1942 онд 19-хэн настайдаа Монголын ард түмний бэлгийг дайны талбарт хүргэсэн Фронт Цэгмидийг бид мартах учиргүй

Д.Тулга / Улстөр

Оросын ард түмэнд агуу эх орны дайны асар хүнд жилүүдийг үүрч ялалтад хүрэхэд элгэн халуун сэтгэлээр харамгүй тусалж байсан сайхан түүх монголчуудад буй.

Монголд дайны онц байдал зарлаж, “Бүхнийг фронтод” уриатайгаар айл бүхэн улаан армийн дайчдад бэлэг зэхэж байв. Тэр үеийн Сталины холбоотнуудын үзүүлсэн тусламжийг тухайн орны хүн амд нь хуваавал, хамаагүй цөөхүүл Монголын дэргэд ичмээр тоо гардгийг Оросын судлаачид ч мэр сэр тэмдэглэсэн нь буй. Хамгийн гол нь, Монголын ард түмний тусламж Оросын ард түмэнд сэтгэлийн болоод үзэл санааны их дэмжлэг, урам зоригийн халуун илчтэй хамт хүрч байснаараа онцгой байжээ. Энэ түүхийн амьд гэрч, 19-хэн настайдаа Монголын ард түмний бэлгийг түгээлцсэн, олноо “Фронт” хэмээн хүндлэгддэг С.Цэгмид гуай билээ. Өдгөө тэрээр 90 хол давсан ч хөнгөн шингэн, ухаан сийрэг агаад сэргэлэн цогтой инээсээр 2015 онд хуучилсныг толилуулж байна.


Тэрээр 1942 оны 11 сарын 26-нд гарч галт тэргээр ес хоног явж очсон. Бэлэг сэлтээ хуваагаад фронт руу салж хуваарилагдсан. Х.Чойбалсан тэргүүтэй төлөөлөгчид Сталинградын фронтод, Ч.Сүрэнжав тэргүүтэй нөхдийн хамт Свердловскийн фронтод очсон. Их бууны суман дунд 7 хоног явж бэлгээ тараасан байна.
Тэрээр дурсан ярихдаа, "бэлгээ тарааж дуусаад Москвад ирсэн. Төлөөлөгчдөд Монгол Улсаас гарахад үндэсний хувцас болон хоромон гутал гэх мэт сольж өмсөх гурван төрлийн хувцас бэлдэж өгсөн байсан. Би энэ хоромон гутлыг хэзээ өмсөх юм бол гэж бодоод явлаа. Гэтэл И.В.Сталинтай уулзахдаа өмсөх ёстой байсан юм билээ. 1943 оны хоёрдугаар сарын хоёронд алтан Кремльд манай төлөөлөгчдийг хүлээн авсан. Кремльд орохоос өмнө бид усанд орж, үс, хувцсаа сольж, өнөө шинэ хоромон гутлаа өмсөөд л бөөн юм болсон. Өнөө Сталинтайгаа ч уулзлаа. Дунд зэргийн нуруутай сүрхий сахалтай хүн. Хүн нэг бүртэй гар бариад л. Цайллага дээр И.В.Сталины хэлсэн үг өнөөг хүртэл миний сэтгэлд байдаг.
Тэрбээр, “Би олон юм ярих дургүй. Гэхдээ Монголын ард түмэн миний зүрх сэтгэлийг хэрхэн татаж байгааг хэлэхгүй өнгөрч чадахгүй нь. Ядарч явахад нөхрийн чанар танигдана гэдэг. Энэ хүнд хэцүү үед та бүхэн тэр холоос бидэнд туслахаар иржээ. Би та бүхэнд чин сэтгэлийн талархал илэрхийлэхээр хүлээн авч уулзаж байна. Япончууд Монгол руу дайрахад Орос улс тусалсан. Түүний хариуд Монголын ард түмэн бүх хөрөнгөө бидэнд харамгүй зориулж байна. Манай хоёр улсын найрамдалт харилцаа энэхүү дайнд ялахад туйлын чухал шүү” гэсэн. Тухайн үед Монголын ард түмэн эрвийх дэрвийхээрээ аймаг, сум, баг, хувь хүмүүс фронтод юу байгаагаа хандивлаж байлаа. Монгол Улсад дэлхийн II дайнд оролцоогүй хүн огт байхгүй гэж эмээ нь боддог юм" хэмээн ярьж байжээ. Бид Фронт нэрээр түүхэнд үлдсэн Цэгмидийг мартах учиргүй.


