Томоко Ибүкүро: Монголын зөгийн аж ахуй эрхлэгчид Япон улс руу 100-200 тонн бал экспортод гаргах боломжтой

М.Амаржаргал / Энтертайнмент

-НАМАЙГ 1997 ОНД МОНГОЛ ИРЭХЭД СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙ ДЭЭР МОРИН ТЭРЭГ ЯВЖ
САНСАРТ ҮХЭР ТААВААРАА БЭЛЧДЭГ БАЙЛАА-

Бид энэ удаагийнхаа ярилцлагынхаа хойморт “Михачи” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Томоко Ибүкүрог урьсан юм. Тэрбээр манай улсад 18 жил суурин амьдарч монголын зөгийн аж ахуйн салбарт тодорхой хэмжээний байр суурь эзэлж туршлага хуримтлуулсан нэгэн юм. “Михачи” ХХК Сэлэнгэ аймагт зөгийн аж ахуй эрхэлдэг. Зөгийн 350 бүл өсгөн бүл бүрээс 55 кг бал хураан авдаг. Эдний компани зөгийн бал үйлдвэрлэлийн том компани биш хэдий ч зөгийн нэг бүлээс хураан авч буй балны хэмжээгээр ижил төрлийн бизнес эрхлэгчдээ манлайлдаг. Үүнийхээ нууцыг арчилгаа, тордолгоо гэж хариулдаг. Ингээд түүний ярилцлагыг нь хүлээн авч уншина уу.

-Бидний урилгыг хүлээж авч цаг зав гаргасанд баярлалаа. Таныг жиргээчид “зөгийчин” Томоко гээд андахгүй сайн мэднэ. Гэсэн ч та бидэнд өөрийгөө танилцуулахгүй юу?

-Та бүхэнд ч гэсэн баярлалаа, намайг Томоко Ибүкүро гэдэг. Сүүлийн 18 жил тасралтгүй монголд амьдарч байна. Би “Михачи” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал. Манай компани зөгийн аж ахуй, зөгийн бал худалддаг үндэсний үйлдвэрлэгч. Оюутан байхдаа Хичээнгүй сайд Цэрэндорж гэдэг хүний тухай судалж дипломынхоо ажлыг хийх хэлээ сайжруулахаар 1997 онд Монгол Улсад хамгийн анх ирж байлаа. Тэрнээс хойш янз бүрийн шалтгаанаар монголоос явахгүй байгаа. /инээв. сурв/

-Таныг 22 жилийн өмнө монголд ирэхэд Улаанбаатар хот ямар байсан бэ. Та нэлээд сонин зүйл хуучлах болов уу?

-Надаас илүү танай сайтын уншигчид илүү мэдэж байгаа болов уу гэж бодож байна. Гэхдээ та асуусан болохоор хариулалгүй яахав. 1997 онд намайг хамгийн анх Монгол Улсад ирэхэд хагас социализм системтэй. Шинэ систем рүүгээ бүрэн шилжиж амжаагүй байсан. Тэр үед улсын байгууллага маш их байсан. Их дэлгүүр л гэхэд улсынх гэж явдаг байлаа. Үүнээс хойш маш их хувьчлал явагдаж, улсын гэсэн тодотголтой олон барилга, үйлдвэр хувь хүмүүсийн мэдэлд очсон шүү дээ. 22 жилийн хугацаанд олон, олон өөрчлөлт бий болсон. Энэ хугацаанд бизнес гэх шинэ ойлголт үүссэн, хөгжсөн. Тухайн үед суурь нь тавигдаж байсан бол одоо цэцэглэн хөгжиж байна. Сүүлийн жилүүдэд маш олон үндэсний үйлдвэрлэгчид шинээр байгуулагдаж, үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн өөрийн гэсэн брэндтэй болж байна. Мөн байшин барилга, автозам яаж хөгжсөн гэдгийг надаар хэлүүлэлтгүй мэдэж буй болов уу. Намайг хамгийн анх монголд ирэхэд Сүхбаатарын талбай дээр морин тэрэг явж Сансарт үхэр тааваараа бэлчдэг байсан. Такси км нь 200 төгрөг байлаа. Намайг хамгийн анх Улаанбаатарт ирэхэд хөл хөдөлгөөн багатай, барилга байгууламж цөөхөн ногоон байгууламж ихтэй байсан. Одоо түм бужигнасан хот болсон.

-Тухайн үед Улаанбаатар хот цэвэр цэмцгэр байсан уу. Хүмүүсийн хотын соёл ямар байв. Одоо яаж өөрчлөгдсөн байна?

-Намайг хамгийн анх монголд ирэхэд Улаанбаатар хот их цэвэрхэн байсан. Сүүлийн жилүүдэд хүн ам нэмэгдснээс болоод хотын гудамжууд заваан болсон юм шиг санагддаг. Хүмүүс шүлс, нус цэрээ замбараагүй хаядаг. Үүнийгээ хурдхан болиосой гэж боддог. Сүүлийн үед эерэгээр ажиглагдаж буй нэг зүйл нь хогийн савыг маш олноор нь гудамж талбайд байршуулсан. Хүмүүс ч гэсэн хогоо эл задгай хаядаггүй болсон байна лээ.

-Таны ярих дуртай сэдэв “Зөгий” байхаа гэж бодож байна?

-Тийм, тийм зөгийн аж ахуйн талаар ярилцвал илүү сонирхолтой шүү дээ.

-Та зөгийн аж ахуйн бизнесээ хэдэн онд эхлүүлж байв. Яагаад энэ салбар руу орсон юм бэ?

