Экспертүүд: Монголд сэтгэцийн эмгэгийг оношилж, эмчилж чаддаггүй

Aдмин / Эрүүл мэнд

Сэтгэцийн эрүүл мэндийн чиглэлийн экспертүүд салбарын тулгамдсан асуудлыг хөндлөө. ХЭҮК, Нээлттэй нийгэм форум хамтран “Сэтгэцийн эрүүл мэнд ба хүний эрх” нээлттэй хэлэлцүүлэг зохион байгуулж судлаач, шинжээчид гарц шийдэл ярилаа. Жил ирэх тусам хүрээгээ тэлж нийгмийн тулгамдсан асуудал болж буй сэтгэцийн эрүүл мэндийн тал дээр оновчтой үйл ажиллагаа хэрэгжүүлэх боломжтой эсэх талаар харилцан санал солилцсон юм. Мэргэжлийн экспертүүдийн байр суурийг хүргэж байна.

СЭМҮТ-ийн дэд захирал, анагаах ухааны доктор В.Баярмаа: АРХИНД ДОНТОХ ЭМГЭГ 40 ДАХИН ИХЭССЭН

-Монголчуудын 5-6 хүн тутмын нэг нь ямар нэг сэтгэцийн тулгамдсан асуудалтай, амиа хорлох тухай бодож байсан гэсэн судалгаа гарсан. Тодруулбал, баруун хэсгийн бүсэд 100 мянган хүнд 28.1 хувьд ийм байдал ажиглагдсан байна. Хүн амын дунд 2019 онд хийсэн судалгааг 1984 оныхтой харьцуулахад стрессийн шалтгаант эмгэг 10 дахин, архинд донтох эмгэг 40 дахин ихэссэн байна.
Мөн мансуурлын түвшин жил ирэх тусам өсөх хандлагатай байна. Үүнд, мансууруулах сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын хэрэглээ 2015 онд 90 байсан бол 2019 оны 354 болтлоо ихэссэн.Мөн манай төвд хандсан хүүхэд, өсвөр насныханд хийсэн судалгаагаар 30.5 хувь нь сэтгэцийн асуудалтай, есөн хувь нь ямар нэг эмгэгтэй гэсэн дүгнэлт гарсан.
Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үйл ажиллагаанд зардал үргэлж асуудал байсан Үндэсний хэмжээнд судалгаа шинжилгээ хийх боломжгүй байдаг. Олон улсын байгууллагаас санхүүжилт авч байж судалгаа хийх шаардлагатай болдог. Нийгэм хурдацтай өөрчлөгдөж байгаа тул судалгаануудыг 10 жил тутамд хийх шаардлага тулгарч байна.


АШУҮИС-ийн багш, сэтгэл заслын эмч Р.Энхтүвшин: СЭТГЭЦИЙН ГЭМТЛИЙН ЗЭРГИЙГ ТОГТООХ ХЭРЭГТЭЙ

-Хүний эрхийг хамгаалахын тулд хүний сэтгэц, сэтгэцийн эрүүл мэндийг хамгаалах хэрэгтэй. Гэтэл бид үр дүн, шинж тэмдгийн тухай их ярьдаг. Сэтгэцийн эрүүл мэндийг хамгаалахын тулд сэтгэцийн гэмтлийг тогтоодог болох хэрэгтэй. Хүний эрхийг хамгаалахын тулд сэтгэл буюу сэтгэцийг хамгаалах нь чухал. Гэтэл бид шинж тэмдэг, үр дүнгийн асуудлыг маш их ярьдаг. Шалтгаан эсвэл тогтолцооны асуудлыг огт ярьдаггүй.
Сэтгэцийн гэмтэл гэж нэг юм бий. Манайд сэтгэцийн гэмтлийн зэргийг тогтоох хэрэгтэй. Гэмтлийн зэргийг хөнгөн, дунд, хүнд гэж гуравхан зэргээр тогтоодог. Гэтэл сэтгэлзүйн гэмтлийг хэн ч, хэзээ ч тогтоодоггүй. Манайх цаасан дээр бичсэн хуулиа л дагадаг учраас үр дүнд хүрэхгүй, хэрэгжүүлэхгүй байна.