Сэтгэгдэл

ZAP [180.149.96.203] 2024-05-21 21:17:35

Zaproxy dolore alias impedit expedita quisquam.

ZAP [180.149.96.203] 2024-05-21 21:17:35

Zaproxy dolore alias impedit expedita quisquam.

Зочин [66.181.189.40] 2024-05-17 23:57:18

Морь бэлэгнэж дайнд оросыг ялуулсан

Зочин [66.181.189.40] 2024-05-17 23:56:04

.........

Зочин [66.181.189.40] 2024-05-17 23:55:57

Хувийн өмчийг төр дээрэмдэж 1944 онд монголд өлсгөлөн болсон түүхтэй

зочин [202.9.47.23] 2024-05-11 08:15:44

Цэгмэд гуай фронтод очоод үзгээр байгаагүй их буугаар германы цэргүүд рүү буудаж 4- 5 хүн алсан байгаа юм бас замдаа зүгээр явсан уу яг

Зочин [103.57.95.162] 2024-05-11 05:54:26

Монголчууд орост одоо сайхан адуу бэлэглэх хэрэгтэй. Украйныг дарахад адуу орост хэрэгтэй.

J [202.9.40.195] 2024-05-10 20:54:06

Dandaa mungu bodson novshuud!

GG [202.9.40.195] 2024-05-10 20:53:13

Erenkhiilegchid ene khugshind khundetgel uzuulekh setgel baikhgui dee!!!

Зочин [103.57.94.245] 2024-05-10 18:32:59

Яг үнэн үү , шалгах хэрэгтэй, Оросын талаас асуух

Зочин [103.212.119.113] 2024-05-10 14:05:39

Монголын ард түмэн бүгд тусалсан шүү. Оросын ардын түмэн агуу ард түмэн шүү

Сонин л байгаа. [66.181.160.10] 2024-05-10 12:17:26

Гэтэл МУ-ын Ерөнхийлөгч нь ОХУ-ыг дэмжиж энэ оны Ялалтын баяраар Москва очдоггүй, сонин л байгаа ш дээ.

ялалтын баяр бол дэлхийг фашизмаас салгасан баяр [202.179.24.127] 2024-05-10 12:10:06

Монголын ард түмэн фашистуудыг ялахад оролцсон ард түмэн билээ. Фашист герман ба фашист муссолинитэй гурвалсан гэрээ хийж фашизм ялсаны дараа Монгол гм азийн улсуудыг колоничлохоор санаархсан японыг 1939- онд Орос Монголын улаан арим Халхын голд бут ниргэж одооны залуучуудын эмээ өвөө амьдарч, өдийд бид Монгол нутагтаа байгаа түүхийг одооны ардчилсан барууныхан хуурамч түүх зохион нууж, мэдүүлэхгүй байгаа

ЗОЧИН [49.0.135.63] 2024-05-10 11:52:19

ЦОР ГАНЦ ГЭРЧ ЭНЭ ХӨГШИНД УЛСЫН БААТАР ӨГВӨЛ ЗҮГЭЭР Л ЮМ ДАА.

enkbaatar [180.149.80.106] 2024-05-10 10:22:35

бууралд эрүүл энийг хүсэе

Зочин [202.126.88.165] 2024-05-12 12:37:19

Ерөөл тогтог

Зочин [66.181.182.112] 2024-05-10 09:31:47

ХУЛГАЙЧ НАРТ БААТАР ӨГӨӨД ГАДААДАД ОРГОН ЗАЙЛАХАД НЬ ТУСАЛДАГ АТЛАА ЭНЭ ХӨГШИНД ТЭР БААТАРЫН ТЭМДЭГ НЬ ДУУСААГҮЙ БОЛ НЭГИЙГ ЗҮЖ ӨГӨӨЧДЭЭ.