-Манай компани 2014 онд зөгийтэй болж байлаа. Яагаад зөгийн аж ахуйн бизнес рүү хөл тавьсан бэ гэхээр японы сэтгүүлд сайн дурын сэтгүүлчийн ажлыг хийдэг байлаа. Японы телевизийнхэн “Дэлхийн зөгийчид” нэвтрүүлгийнхээ нэг дугаарт монгол зөгийчдийн тухай гаргахаар монголд ирэхэд нь би хамт явж, зөгий гэдэг амьтантай хамгийн анх танилцаж байсан. Дээрээс нь нэг зөгийчинд оногдох зөгийний тоо, нэг бүлээс хураан авч буй зөгийн балны хэмжээ нь бага санагдсан. Тухайн үед олон зөгийтэй болохгүй бол энэ салбар хөгжихгүй юм байна гэж бодсон л доо. Энэ салбарт боломж байна гэдгийг харсан. Дээрээс нь зөгий зөвхөн цэцгээр хооллодог сэтгэл татмаар хөөрхөн амьтан шүү дээ. Ер нь зөгийтэй харьцаж үзсэн хүмүүсийн 50 хувь нь айдаг, 50 хувь нь энэ салбарт дурладаг.

image

-ЗӨГИЙ ГЭР БҮЛИЙНХЭЭ ТӨЛӨӨ ХӨДӨЛМӨРЛӨЖ БҮХИЙ Л АМЬДРАЛАА ҮНЭНЧЭЭР ЗОРИУЛДАГ МАШ УХААНТАЙ АМЬТАН-

-Зөгийг маш ухаантай амьтан гэж зөгийчид ярьдаг юм билээ?

-Тийм шүү, зөгий ухаантай зохион байгуулалтай нийгмээр амьдардаг. Зөгий хувийн эрх ашгийг хөөдөггүй. Бүлээрээ яаж хөгжих вэ гэдгийг боддог амьтан байхгүй юу. Бас тархиндаа орон зай тогтоодог GPS шиг системтэй, гэр бүлийнхээ төлөө хөдөлмөрлөж, бүхий л амьдралаа үнэнчээр зориулдаг маш ухаантай амьтан.

-Та хамгийн анх хичнээн бүлтэйгээр зөгийн аж ахуй бизнес рүү орж байв. Тухайн үед саад бэрхшээл тулгарч байв уу?

-Хамгийн анх 40 бүлтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байлаа. Анхны жилийн алдаа гэхээр өвөлжөөнөөс амьд гараагүй зөгий нэлээд хэд байсан. Зөгийний хувьд өвлийг давна гэдэг маш хүнд асуудал. Зөгийгөө хулгайд алдсан асуудал ч гарч байлаа. Гэхдээ харьцангуй гайгүй, маргааш нь үйл ажиллагаагаа явуулж чадахааргүй хэмжээнд хүртлээ асуудалд орж байгаагүй нь азтай юм болов уу. Зарим хүмүүсийг харж байхад өвөл зөгийгөө тэр чигт нь алдсан байдаг.

-Одоогоос нэлээд хэдэн жилийн өмнө сэлэнгийн зөгийн балаа даршилсан ногооны шилэнд хийгээд зардаг байлаа. Харин танай компани өвөрмөц орц найрлагатай зөгийн балыг худалаанд гаргасан нь энэ салбарын хөгжлийг арай өөр түвшинд авчирсан юм болов уу гэж хардаг?

-Хүмүүс барианы шилийг угаагаад зөгийн балаа хийж зардаг байлаа. Одоо ихэнх зөгийн аж ахуй эрхлэгчид шинэ шилэнд балаа хийдэг болсон нь маш том дэвшил. Гэхдээ би үүний суурийг тавьсан гэж хэлэхгүй. Манай компани 2015 онд анхныхаа бүтээгдэхүүнийг зах зээлд гаргаж байхад хүнсний аюулгүй байдал, ариун цэвэрт монголчууд анхаарч эхэлсэн цаг үетэй давхцсан юм болов уу гэж боддог. Манай салбарт энэ асуудал хэзээ нэгэн цагт яригдах байсан. Шинэчлэл ч гэсэн байх ёстой байсан болов гэж боддог.

-Танай компани зөгийн балтай хэдэн төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна?

-Манай компани самартай, сармистай гээд долоон төрлийн орц найрлагатай зөгийн балыг зах зээлд нийлүүлж байна. Сав, баглаа боодол хэмжээгээр нь ангилж үзвэл 20 гаруй савалгаатай бүтээгдэхүүн байгаа.

-Үндэсний үйлдвэрлэгчдийн зөгийн бал харьцангуй өндөр өртөгтэй бүтээгдэхүүний тоонд ордог. Гэвч гадны улсуудаас импортоор орж ирдэг зөгийн балнууд хямд үнэтэй байдаг учраас зах зээлээ буулгах эрсдэл тулгардаг уу?

-Тийм, тийм үндэсний үйлдвэрлэгч нарын зөгийн балны үнийг бууруулахын тулд яах ёстой вэ гэхээр нэгдүгээрт зөгийн аж ахуйд байх бүлийн тоог нэмэх ёстой. Хоёрдугаарт нэг бүлээс авах балны хэмжээг нэмэх хамгийн чухал болчихоод байгаа. Ингэж байж нэг маллагаагаар их бал хурааж авах юм.

-Сүүлийн үед иргэд зөгийн аж ахуйн бизнесийг ашигтай гээд энэ салбар руу хошуурцгааж байна. Ийм хүмүүст та нэн тэргүүнд ямар зөвлөгөөг өгөх вэ?

