Хятад, Орос, Америкийн төрийн тэргүүн нарын уулзалт болов

Aдмин / Гадаад мэдээ

2026 оны арваннэгдүгээр сарын 19-ний үдээс хойш БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Шэньжэнь хотноо ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп нартай гурван талт уулзалт хийсэн тухай мэдээлжээ.

Хятад, Орос, АНУ-ын төрийн тэргүүн нарын анхны гурван талт уулзалт хэмээн тодорхойлж буй энэхүү арга хэмжээний үеэр Ши Жиньпин дэлхийн энх тайван, аюулгүй байдал, их гүрнүүдийн харилцаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагаа болон олон улсын тогтвортой байдлын талаар байр сууриа илэрхийлсэн байна.

Тэрбээр энх тайван бол хүн төрөлхтний мөнхийн хүсэл эрмэлзэл болохыг онцлоод, түүхийн туршид дэлхий дахинд олон мянган дайн, зэвсэгт мөргөлдөөн гарч, дэлхийн хоёр дайн хүн төрөлхтөнд асар их гарз хохирол учруулсныг дурджээ. Өнөөдөр ч дэлхийн олон бүс нутагт зэвсэгт мөргөлдөөн үргэлжилж байгаа нь олон улсын энх тайван, тогтвортой байдал эмзэг хэвээр байгааг харуулж буйг тэмдэглэсэн байна.

Ши Жиньпин “Их гүрнүүд эвтэй байвал дэлхий амгалан, их гүрнүүд сөргөлдвөл дэлхий үймээн самуунд автана” хэмээн онцолжээ.

Түүний хэлснээр, 80 гаруй жилийн өмнө Хятад, Зөвлөлт Холбоот Улс, АНУ фашизмын эсрэг тэмцэлд хамтран оролцож, Дэлхийн хоёрдугаар дайнд ялалт байгуулахад чухал хувь нэмэр оруулсан. Энэхүү түүхэн туршлага нь өнөөгийн их гүрнүүдэд хамтын ажиллагаа, харилцан ойлголцлын үнэ цэнийг сануулж буйг тэрбээр тэмдэглэсэн байна.

Мөн өнөөгийн дэлхий ертөнц улс орнууд тус тусдаа оршин тогтнодог, бие биеэсээ хамааралгүй орон зай байхаа больж, харилцан уялдаа холбоотой хувь заяаны хамтын нийгэмлэг болсон гэж үзэж буйгаа илэрхийлжээ.

Ийм нөхцөлд дэлхийн томоохон гүрнүүдийн харилцаа зөвхөн тухайн улс орнуудын ашиг сонирхлоор хязгаарлагдахгүй, олон улсын энх тайван, эдийн засгийн хөгжил, аюулгүй байдалд шууд нөлөөлдөг учраас онцгой үүрэг хариуцлага хүлээх ёстойг онцолсон байна.

Ши Жиньпин Хятад улс Оростой шинэ эриний иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцаагаа гүнзгийрүүлэхийн зэрэгцээ АНУ-тай тогтвортой, бүтээлч харилцаа хөгжүүлэхийг зорьж ирснийг дурджээ. Тэрбээр гурван улс харилцан сөргөлдөх бус, энх тайвнаар зэрэгцэн оршиж, дэлхий нийтийн өмнө тулгарсан сорилтуудыг хамтран шийдвэрлэх шаардлагатайг тэмдэглэсэн байна.

Улмаар их гүрнүүдийн харилцааг зөв чиглэлд хөгжүүлж, дэлхийн энх тайван, тогтвортой байдлыг хамгаалах талаар дөрвөн үндсэн санал дэвшүүлжээ.

Нэгдүгээрт, харилцан хүндэтгэх зарчмыг баримтлах.

Хятад, Орос, АНУ нь түүх, нийгмийн тогтолцоо, хөгжлийн зам, үндэсний онцлогийн хувьд ялгаатай боловч эдгээр ялгааг сөргөлдөөний шалтгаан болгох ёсгүй гэж Ши Жиньпин үзжээ.

Тэрбээр улс орнууд бие биеийнхээ бүрэн эрхт байдал, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдал, хөгжлийн зам, язгуур ашиг сонирхлыг хүндэтгэж, дотоод хэрэгт нь хөндлөнгөөс оролцохгүй байх зарчмыг тууштай баримтлах шаардлагатайг онцолсон байна.