“Хөөрхөн зүрх’’ ТББ-ын сэтгэл зүйч П.Энхчимэг: ХОХИРОГЧИЙН СЭТГЭЛЗҮЙН АСУУДЛЫГ НӨЛӨӨЛЛИЙН АРГААР ТАНИУЛАХ ХЭРЭГТЭЙ

-Манай байгууллага бэлгийн хүчирхийлэлд өртсөн насанд хүрээгүй хүүхдүүдтэй ажилладаг. Сэтгэцийн эрүүл мэндийг хамгаалахийн тулд бүх шатанд сэтгэлзүйн мэдрэмжтэй байх хэрэгтэй. Манай улсад хохирогч өөрийгөө буруутай гэх үзэл түгээмэл байна. Тиймээс хохирогчийн сэтгэлзүйн асуудлыг нөлөөллийн аргаар сурталчилан, таниулах хэрэгтэй байна.
Үйлчилгээ үзүүлж байгаа гээд гэмтээгээд байна уу, үзүүлнэ гээд зүтгээд байна уу гэдгийг мэдрэх чухал. Мөн бэлгийн хүчирхийлэлд орсон хүүхдийн асуудалд маш хайнга хангагддаг. Бэлгийн хүчирхийлэлд орсон хүүхэд маш урт хугацаагаар сэтгэл санааны дарамттай явдаг. Үүнд гол нөлөөлж буй нэг зүйл нь тухайн хэргийг шийдэж буй хуулийн байгууллагаас шалтгаалж байна. Яадаг вэ гэхээр хэрэг хянан шийдэж байна гээд урт хугацаагаар нөгөө хүчирхийлэлд автсан хүүхдийг байн байн цагдаагийн байгууллага дээр дууддаг. Энэ нь хүүхдэд болсон хэрэг явдлыг эргэн сануулж байдаг. Энэ асуудал дээр төрөөс анхаарч хүчирхийлэлд өртсөн хүүхдийг харж үзээч гэж хэлмээр байна.

Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Н.Одонтуул: ХӨНГӨН ХҮНД ГЭМТ ХЭРЭГ ҮЙЛДСЭН ХҮМҮҮСИЙГ НЭГ ӨРӨӨНД ЭМЧИЛЖ БАЙНА

-Монгол Улсын хэмжээнд эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээг Сэтгэцийн эмгэг судлалын клиникт үргэлжлүүлж байна. Энэ клиникт 30 хүнийг эмчлэх боломжтой. Гэтэл өнөөдрийн байдлаар 41 хүн эмчлэгдэж байна. Тухайлбал 2-8 хүн нэг өрөөнд эмчилгээ хийлгэж тэдний эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрх нь ноцтой зөрчигдөж байгаа. Албадлагын арга хэмжээ авахуулсан хүмүүсийг гэмт хэрэг зөрчил үйлдсэн хэлбэрээр ялгах ёстой ч хөнгөн хүнд гэмт хэрэг үйлдсэн хүмүүс нэг өрөөнд эмчлэгдэж байгаа. Түүнчлэн клиникт “COVID-19” халдвар гарсан тохиолдолд тусгаарлан эмчлэх өрөө, тасалгаа байхгүй учраас халдвар тархах эрсдэлтэй.

Хүүхэд хамгааллын ажилтан Б.Жавзанхүү: СЭТГЭЦИЙН ЭМГЭГИЙГ ОНОШИЛЖ ЧАДАХГҮЙ БАЙНА

-Хүүхдүүдийн сэтгэцийн эмгэг хамгийн их байна. Ялангуяа хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдийн дунд сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудал байнга яригдаж байна. Монголд сэтгэцийн эмгэг, өвчинг оношлох шаардлагатай. Оношлох эмнэлэг, эмчлэх эмч мэргэжилтэн дутмаг байна. Нэн тэргүүнд оношилгооны асуудлыг шийдэж өгөх хэрэгтэй. Тэгж байж тохирсон эмчилгээг нь хийнэ.

Сэтгэл зүйч С.Баасанбат: ЯМАР Ч ҮР ДҮНГҮЙ СУРГАЛТ БАРИВЧИЛГАА ХИЙГДДЭГ

-Миний хувьд гэр бүлийн хүчирхийллийн асуудал дээр 20 гаруй жил ажиллалаа. Гэтэл одоо болтол сэтгэцийн асуудлыг хэмжиж оношилдоггүй, хохирогчийн сэтгэл зүйн байдал ямар байгааг анхаардаггүй хэвээр байна. Мөн хүчирхийлэгчийн зан үйл засах сургалт буруу явагддаг. Ингээд ямар ч үр дүнгүй сургалт баривчилгаа хийгдсэний дараа уур хорсолтой хүчирхийлэгч гэртээ очоод дахиад хүчирхийлэл үйлддэг. Хохирогчийн сэтгэл зүйн эрүүл байдлыг анхаардаг, хамгаалалтад авдаг болмоор байна.