-Тооцоо хийж үзээрэй гэж хамгийн эхэнд хэлмээр байна. Зөгийн 100 бүлтэй болохын тулд дунджаар 250 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт шаардлагатай байдаг гэдгийг сая уулзалтын үеэр хүмүүст эдийн засгийн задаргаа гаргаж ярьсан. Зөгийн аж ахуйтай болсны дараа балаа яаж зарах вэ гэдэг хамгийн чухал бөгөөд хүнд асуудал тулгардаг. Зарим томоохон сүлжээ дэлгүүрүүд “Импортын зөгийн балны хэмжээг бууруулж дотоодынхоо зөгийн балыг түлхүү зах зээлд нийлүүлж байгаа. Хамтарч ажиллая” гэсэн хүмүүс, компани байдаг. Ер нь зөгийн балны нийт худалааны 60-70 хувь нь томоохон сүлжээ дэлгүүрүүдээр зарагддаг. Үлдсэн хувь нь үзэсгэлэн худалдаа болон худалдааны төвүүдээр борлуулагдаж байна миний ажигласнаар. Одоогоор нарийн судалгаа байхгүй байна.

image

-ШИНЭ ЗЕЛАНДИЙН 250 ГРАММ ЗӨГИЙН БАЛ 500 МЯНГАН ТӨГРӨГӨӨР ЗАРАГДДАГ МОНГОЛД Ч ГЭСЭН ИЙН БОЛОМЖ БАЙГАА-

-Монголчууд одоохондоо зөгийн балыг өргөнөөр хэрэглэж чадахгүй байгаа. Гэсэн ч таниас зөгийн балны ашиг тусын талаар асуумаар байна. Та илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх болов уу?

-Зөгийн бал амттай. Тиймээс хүмүүс амтыг нь мэдрэх хэрэгтэй. Балыг сахарны оронд хэрэглэдэг болмоор байна. Эрүүл мэндээ бодсон ч гэсэн маш олон давуу талтай. Жишээлбэл, ямар нэгэн үрэвслийг дардаг. Уруул хагарсан үед, хомхой гарч хавдсан үед эмийн оронд түрхэн хэрэглэж болдог. Их сайн нөлөөтэй. Мэдээж өглөө бүр өлөн элгэн дээрээ зөгийн балтай ус уух нь ходоонд сайн. Мөн даралт багасгадаг гэсэн судалгааг уншиж байсан. Балт ургамлаас шалтгаалж зөгийн балны шинж тэмдэг, ач холбогдол нь өөр болдог. Зөгийн бал витаминлаг, үрэвслийг дарах үйлчилгээтэй, хоолой өвдсөн үед уухад гайгүй болчихдог гэх мэт нийтлэг чанартай. Үүнээс гадна рапс их уурагтай, цэцгийн тоосыг нь авснаар ямар нэгэн харшилд тэсвэртэй болдог гэсэн судлагаа байдаг. Харин гурвалжин будаа төмөр ихтэй. Тиймээс гурвалжин будааны цэцгийн балыг цус багадалттай хүн хэрэглэбэл их зүгээр. Дэлхий дахинд хамгийн өндөр эмчилгээний үр дүнтэй гэж яригддаг Шинэ Зеландийн “Manuka” гэдэг зөгийн балны үрэвслийг дарах антиоксидант, байгалийн антибиотикийн чанар нь маш өндөр байдаг. Ер нь зөгийн балны эмчилгээний үр дүн өндөр байх тусам өндөр өртгөөр зах зээл борлуулагддаг. 250 грамм “Manuka” зөгийн бал 500 мянган төгрөгийн үнэтэй байдаг. Монголд байгалийн цэцэгнээс “Manuka” зөгийн балтай дүйцэхүүц эмийн чанартай зөгийн балыг гаргаж авах балт ургамал байх магадлал тун өндөр. Ийм төрлийн судалгааг цаашид хийж үзэх хэрэгтэй. Гэхдээ энэ судалгааг хувь зөгийчид хийх боломжгүй л дээ. Шинэ Зеланд улс энэ зөгийн балыг яаж гаргаж ирсэн юм гэдгийг монголчууд судлах л хэрэгтэй гэж боддог.

-Зөгийн аж ахуйг байгаль экологид хамгийн ээлтэй бизнес гэж ярьдаг. Хэр их ашигтай, ямар эрсдэлтэй бизнес вэ?

-Байгаль орчинд ээлтэй бизнесийн тоонд ордог. Мэдээж эрсдэл байлгүй яахав. Зөгийн өвөлжөөндөө үхэх магадлал өндөр, цаг агаарын нөхцөл байдлаас шалтгаалаад хол нүүхгүй шаардлага тулгардаг. Харин ашгийг нь тус тусад нь тооцож үзэх хэрэгтэй. Намар хурааж авсан зөгийн балаа хэдээр зарах чадвартай гэдгээ тооцоолж үзэх хэрэгтэй. Жишээлбэл, манай компани нэг кг зөгийн балаа 25 мянган төгрөгөөр зардаг. Зарим хүмүүс нэг кг-ийг нь 40 мянган төгрөгөөр зарж чаддаг байхгүй юу. Ашиггүй бизнес биш ирээдүйдээ ашигтай бизнес.

-Олон улсад газар тариалангийн салбарт тоос хүртээлтийн бизнес маш өндөр түвшинд хөгжсөн байдаг. Харамсалтай нь энэ сэдэв манай улсад яригддаггүй. Тариаланчид маань ч гэсэн энэ төрлийн мэдээллээр дутмаг байдаг. Энэ салбарыг хөгжүүлэхийн тулд яах ёстой вэ?