Zochin [202.126.88.189] 2024-05-10 13:54:25

Unen shu gants bgaa tuuhen amid gerch bn da bodohod hervee bgaa bol 101 nastai hun bn da

Зочин [202.131.250.85] 2024-05-10 09:00:46

Одоо фронт Цэгмэд гуай маань 102 настай Дундговь аймгийн Сайхан-Овоо сумандаа амьдарч байна даа.

Зочин [31.32.212.183] 2024-05-10 19:42:37

Kommunizmiin yed neg ikhe dyrsdaggyi bailaa,odoo l medeelel hegjij gazar saigyi tygeh ene nehcheld ene hegsiniig bid martah ychirgyi gedeg ni zeb hemeen bodoj manai zaluus ene hegsin sig eh oronch tyystai baigaasai hemeen bodoj baina...Ta nar gej helehed eb negdel chini chyhal bolood baina,deer ni eh oronch hymyys dytagdaad baina.amidrah ni neg hereg,haana amidrah ni bidnii erh,gebch eh oron sig heregtei zyiliig Deerhiin gegeenten Dalai lama eeriin byeer bidend helsen suu dee!!Eh oronoo hairlah ni haanaas ehleh be?....gedeg deer ta nar zaluus ynaj bolohgyi .....eh oron gedeg ygiin emneh eh gedeg yg ni yagaad enyyniig bicheed baina geheer ynasan gazar ygaasan ysiig todorhoilood baigaam suu......

Zochin [202.126.88.189] 2024-05-10 13:59:58

Tiimuu amid seruun bgaa yum bn shde baatar tsol ugmuur yum da Hurelsuh yerunhiilugch. Malgai Batuuld baatar tsol uguud baisan ug ni gants neg iimerhu humuusee baatar bolgochih yumsan

Зочин [66.181.160.105] 2024-05-10 13:32:08

domog yumaa

зочин [66.181.184.44] 2024-05-09 22:59:22

Фронтод Монголын ард түмний бэлэг хүргэсэн хүн ганц энэ Цэгмид эмэгтэй биш ээ. Өөр зуугаар тоологдох хүн байсан, зарим нь хэлмэгдсэн ч байх. УИХ - ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнийн гэргий волейболын мастер Болормаагийн ээж Төв аймгийн Дэлгэрхаан сумын уугуул, Улаанбаатарын Аж үйлдвэрийн комбинатын Эсгий, эсгий гутлын үйлдвэрийн ажилчин Уламбаярын Хоролсүрэн (1923 онд төрсөн) ажлын төлөвлөгөөт нормоо 300 хувь биелүүлж, цалингаасаа Зөвлөлтийн улаан армид хандивлаж, бэлгээ хүргэлцэж явсан, тэр ч атугай фронтод очиж фашистын зүг их буугаар буудаж байсан түүхт .

Зочин [66.181.191.30] 2024-05-10 20:41:35

Өнөө байгаа цорын ганц амьд гэрч

Зочин [202.179.24.127] 2024-05-10 12:10:41

Монголын ард түмэн бүгд тусалсан, за яахав бүх юмтай барьцах х эрэггүй

haha [202.126.91.159] 2024-05-10 09:27:57

Muuhai ataach pisda nar baina shu pizda chin nertrigees Choibolsan bas baisan geech jinger mini

Zo [202.126.89.134] 2024-05-09 22:27:44

Ёстой жинхэн баатрыг нь амьд сэрүүн байхад нь өгөөсэйдээ.юү үнэн энэ л үнэн байхдаа


27 сэтгэгдэл байна
1000 тэмдэгт оруулах үлдлээ.
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
27 сэтгэгдэл байна
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.