-ийн Д.Эрдэнэбатыг шүүх хурал үргэлжилж байна
2017-05-22 15:19:16 - Нийслэл
Маргааш соёлын салбарынхны нээлттэй хаалганы өдөр болно
2017-05-22 15:18:17 - Спорт
Монголын үндэсний бөхийн “Их Эе” хуралдана
2017-05-22 15:15:00 - Улс төр
О.Баасанхүү: Хар тамхины хэргийг ялаас чөлөөлсөн байна
2017-05-22 15:06:59 - Нийслэл
ФОТО: Татварын нэмэгдэл иргэдийн амьдралд асар хүндээр тусч байна
2017-05-22 14:28:15 - Хууль
Модон гүүрэн дээрээс машин унаж дөрвөн хүн гэмтжээ
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2017-05-22 10:38:44 - Гадаад
Францад алба хааж байсан монгол цэрэг амиа алджээ
2017-05-22 14:04:31 - Улс төр
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: Татварын нэмэгдлийг эсэргүүцэх гэсэн иргэдийг Цагдаа нар зогсоогоод байна
2017-05-20 16:11:45 - Шар
Пак Гын Хе-г “толин өрөө”-тэй байсан хэмээн шүүмжилжээ
2017-05-22 15:44:12 - Нийслэл
Б.Бат-Энэрэл хүү эмчилгээгээ хийлгэхээр Бээжинг зорилоо
2017-05-23 08:39:37 - Хууль
Эхнэр хүүхдүүдийнхээ аминд хүрээд, өөрийгөө егүүтгэсэн хэрэг гарлаа
2017-05-22 09:03:34 - Нийслэл
Тэрбум төгрөгийн татварын өртэй компани улсын газрыг эргүүлэн өгөхөөс татгалзжээ
2017-05-22 09:18:45 - Эдийн засаг
“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн бүрхэг ирээдүй ба хариуцах эзэнгүй Ш.Батхүүгийн өр
2017-05-20 19:05:34 - Энтертайнмент
“Cinema Awards”–ийг жүжигчид “Монголын Оскар” гэсний учир ба одод чуулсан онцгой үдэш
2017-05-22 10:20:53 - Эдийн засаг
НӨАТ-ЫН СУГАЛАА: 19 азтан 4 сая төгрөг хожжээ
2017-05-22 09:39:07 - Эдийн засаг
Д.Гарамжав: Оюу толгойд зураг хийсэн өдөр их хүйтэн байсан