-Энэ салбарыг хөгжүүлэхийн тулд газар тариалангийн хүмүүст тоос хүртээлт хийснээр хэдэн төгрөгийн ашигтай вэ гэдгийг баримттай харуулж чаддаг болох хэрэгтэй байгаа. Жишээлбэл, зөгийчид маань нэг бүлээ хэдэн төгрөгөөр тариалангийн талбай руу оруулах уу, тариаланчид намар ургацаа хураахад хэдэн төгрөгийн ашигтай байх вэ гэдгийг бодиттоор туршилт хийж байж энэ салбар үүснэ, хөгжинө. Одоохондоо монголын тариаланчдад тоос хүртээлтийн ашиг тус, үр өгөөжийн талаарх ойлголт хомс байна. Энэ жилээс манай компани туршилтаа хийж дараа жилээс сургалт зохион байгуулж бизнес болгох зорилго тавиад байгаа. Гадаадын судалгааг харж байхад зөгийгөөр тоос хүртээснээр рапс ургамлын ургацыг 3-4 дахин нэмэгдүүлсэн байдаг. Миний бодлоор монголд хоёр дахин их ургац авчих болов уу гэж бодоод байгаа. Туршилт хийж үзэх хэрэгтэй л дээ.

image

-Та зөгийн аж ахуй эрхлэх сонирхолтой хүмүүст сургалт зохион байгуулж өөрийнхөө туршлагыг хуваалцаж байна. Эдгээр хүмүүсийг өрсөлдөгч гэж харахгүй байгаа нь их сонин санагдлаа?

-Салбараараа хөгжинө гэдэг маш чухал. Ганцхан компанийн мэдээллийн цар хүрээ жижигхэн, олон хүмүүс хамтарч юм хийвэл үр дүнтэй. Би уулзалтад ирсэн хүмүүст өөрийнхөө 3-4 жилийн туршлагыг л ярьж өгч байна. Манай салбар хөгжиж байж бид дэлхийд өрсөлдөх чадвартай болно. Угаасаа монголын зах зээл жижигхэн зөгийн балаа экспортлоно гээд ярьдаг. Гэвч манай салбарынхан зөгийн балаа хураагаад маргааш экспортод гаргая гэхээр хангалттай хэмжээний зөгийн бал байхгүй. Мөн гадны компаниуд монголдоо хамгийн их зарагддаг, монголчуудад тоогдсон зөгийн балыг хамгийн түрүүнд авах нь ойлгомжтой. Тэгэхээр дөнгөж байгуулагдсан компани маргааш зөгийн балаа экспортод гаргана гэдэг үлгэр байхгүй юу. Тиймээс зөгийн аж ахуй эрхлэгчид сүлжээтэй болж хамтдаа зөгийн балаа экспортод гаргах нь үр дүнтэй гэж боддог.

-Танай компани Япон улс руу зөгийн балаа экспортолдог. Монголын зөгийн балыг хэр их сонирхдог вэ?

-Манай компани Япон улс руу зөгийн балаа экспортод гаргадаг. Зүйрлэж хэлбэл японы зах зээлд монголын нэг ч дусал зөгийн бал байхгүй. Монголд зөгийн бал байдаг шүү гэсэн мессэжийг өгөхийн тулд бага багаар манай компани бүтээгдэхүүнээ экспортод гаргаж байна. Гэхдээ хүч хүрэлцэхгүй байна. Тиймээс л бусдыгаа уриалаад байгаа юм. Японы зах зээлд эхний ээлжид 100-200 тонн зөгийн бал экспортод гарчих байхаа гэж бодож байгаа. Худалдан авагч хангалттай байна.

-Монгол зөгийн бал бусад орны зөгийн балнаас онцгойрох давуу тал байна уу?

-Бусад орны зөгийн балнаас юугаараа давуу байх вэ гэдгийг зөгийчид өөрсдөө бүтээнэ. Байгалиас ирдэг онцгой чанар биш шүү дээ. Монгол орны байгалийн тогтоц, зэрлэг балт ургамлын тархацийг илүү гэвэл бусад оронд ч гэсэн уул, балт ургамал, зэрлэг цэцэгс байдаг. Тэгэхээр байгалийн цэцэг, балт ургамал зөгийн балыг онцгой болгож чадах эсэх нь зөгийчдийн мэдрэмж, туршлагатай шууд холбоотой. Амттай, чанартай зөгийн бал үйлдвэрлэхэд байгалиас шалтгаалахгүй хүний гараас шалтгаалах зүйлс маш олон байдаг. Жишээлбэл, хаана зөгийгөө тавих вэ гэдгээс авахуулаад зөгийн балны амт, өнгө, чанар өөр өөр байдаг. Монгол Улсад зөгийн аж ахуйн бизнес хөгжиж байна. Бид дотоодынхоо зах зээлийг хангах чадвартай болж байгаа нь маш том дэвшил. Дараачийн шат руугаа орох цаг болсон гэж бодож байна.

Гэрэл зургийг Г.БАЗАРРАГЧАА


Сэтгэгдэл

ZAP [202.131.228.66] 2019-12-12 18:17:46

ZAP [202.131.228.66] 2019-12-12 18:17:46

Зочин [202.126.88.65] 2019-06-17 08:07:23

Сэлэнгэ нутагт үйлдвэрлэл үйлчилгээ явуулж байгаа нэртэй, нуугдмал, энэ бүтээгдэхүүн нь Сэлэнгэд огт танигдаагүй, яг үйлдвэрлэл нь хотод явагддаг, гадагшаа Монголын брэнд гэж гарахдаа өөрөө гардаг. Монгол хүн л монголынхоо бүтээгдэхүүнийг гаргах сурталчлах хэрэгтэй. Бусад зөгийн бал гарах боломжгүйд хүргэдэг. Манайхны балууд энэ хүнд хямд зарагдаад гадагш гаргах гэхээр тэр нь дутуу энэ нь дутуу гээд чаддаггүй. Ярилцлага бол кино шиг л бичигдэж дээ.

