Сүүлийн жилүүдэд ерөнхий боловсролын сургуулийн орчинд хүүхдүүд хоорондын дээрэлхэлт нэмэгдэж байгаа нь бидний анхаарах ёстой ноцтой асуудал болж байна. Заримдаа “хүүхдүүд хоорондоо тоглож байна”, “том болоод мартах зүйл” гэж бодох нь бий. Гэвч бодит байдал дээр дээрэлхэлт нь хүүхдийн сэтгэл зүй, өөртөө итгэх итгэл, ирээдүйн төлөвшилд гүн шарх үлдээдэг.

Дээрэлхэлт гэдэг нь зөвхөн зодоон биш. Үг хэлээр доромжлох, гадуурхах, шоолох, цахим орчинд доромжлох, бусдаас тусгаарлах зэрэг олон хэлбэртэй. Хохирогч болсон хүүхэд ганцаардал, айдас, сэтгэл гутралд автаж, зарим тохиолдолд сургуульдаа явахаас хүртэл айдаг. Тэдний дотор “би үнэ цэнгүй хүн юм болов уу” гэсэн бодол төрж эхэлдэг. Хүүхдийн сэтгэлд үлдсэн энэ шарх заримдаа насан туршийн нөлөө үзүүлдэг.

Гэхдээ энэ асуудал зөвхөн нэг хүүхдийн, эсвэл нэг ангийн асуудал биш. Энэ бол гэр бүл, сургууль, нийгэм бүхэлдээ хамтдаа анхаарах ёстой асуудал юм. Эцэг эхчүүд бид хүүхдүүдтэйгээ илүү ойр байж, тэдний өдөр тутмын мэдрэмж, сургууль дээрх харилцааг сонсож, ойлгож сурах хэрэгтэй. “Өнөөдөр сургууль дээр юу болов?”, “Чи хэнтэй хамт суусан бэ?” гэх мэт энгийн асуултууд ч хүүхдийн сэтгэлд том хамгаалалт болдог. Хүүхэд айхгүйгээр ярьж чаддаг гэр бүл хамгийн хүчтэй хамгаалалт болдог.

Сургууль бол зөвхөн мэдлэг олгодог газар биш. Энэ бол хүүхэд хүн болж төлөвшдөг орчин юм. Тиймээс багш нар, нийгмийн ажилтнууд, сургуулийн удирдлагууд хүүхэд бүрийг анзаарч, ганцаардаж буй, айж буй, дуугүй болсон хүүхдүүдийг олж харах нь маш чухал. Нэг дулаахан үг, нэг удаагийн анхаарал зарим хүүхдийн амьдралыг бүхэлд нь өөрчилж чаддаг.

Мөн хүүхдүүдэд бид нэг чухал зүйлийг ойлгуулах хэрэгтэй: Хүчтэй хүн гэдэг нь бусдыг дээрэлхдэг хүн биш. Харин бусдыг хамгаалж чаддаг хүн юм. Нэг анги, нэг сургууль, нэг нийгэм илүү эелдэг байж чадвал дээрэлхэлт багасна. Хэрвээ чи хэн нэгнийг дээрэлхэж байгааг харвал дуугүй өнгөрөх хэрэггүй. Нэг үг хэлэх, нэг хүүхдийг өмгөөлөх нь асар том зориг юм.

Өнөөдөр бид хүүхдүүддээ нэг л зүйл заах хэрэгтэй: Бусдыг шархлуулах амархан, харин хүнийг дэмжих нь жинхэнэ хүч юм. Тиймээс эцэг эхчүүд, багш нар, хүүхдүүд ээ: Бид хамтдаа дээрэлхэлтийг үл тэвчдэг орчинг бүтээе. Хүүхэд бүр инээж очоод, инээж харьдаг сургуультай байхын төлөө хамтдаа анхааръя. Хүүхэд бүр аюулгүй, хайрлагдсан, сонсогдсон байх ёстой.
Ирээдүйг хамгаалах хамгийн том алхам бол өнөөдрийн хүүхдүүдээ хамгаалах явдал юм.

Сүүдэр биш, гэрэл байя.