Ялангуяа үндэсний аюулгүй байдал, стратегийн ашиг сонирхолтой холбоотой эмзэг асуудлаар урьдчилан зөвшилцөж, нөгөө талынхаа давж болохгүй гэж үздэг хязгаарыг хүндэтгэх нь их гүрнүүдийн хооронд үл ойлголцол, мөргөлдөөн үүсэхээс сэргийлэх чухал нөхцөл болохыг тэмдэглэжээ.

Хоёрдугаарт, энх тайвнаар зэрэгцэн орших зарчмыг сахих.

Ши Жиньпин их гүрнүүдийн өрсөлдөөн заавал зэвсэгт мөргөлдөөнд хүрэх албагүйг онцлоод, хүчирхэгжиж буй улс болон давамгай байр суурьтай гүрний хооронд дайн гарах эрсдэлийг тайлбарладаг “Фукидидийн урхи” нь зайлшгүй тохиох хувь тавилан биш гэдгийг дурджээ.

Түүний үзэж буйгаар, Хятад, Орос, АНУ сөргөлдөөнийг бус, түншлэл, харилцан ойлголцлыг сонгож, НҮБ-ын дүрэм, олон улсын эрх зүйн үндсэн зарчмуудыг хүндэтгэн, дайны дараах олон улсын дэг журмыг хамгаалах ёстой.

Мөн цөмийн зэвсгийн аюулыг онцгойлон анхааруулсан байна.

Тэрбээр цөмийн зэвсгийг хүн төрөлхтний толгой дээр дүүжлээстэй “Дамоклын сэлэм”-тэй зүйрлэж, цөмийн дайнд ялагч гэж байхгүй учраас ийм дайныг хэзээ ч эхлүүлж болохгүйг тэмдэглэжээ.

Иймээс цөмийн зэвсгийг үл дэлгэрүүлэх олон улсын тогтолцоог бэхжүүлж, стратегийн тогтвортой байдлыг хамгаалан, эцсийн зорилго нь цөмийн зэвсэггүй дэлхий ертөнцийг бий болгох явдал байх ёстой гэж үзсэн байна.

Гуравдугаарт, харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх.

Хятад, Орос, АНУ-ын эдийн засгийн бүтэц, нөөц боломж, үйлдвэрлэлийн хүчин чадал, зах зээлийн онцлог харилцан адилгүй боловч эдгээр ялгаа нь хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх өргөн боломж бүрдүүлж байгааг Ши Жиньпин тэмдэглэжээ.

Тэрбээр хүйтэн дайны үеийн сэтгэлгээнээс татгалзаж, худалдаа, хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэл, технологи, эрчим хүчний салбарт харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхийг уриалсан байна.

Ялангуяа дэлхийн үйлдвэрлэл, ханган нийлүүлэлтийн сүлжээг улс төрийн шалтгаанаар тасалдуулах, эдийн засгийн харилцааг зориудаар салгах бодлого нь аль нэг улсын төдийгүй дэлхийн эдийн засагт сөрөг үр дагавартайг анхааруулжээ.

Түүнчлэн дэлхийн эрчим хүчний аюулгүй байдал ноцтой сорилттой тулгарч буй энэ үед гурван улс харилцаа холбоо, бодлогын зохицуулалтаа сайжруулж, эрчим хүчний үйлдвэрлэл, нийлүүлэлт болон олон улсын зах зээлийн тогтвортой байдлыг хамтран хамгаалах шаардлагатайг онцолсон байна.

Дөрөвдүгээрт, яриа хэлэлцээ, зөвшилцлийг эрхэмлэх.

Их гүрнүүдийн хооронд санал зөрөлдөөн гарах нь зайлшгүй боловч түүнийг хэрхэн зохицуулахаас олон улсын аюулгүй байдал ихээхэн шалтгаалдаг гэж Ши Жиньпин үзжээ.

Тэрбээр харилцаа холбоо тасарсан нөхцөлд үл итгэлцэл нэмэгдэж, жижиг маргаан ч томоохон мөргөлдөөн болон хурцдах эрсдэлтэйг анхааруулсан байна.