Зочин [66.181.188.230] 2019-03-18 18:32:50

Сайхан сэтгэлтэй бүсгүй.Эрүүл энх.аз жаргал хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

Д.Нэргүй [66.181.161.66] 2019-03-14 15:25:57

Томоко ажилсаг шудрага хүн би нэг хэсэг энэ хүний удирдлаган доор ажиллаж байсан Монголоор цэвэр яридаг манай ахуйд дассан шулуун шудрага л хүн дээ

зочин [66.181.189.14] 2019-03-13 11:56:51

манай монголчууд хүн муулахдаа гаргуун ямар нэг сэдэв олоод л муулж гарна

y [180.149.93.14] 2019-03-13 11:10:42

wow, amjilt husey

zochin [193.190.78.1] 2019-03-12 22:18:36

EH ORONDOO HEN CH BISH GARUUD MONGOLD ODONTSORUUD IH MEDEGCH BOLCHIH YUMAA....

Зочин [193.190.78.1] 2019-03-12 21:50:38

za ene ene odoo yu ve?

irgen [203.217.139.225] 2019-03-12 12:25:58

энэ их монголжуу болж байгаа эмэгтэй, ажилд нь амжилт хүсье, япон ч хүн ам ихтэй , том зах зээл шүү уг нь

Зочин [202.126.89.224] 2019-03-11 22:58:56

Танд ажлын амжилт хусьэ! Мөн нэг хүсэх зүйл байна! Та Сэлэнгэ аймгийн аль нэг сум, хороонд нэрээ дэвшүүлнэ үү! Тэр сум , хорооныхоо ажлыг сонгогчидтой хамт удирдан зохион байгуулаад явбал их сайн байна. Монголын анхны Япон сум, хорооны дарга байж болно шүү дээ! Амжилт!

Зочин [202.179.26.140] 2019-03-14 17:30:19

Солиорох юмаа . Зүгээр ажлаа хийгээд явж бгаа хүнийг заавал тэр муухай улс төр лүү чирэх гээд бхийн . Хүнд заадаг хэн бэ чи .

Зочин [103.26.194.214] 2019-03-12 23:34:31

хуц тэнэг

Zochin [172.58.27.96] 2019-03-11 23:24:37

Ene odoo ymar teneg, doligonuur, bas dup gar ve? Ta uuruu nd hunee ner devshuuleed, gantsaaraa l sanal ugukh bh daa. Haha.

Tuya [66.181.184.178] 2019-03-11 22:09:57

Ходолморч эмэгтэй боловч зовхон баячуудад уйлчилж ядуу доройд дээрэнгуй нэгэн

Зочин [202.179.26.140] 2019-03-14 17:31:03

Арчаагүй ядууг бол загнах юу ч биш

Зочин [5.136.158.236] 2019-03-11 22:59:24

Мундаг бна шүү. Бид л энэ эмэгтэйгээс суралцмаар юм бна. Баярлалаа, бидэнд бас нэг валют, мөнгө олох арга байгааг заасанд тань ...

Зочин [202.179.27.4] 2019-03-11 19:27:22

БИД ХААНА БАИНАА МОНГОЛЧУУД АА АМЖИЛТ ХҮСЭЕ

Зочин [202.179.26.193] 2019-03-11 18:29:21

амжилт

kkkk [203.91.115.43] 2019-03-11 17:56:37

amjilt hvsey bidnii haraagvi zviliig olj harsan l bndag tgd ene hereeree ulsad maani tatwar tulj bga shvdee ulam hogjwol ih shn l bn.

ок [139.5.216.84] 2019-03-11 17:23:50

манай монголчууд юу ч чадахгүй байж, муухай их зантай, хирээ угааж, шүлсээ цэрээ хаяж болохгүй гэдгийг,бас дээр нь энэ ичихгүй худалч , хулгайч зангийн нээрээ хар багаас нь энэ япон хүмүүс шиг зааж өгмөөр юм, 76 н зургаагаасаа авахуулаад бөөн худалч, хулгайч нар , ичиж айна гэж ерөөсөө мэдэхгүй шдээ, манай монголчуудыг жаахан хөгжилтэй орнуудтай нийлж хөгжие гэхээр л хятад, орос, казахын тролууд , барууны орнуудыг муулж эхэлнэ, яг үнэндээ өөрсдөө хүртэл , техник, технологийн сурчихгаад чичрээд л дайраад байна, монголыг нэг хөгжих вий гэж үхтлээ айдаг юм шиг байгаан

Zochin [202.126.89.149] 2019-03-11 15:03:31

Mundag emegtei amjilt husie

Зочин [112.72.12.6] 2019-03-11 13:16:23

Tomokod amjilt husey

Би томоког мэднэ [103.212.117.197] 2019-03-11 13:12:59

Олон монгол нөхөр сольсон самуурайдаа. Гэмгүй царайлсан япон янхан

Зочин [202.179.26.140] 2019-03-14 17:37:37

Монгол эрчүүд зүгээр ашиг харж энэ бүсгүйтэй суусан биз . Япон руу гарчихна гээд л . Тм л арчаагүй новшнууд бдаг биз дээ. Тэгээд ч чамд ямар хамаа бнаа

Зочин [66.181.185.197] 2019-03-12 10:03:02

Ter mongol erchuud yag bugd sain er bsn uu? Ihenh Mongol erchuud tolgoidoo bish adguusan shinjtei urjliin amitan shig baidag gedgiig urh tolgoilson mash olon emegteichuudiin too haruulna, End huniig eldveer bichi suuhaar amitan hun 2n yalgaag ehleed ter er amitdad helj ug.