С.УЯНГА

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин


Сэтгэгдэл

Зочин [192.82.68.130] 2021-09-21 05:36:33

Аа тийн, зөндөө л ингээд дярьдийн. Хэн тоож байгаан

Зочин [202.55.191.44] 2021-09-19 21:07:03

Сэтгэцийн эрүүл мэндийн төвийн эмч нар үнэхээр ур чадвар муутай хэдэн эм бичиж өгөхөөс өөр эмчилгээ мэдэхгүй харьцаа муутай их дээрэлхүү орчин үеийн эм эмчилгээний талаар юу ч мэдрэхгүй 10 жилийн өмнө ямар байсан яг хэвээрээ ерөөсөө хөгжиж өөрчлөгдөхгүй!!!

Зочин [192.82.81.97] 2021-09-17 16:04:33

Сэтгэцийн асуудалтай байгааг нь мэлсээр байж гаргаад явуулдаг.. эцэст нь гэр бүлээ амьдаар нь шатааж алж байна. Үнэхээр гажуудал. Мөрдөн байцаалтын явцад холбогдох эмчлэгч эмч нь үхсэн хүн үг хэлэх биш гэсэн шиг бүх зүйлийг өөрөөсөө зайлуулж амиа хоохойлж авч үлддэг ёс заншил тогтож. Гэхдээ эмч дотроо хүний төлөө сэтгэлээр ханддаг сайхан эмч нар байгаа. Бүгдийг хамруулаагүй болно.

Зочин [122.201.24.137] 2021-09-20 07:37:53

Эмч нар угаасаа хог шаар болсон

Зочин [202.126.89.212] 2021-09-17 13:02:10

Насаа захирал их зүйл хийсэн хүн дээ. Гавьяат болохгүй удаж байна даа.

Зочин [202.9.46.237] 2021-09-17 15:22:01

Битий горьд авилгачин хар авгай минь

цэцгээ [150.129.143.241] 2021-09-17 12:57:21

яг үнэн юм бичжээ. насанцэнгэл гэж хар авгай зайлахгүй юма

Зочин [122.201.19.99] 2021-09-17 07:42:34

СЭМҮТ-дарга Насанцэнгэл гэж нөхөр насаараа дарга хийсэн юу чхийдэггүй дарга нэг бнаа Сайд энэ хүнийг л солиж чадахгүй бхын АВЛИГАЛ авсан уууу

Зочин [202.126.90.137] 2021-09-17 07:05:42

Жавзанхүү гэдэг хүн л гол үндсэн шалтгааныг хэлчихсэн байна, эндээс эхлээд явах хэрэгтэй.

Монголынхоо стандартыг эхлээд тогтоочих. [202.131.225.53] 2021-09-17 02:56:26

Эхлээд "Монголын орчинд сэтгэцийн хувьд эрүүл байх" СТАНДАРТЫГ тогтоогоод өгөөч. Энэ чинь Орос, Япон, Хятад, Франц, Солонгос г.м. орноос ЖООЛ ЯЛГААТАЙ гарна. Өөрийн стандарттай харьцуулж байж л монголчуудаа сэтгэцийн хувьд эрүүл байна уу, гажигтай байна уу гэдгийг тодорхойлно. Ялангуяа монгол хүн архи уусан нь ЭРҮҮЛ зан байдал уу, эсхүл ЭРҮҮЛ БУС ХҮН архи ууж жинхэнэ мал болж байна уу гэдгийг тогтооно. Эрүүл бус бол түүнд согтууруулах ундаа өгч болохгүй, ө.х. СМӨ-тэй хүмүүст архи зарах аюултай.

Зочин [202.9.46.167] 2021-09-17 03:20:05

Архи огт уудаггүй ч гэсэн үргэлж уурлаж бухимдаж стресстэж аашилж орилж бахираад өвчигнөөд байвал сэтгэцийн өвчтэй болдог юм. Үе үе уурлаж бухимдаж стресстэж орилж бахирч яндаганаж өвчигнөж байгаа хүмүүс нийгэмд маш олон байна. Тэдний сэтгэцийн шалгавал бүгд сэтгэцийн өвчтэй гэж оногшлогдоно.

Зочин [202.9.46.167] 2021-09-17 01:24:01

Нийгэмд архидалт хүрээгээ тэлж байгаатай адил нийгэмд сэтгэцийн өвчин хүрээгээ тэлж байна. Нийгэмд архи уудаггүй хэрнээ сэтгэцийн эмгэгтэй хүмүүс маш их байна. Монголчуудийн сэтгэцийн шалгавал ихэнх нь сэтгэцийн өвчтэй гэж оношлогдоно.

Зочин [192.82.68.130] 2021-09-21 05:37:18

Аа тийм үү мэдээгүй шдэ


13 сэтгэгдэл байна
1000 тэмдэгт оруулах үлдлээ.
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
13 сэтгэгдэл байна
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.