Иймээс Хятад, Орос, АНУ-ын удирдагчид дээд түвшний тогтмол уулзалт, харилцаагаа хадгалж, дипломат болон бусад шатны яриа хэлэлцээний сувгийг нээлттэй байлгах, хямралаас урьдчилан сэргийлэх механизм бүрдүүлэх шаардлагатайг онцолжээ.

Мөн олон улсын зэвсэгт мөргөлдөөн, бүс нутгийн хямралыг улс төр, дипломат арга замаар шийдвэрлэхэд гурван улс илүү идэвхтэй оролцож, сөргөлдөгч талуудыг хэлэлцээний ширээний ард суулгахад хамтран ажиллах ёстой гэж мэдэгдсэн байна.

Ши Жиньпин хэлсэн үгийнхээ төгсгөлд өнөөгийн олон улсын нөхцөл байдал ээдрээтэй, тодорхойгүй байдал нэмэгдэж буй энэ үед дэлхийн томоохон гүрнүүдийн хариуцлага улам өсөж байгааг тэмдэглэжээ.

Тэрбээр Хятад, Орос, АНУ нь НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын гишүүдийн хувьд дэлхийн энх тайван, тогтвортой байдлыг хамгаалах, олон улсын тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх, хүн төрөлхтний хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулахад үлгэр жишээ үзүүлэх ёстойг онцолсон байна.

Уулзалтын үеэр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп дэлхийн томоохон гурван гүрэн олон улсын аюулгүй байдал, энх тайвны асуудлаар хамтран ажиллах онцгой үүрэг хариуцлагатайг онцолжээ.

Тэрбээр “Дэлхийн хамгийн том гурван улсын Ерөнхийлөгчийн хувьд бид зөвхөн өөрсдийн ард иргэдэд төдийгүй дэлхий нийтэд нөлөөлөх асуудлаар нээлттэй, харилцан хүндэтгэсэн, үр дүнтэй яриа хэлэлцээ өрнүүлэх онцгой үүрэгтэй” хэмээн мэдэгдсэн байна.

Трамп мөн цөмийн зэвсгийг хорогдуулах, цөмийн дайн гарах эрсдэлийг бууруулах асуудлаар гурван улс хамтран ажиллах боломжтойг тэмдэглэжээ. Түүнчлэн Орос, Украины дайныг зогсооход Хятад, АНУ хамтран хувь нэмэр оруулж чадна гэдэгт найдаж буйгаа илэрхийлсэн байна.

Харин ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин уулзалтын өмнө Дональд Трамптай тусгайлан хэлэлцээ хийсэн бөгөөд хоёр улсын удирдагчдын ярианы гол сэдэв нь Украины дайн байсныг Оросын тал мэдээлжээ.

Ийнхүү Шэньжэнь хотноо болсон гурван талт уулзалтын үеэр дэлхийн аюулгүй байдал, цөмийн зэвсгийн хяналт, бүс нутгийн мөргөлдөөн болон их гүрнүүдийн хамтын ажиллагаа голлох байр суурь эзэлсэн байна.

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин гурван талт уулзалтын өмнө их гүрнүүдийн хамтын ажиллагаа олон улсын тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэхэд чухал ач холбогдолтойг тэмдэглэж, өнөөгийн нөхцөлд тусгаарлалт бус түншлэл, тулган шаардлага бус яриа хэлэлцээ хэрэгтэйг онцолсон юм. Тэрбээр гурван улсын удирдагчдын уулзалт бодит үр өгөөж авчирна гэдэгт найдаж буйгаа илэрхийлжээ.

Мөн Путин гурван талт уулзалтын эхэнд бүс нутгийн мөргөлдөөнийг шийдвэрлэх нийтлэг ашиг сонирхол байгааг дурдсан байна. Уулзалтаас өмнө Трамптай хийсэн хоёр талын хэлэлцээгээр Украины дайны асуудлыг голлон ярилцсаныг Оросын тал мэдээлжээ.

Г.Бямба


Сэтгэгдэл


0 сэтгэгдэл байна
1000 тэмдэгт оруулах үлдлээ.
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
0 сэтгэгдэл байна
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.