Зочин [202.179.31.29] 2019-03-11 17:50:57

Битгий ийм өрөвдмөөр бай ! Монголчууд ч гэсэн салж нийлж л байдаг. Яах нь чамд надад бидэнд ямар хамаатай ? тэр чинь хууль бус биш.

Зочин [112.72.11.110] 2019-03-11 13:17:21

үгүй байлгүй ..та яаж сайн мэддэг юм

zochin [202.9.43.155] 2019-03-11 12:55:09

Чика гээд нэг балиар япон хүүхэн бий. Монголыг байнга муулж, доош хийж, дооголж байдаг . Тэр балиар хүүхэн монголоос зайлах хэрэгтэй. Харин Томоко өөр. Сайн талыг олж хараад хайрлаад энэ улсад амьдардаг.

зочин [103.229.120.34] 2019-03-11 23:18:10

тэр чика худал хэлдэг үү. үнэнийг нь хэлдэг үү. муулдаг бол муугаа засчихаад бай.сүүлдээ муулах үггүй болгочих л доо

Зочин [60.144.7.203] 2019-03-11 18:21:34

Ish zailuul unen ug helsen hund uher ushuutei gej

Зочин [203.229.98.94] 2019-03-11 13:43:02

Чика биш юм байнаа. Кимура Аяака гээд муухай хүүхэн.

Зочин [203.229.98.94] 2019-03-11 13:35:42

Тэр Чика гэж муухай хүүхэн Монголд дахиж битгий ирээсэй. Албатай юм шиг ирчихээд л Монголыг газар дор ортол нь муулаад явдаг. Бүр үнэн голоосоо үзэн ядаж ирээл ярьдаг. Ёстой сонин хүүхэн. Өөр тэр сайн сайхан хүмүүс амьдардаг сайн сайхан газраа очиж амьдраасай.

Зочин [198.44.212.248] 2019-03-11 12:39:31

Сайхан сэтгэлтэй, ажилдаа сэтгэлээсээ ханддаг мундаг эмэгтэй байна. Амжилт хүсч аж жаргалыг ерөөе

Зочин [202.55.180.58] 2019-03-11 12:36:13

урвагч цэрэндоржийн хөшөөг нураах хэрэгтэй

Монгол [103.229.121.114] 2019-03-11 14:34:32

Санал нэг бна, эрлийзүүдийн л хийж бгаа ажил

зочин [112.72.11.110] 2019-03-11 12:03:01

Аяаког бодвол Томоко монголын талаар элдэвийн юм ярьдаггүй хүүхэн байх аа

Зочин [202.179.24.4] 2019-03-11 11:59:01

Энэ томоко твиттерт байдаг юм нээх хоорхон байгаа биздээ нудийг нь хар цайлган хорон санаагуй

Зочин [202.126.89.51] 2019-03-11 11:14:55

Мундаг бусгуй байна бид япон хумуусээс суралцах хэрэгтэй

Зочин [66.181.160.65] 2019-03-11 11:09:00

mongolchuudiin bohir zavaan soylguig hi unen l helsen baina

Зочин [43.228.130.186] 2019-03-11 11:05:50

Маш мундаг эмэгтэй, энэ хүний худлаа хэлж байхыг нэг удаа үзэж байсангүй. Манай гэр бүл цалингаа буухаар л яг эдний Михачи зөгийн балыг авдаг. Амт гэж үнэхээр тансаг. Би энгийн зөгийн балыг нь, нөхөр сармистайг нь аваад өглөө бүр хэрэглэдэг. Амсаж үзсэн хэрэглэж үзсэн хүмүүс эдний балыг өөр гэдгийг мэднэ. Анх амсаж үзэхэд яг дээр үед жаахан байхдаа хаа нэгтээ амсаж байсан зөгийн балны амт мөн байдаг. Монголын бусад зөгийн бал үйлдвэрлэгчид энэ хүнийг муулж байхаар харин ч суралц, та нараас хавь илүү судалгаатай мундаг эмэгтэй шүү

Зочин [43.228.130.186] 2019-03-12 11:44:31

эдний зөгийн балыг е мартаас авдаг, зарим дэлгүүрт зарагдаад дууссан байдаг. е мартад л хэдэн ширхэг үлдсэн байдаг юм. Михачи гэдэг шүү. Фэйсбүүк дээр ч энэ нэрээр хайвал гараад ирнээ хө

Зочин [1.225.221.47] 2019-03-11 11:27:35

Сайн байна уу. Та энэ зөгийн балыг аль дэлгүүрээс ихэвчлэн авдаг вэ. Имартад байдаг уу? Михачи гэдэг зөгийн бал юм уу?

Зочин [202.179.31.29] 2019-03-11 11:03:53

Зөгийн бал цэцгийн тоос юунд хэрэгтэй вэ гэвэл ургамал цэцгийн аллергитай хүмүүст их хэрэгтэй. Бүр өвөл намраас эхэлж эм шиг заавал өдөрт нэг талхтай иддэг.

М [66.181.187.16] 2019-03-11 10:31:45

Амжилт . Муулаад байгаа нөхдүүдийг ойлгосонгүй . Ямар уул уурхай юм уу.Японд хэдэн монгол байгаа билээ монголд хэдэн япон яагаад байж болохгүй гэж. Ямар хятад юм уу. Хятадуудыг л бага оруулах хэрэгтэй

Зочин [203.217.139.225] 2019-03-11 10:21:13

MUNDAG BUSGUI... Mongolchuud ene busguigees juum surch av, nerelkheed hereggui!!! Tegeed Japanuud shig unencheer ajillaj surakh heregtei Mongolchuud, ternii daraa khugjil jaarigdana shuu!!!

... [202.55.188.33] 2019-03-11 10:12:17

Ankh ene emegtei japan cargo geed ajiluulakh oroldlogo khiij bsniig sanaj bna...Minii khuwiin bodol bol mongold japan khun gj olon jil orshin suuj bgaa khumuust yamar neg ashig sonirkhol nuugdaj baidagiig olj medsen...Mongold durtaidaa bish shvv...Tsaad garal uusel yaj japan khun mun uguig bid medekhgui...japan khuntei ger bul bolood japanii orshin suukh bolon ner owog olj awchaad bi japan khun geed mongold suugaad bgaa neleen olon gadnii irgediig kharsaar l bna...Bas deer n medeeleliig tentswertei unen zuw taraakh kheregteig ankhaaruulya

Зочин [43.228.130.186] 2019-03-12 11:47:04

энэ хүний нөхрийг мэднээ. хивс цэвэрлэгээний газар ажиллуулдаг, маш сайхан даруухан хөдөлмөрч ах бий. Томоко Монголд анх ирээд удалгүй Монгол хүнээс хүүхэдтэй болсон, их ч зовлон туулсан даа, Монгол балиар хадмын нүүр үзээд. Одоо ингээд өөрийнхөөрөө сайхан амьдарч байгаад нь баярлаж байна, хүнд алдаа оноо олон байлгүй яахавдээ.

Зочин [59.153.114.80] 2019-03-11 14:01:14

Уул уурхайгаас японд ашигтай юу байна гэж ажиж суугаа шүү.

Зочин [202.126.89.232] 2019-03-11 11:47:23

Yun surtein uursduu hiij bgaa ni haanaa bgan, chadah zuil ni hun hardah muuah demii chalchaal yarial bna yarial bna ur dun bhgui yu ch chadahgui, manai ulsiig hun tagnaad ajiglaad yaahii, tertei tergui bid hamar doorh avilgachidaa shiidej chadahgui muljuuleel, tavan tsaasaar songuulia hudaldaal ulun amidarch bgaa bizde, neeh tsaadah yumand sanaa zovohoor naadah asuudalaa yadij yarij bich hudlaa unen sanaa onoogoo yarij shulsee uschuul, ugnaasaa hiihgui ni todorhoi yum da, neeh mongol mongol geel shaadiin uhsen hoinoo, manaihiig tagnaad yaahii, manaid hun tagnah yu bgan yamar tehnologi bna hund aldchihaar, yamar nuuts bna, yadaj hunii shuumjileliig huleej avch surii, zugeer neg niitlel unshaad uram ugduguin bol duugai baij surii

Зочин [59.153.114.80] 2019-03-11 10:58:07

Манай улсыг хянах гэж сонирхдог хүмүүст Тайванийн хятад эсвэл хуучин манжуурт байсан япон иргэдийг оруулж болно.

Зочин [59.153.114.80] 2019-03-11 10:52:38

Хятад хүүхэн япон хүнтэй сууж иргэншил нь япон болчихсон байдаг. Үүний дараа хүүхэд нь монголд япон хүн болж ирээд амьдарч байгааг үгүйсгэхгүй. Өөрөөр хэлбэл дээр үеэсээ манай улсыг сонирхож, хянаж байсан улсын үр удам байх магадлал өндөр шүү.

Zochin [172.58.27.96] 2019-03-11 10:09:58

Teneg tsarai muutai japan avgai. Eldeviin uym yariad l yavdagiin bilee. Hen eniig toodogiin...

Зочин [202.179.26.140] 2019-03-14 17:34:01

Сэтгэцийн өвчтэй монгол гэж чамайг хэлвэл таарна

Зочин [202.131.250.130] 2019-03-11 11:19:46

Үхэр монгол гэдэг үг чамд таарах юм байна.

Zochin [39.77.169.49] 2019-03-11 11:05:37

Archaagui Ta nar oorsdoo yu ch hiij chadahgui setgehgui bj dandaa belenchilehiig bododog hun muulj zugeer suudag malnuud oorsdoo hodolmorlooch yamar ch uls orond gadniihan biznes bdag bugdel erh ahsgiin toloo gehdee ter ulsdaa hohirol uchruulahgui tatvaraa bainga tolj bval bdog mgol ch tatvaraa avchil bgaa

Зочин [64.119.22.232] 2019-03-11 10:17:35

наад сэтгэлгээгээ өөрчлөөч одоо болиоч

Зочин [43.228.129.131] 2019-03-11 09:58:31

Амжилт хүсье, манай зөгийн аж ахуй эрхлэгчид бүтээгдэхүүнээ экспортод гаргаж чадвал сайхан л байна, үүнд таны оролцоо их чухал шүү.

зочин [202.131.245.69] 2019-03-11 09:56:28

япон хүн сурсан зан, хүмүүжлээрээ үнэнч байж сайн чанартай бүтээгдэхүүн гаргах байх. харин монголчууд бол ёстой үнэмшил муутай. одоо гадуур зарж байгаа ихэнх зөгийн бал нь дандаа хүргэлтээр буюу буцах хаяг буух эзэн байхгүй. Sky дэлгүүрийн баруун талд Сэлэнгийнхэн гээд л гараад байдаг зах дээрээс саяын өнгөрсөн намар 2 эрэгтэй хүүхдээс 2 шил зөгийн бал авсан юм. Хойноосоо 2 дах майханд зөгийн бал зарж байсан лангуунаас. гэтэл нэг бал нь одоо бөөн саахар л байна. авч байх үед бие бие рүүгээ нэг хачин хараад байхаар нь лавлах гэснээ хүн тэр тусмаа хүүхдүүдийг худлаа хардаж гомдоочих байх гээд итгээд авсан юм. буяндаа бузар хураасан хогнууд гэж харааж л байна даа.

Зочин [139.5.219.117] 2019-03-13 08:19:26

Харкал биелэх байлгүй. Буяндаа бузар хийдэг хүмүүс хараал тусаж байг.

Ter chin orig [202.55.188.34] 2019-03-12 22:17:04

Talsjaad Saahar boloh l harin ch orig bal baigaamdaa ..yumaa medehgui ee..tegeed hun muulna kk

Зочин [43.228.130.186] 2019-03-12 11:48:48

эдний зөгийн бал тэгж царцаж талстдаггүй шд, ямар нь царцаж талстаад ямар нь тэгдэггүй юм болдоо. эдний зөгийн бал нээрээ үнэндээ л тасархай дөө. яаааг дэээр үеийн нэг гоё зөгийн балны амт.

зочин [202.131.245.69] 2019-03-11 14:11:42

талстдаж царцдагийг сайн мэднэ ээ. манайх зөгийн бал өдөр бүр цайндаа хэрэглэдэг юм аа. миний тэр 2 хүүгээс авсан бал нул элсэн чихэр ээ ккк. гомдохоосоо зэвүүцмээр. хүмүүс бас амталж үзээд өө хулхиудуулжээ та гээд байгаа. горьдлого төрөөд л хадгалаад байгаа ккк.

Зочин [66.181.182.100] 2019-03-11 10:31:38

Сахар бишээ зөгийн бал өөрөө царфаж талстдаг юмаа тэр нь сахартай юм шиг харагддаг юм шүү

зочин [202.179.31.39] 2019-03-11 09:55:13

амжилт хүсье

Зочин [202.9.42.193] 2019-03-11 09:42:55

Өнгөрсөн мэдээ байна

Зөгийчин [202.126.89.203] 2019-03-11 09:40:13

Монгол зөгийчид зөндөө байна, тэднийг сурталчлаач. Бидний бизнест саад болоод байна энэ сурталчилгаа чинь. Бид өөрсдөө чадаж байхад чинь гадны хүнийг л гаргаад дэмжээд байх юм

монгол хүн [202.131.245.69] 2019-03-11 09:57:31

ихэнх монголчууд найдваргүй ээ.

Ravdan [66.181.183.17] 2019-03-11 09:26:50

Ene khyykhen Mongolchuudiig doromjilj, baigaliin baylagiig maani ynegyidyylj avakh dald sanaa ovorlogch bna. Mongolchuud chamaas tyryylj setgene. Alin khezeenii Ypon, Malaiz, Solongos, Nepal, Arab ruu gargaad ekhelsen baikhad chi dut. Zailaarai

Зочин [202.179.26.140] 2019-03-14 17:35:38

Чи архиа уугаад залхуураад хэвтэж бхад яанам бээ. Сөнөж дуусна

зочин [202.131.230.238] 2019-03-12 17:32:45

тэнэг залхуу монгол

Зочин [202.126.89.232] 2019-03-11 12:15:21

Boli2 ene met hun niigemd tsuun bgaasai

Ravdan ergui [202.126.89.84] 2019-03-11 09:38:54

Erguu mini hardsaar uhnee

Зочин [103.57.93.18] 2019-03-11 09:36:29

Medrelee shar hadand erthen ochooroi

зочин [202.131.245.69] 2019-03-11 09:20:53

1990 ээд оны эхээр хүмүүс Хятад улс руу явдаг болж эхэлсэн. тэр үед хятадууд автобус, гудамжиндаа нус цэрээ их хаяж тамхи их татах юм аа заваан гээд л сонирхуулж ярьдаг байсан даа. Харин одоо монголд өөрсдөө заваарахын дээдээр заваарч байна даа. ялангуяа урлаг соёлын хүмүүс хаа сайгүй тамхи татах юм. гудамж, орцонд шүлсээ хаях бол энгийн үзэгдэл боллоо ш дээ.

Зочин [66.181.185.197] 2019-03-12 10:10:58

Ene mahan tolgoitoi sportiin heden ymandaa bagsh nar n bas hel baimaar bn, bairnii gadaa shulsee hayad buugnuruud yvgan huni zam deer heleheer bi buh bolohoos soyoltoi irgen hun bish gedgee shuud haruul ineej tenegtene, Nogoon urlan hothond baigaa ene buhiin hed zaluu deeree soyolj

зочин [103.229.120.34] 2019-03-11 23:26:58

хятадад цэвэрхэн хүмүүс нь шүлс хаявал шууд зэмлэдэг болсон. хятад их соёлжсон.урагшаа яваад үз. тв.ээрээ соёлжих тухай их ухуулж бна .манайхан хүн гудамжинд шүлсээ хаявал хажууд л очоод шээдэг. шээж бвал хажууд нь шууд суугаад баагаад оо цаас нэхдэг боллоо

Зочин [103.229.122.183] 2019-03-11 10:11:37

угын заваан үндэстэн дээ

Зочин [114.160.120.154] 2019-03-11 09:20:22

мундаг бүсгүй

Зочин [64.119.17.48] 2019-03-11 09:19:41

Мундаг эмэгтэй амжилт хүсье.


80 сэтгэгдэл байна
1000 тэмдэгт оруулах үлдлээ.
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
80 сэтгэгдэл байна
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.