SOS: Архины хэрэглээ аюулын харанга дэлдэж эхэллээ

Ц.Анударь / Эрүүл мэнд

ДЭМБ-аас гаргасан судалгаагаар олон улсын төвшинд нэг хүнд ногдох согтууруулах ундааг 8-9 литрт хүрсэн бол тухайн улс, үндэстэн аюулд учирсан гэж үздэг байна. Тэгвэл Үндэсний статистикийн хорооноос Аж үйлдвэрийн салбарын 2018 оны дүн мэдээллээр манай улсад нэг хүнд 9.1 литр архи ногдож байгаа тухай анхаарал татахуйц мэдээллийг гаргажээ.

Монгол Улс архидан согтуурахтай тэмцэх хуулийг 2000 онд батлан мөрдөж байгаа бөгөөд бусад холбогдох хууль, журамд архины хэрэглээ, үйлдвэрлэлийг хязгаарлах, зохицуулах талаар тусгасан байна. Мөн “Архидан согтуурахаас сэргийлэх, хяналт тавих үндэсний хөтөлбөр”-ийг батлан, 2003-2012 онд хэрэгжүүлж эхэлжээ. Согтууруулах ундааны хэрэглээ нь олон төрлийн өвчин эмгэг болон осол гэмтэл, хүчирхийлэл, гэмт хэрэг зэргийг өдөөх эрсдэлт хүчин зүйл болдог нийгэмд сөрөг нөлөөтэй учраас энэ талаарх эдийн засгийн болон нийгмийн холбогдолтой зарим мэдээллийг хүргэе.

Согтууруулах ундаа үйлдвэрлэл арван жилийн дотор дөрөв дахин нэмэгджээ

Согтууруулах ундаа үйлдвэрлэл нь эдийн засгийн үйл ажиллагааны ангиллын дагуу “ундаа үйлдвэрлэл” салбарт хамрагдах бөгөөд тус салбарын үйлдвэрлэл 2017 онд 671.0 тэрбум төгрөгт хүрч, 2008 оноос дөрөв дахин, борлуулалт 740.9 тэрбум төгрөгт хүрч, 2008 оноос тав дахин тус тус нэмэгдсэн байна. Монгол Улсын хүн амын ихэнх нь Улаанбаатар хотод амьдарч, худалдаа үйлчилгээ төвлөрсөнтэй уялдуулан согтууруулах ундаа борлуулах, үйлчлэх цэгийн тоо 2008-2017 онд тасралтгүй өсөж, 2017 онд 4779 болсон нь 2008 оноос 1.4 дахин нэмэгдсэн байна. Согтууруулах ундаа борлуулах, үйлчлэх цэгийг төрлөөр нь авч үзвэл 2007-2017 оны дунджаар 100 цэг тутмын 56 нь зөвшөөрөлтэй дэлгүүр, 24 нь зоогийн газар болон баар, ес нь кафе, долоо нь супермаркет, дөрөв нь хүнсний худалдааны төв болон бөөний худалдааны төвүүд байна.

“ДЭМБ:Дэлхийн хэмжээнд нэг жилд гурван сая, өөрөөр хэлбэл, нэг минутад зургаан хүн архинаас болж нас барж байна. Үүний дөрвөн хүн тутмын гурав нь эрэгтэй”

Насанд хүрсэн хүний согтууруулах ундааны жилийн дундаж хэрэглээ 1.9 дахин нэмэгджээ

Үндэсний статистикийн хорооноос 2013 онд явуулсан судалгааны дүнгээр улсын хэмжээнд сүүлийн нэг сарын хугацаанд 15-54 насны эрэгтэйчүүдийн хоёр эрэгтэй тутмын нэг (52.4 хувь), 15-49 насны эмэгтэйчүүдийн гурван эмэгтэй тутмын нэг (29.5 хувь) согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байна. Согтууруулах ундааны биет хэмжээг ашиглан насанд хүрсэн нэг хүний согтууруулах ундаа хэрэглэсэн жилийн дундаж хэмжээг тооцоход 2018 онд 52.5 литр болж, 2008 оноос 1.9 дахин өссөнөөс шар айргийн хэрэглээний хэмжээ хоёр дахин, архины хэрэглээний хэмжээ 1.6 дахин нэмэгдсэн байна.

“Насанд хүрсэн хүний жилийн дундаж хэрэглээ 2018 оны байдлаар сард дунджаар хоёр шил архи(0.5л-тэй), зургаан лааз шар айраг (0.5л-тэй), 100 мл дарс байдаг гэсэн судалгаа гарчээ. Үүнээс харахад 11 жилийн хугацаанд насанд хүрсэн хүний жилийн дундаж шар айргийн хэрэглээ хоёр дахин, архины хэрэглээ 1.6 дахин өссөн байна”

image

Эх сурвалж: ҮСХ

Нийт бүртгэгдсэн гэмт хэргийн дийлэнх нь согтуугаар үйлдэгддэг

Гэр бүлийн хүчирхийлэл: Согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэснээр гэр бүлийн хүчирхийлэл гарахад нөлөө үзүүлж байна. 2017 онд улсын хэмжээнд зохион байгуулсан жендэрт суурилсан хүчирхийллийн судалгаагаар бие махбодын хүчирхийлэлд өртсөн эмэгтэйчүүдээс хүчирхийллийн шалтгааныг асуухад 62.2 хувь нь нөхөр/хамтрагч нь архи ууж, согтуу байсан нь хүчирхийлэл үйлдэхэд нөлөөлсөн гэж хариулжээ .

Гэмт хэрэг:

image

Эх сурвалж: ҮСХ

Зам тээврийн осол: Улсын хэмжээнд 2017 онд жолооч архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэснээс үүдэн 793 зам тээврийн осол гарчээ. Цагдаагийн ерөнхий газрын мэдээллийн санд бүртгэгдсэнээр албадан эрүүлжүүлсэн хүмүүс 2010 онд 109.8 мянга, 2013 онд 123.5 мянга, 2018 онд 85.8 мянга байсан байна.

Харин өмнөх жилийн үзүүлэлтийг ЦЕГ-ын Урьдчилсан сэргийлэх хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн, Цагдаагийн дэд хурандаа Б.Чулуунтамираас тодрууллаа.

-Өнгөрсөн оны байдлаар согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэж, зөрчил гаргасан хэдэн тохиолдол бүртгэгдсэн бэ?

-Улсын хэмжээнд өнгөрөгч 2019 оны байдлаар согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэн зөрчил гаргасан 98 мянган иргэнийг эрүүлжүүлсэн байна. Энэ нь 2018 оны мөн үетэй харьцуулбал 22 мянга буюу 29.3 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Эрүүлжүүлэгдсэн хүмүүсийн 7836 нь эмэгтэй, 247 нь 18 хүртэлх насны хүүхэд байсан бол 83615 буюу 85 хувь нь эрхэлсэн тодорхой ажилгүй иргэн байна. Эрүүлжүүлэгдсэн хүний 70880 буюу 72 хувь нь Улаанбаатар хотод, 27449 буюу 27.9 хувь нь орон нутагт эрүүлжүүлэгдсэн байна. Нийслэлийн цагдаагийн удирдах газраас зөрчлийн шинжтэй үйлдлийг гэмт хэрэг болохоос нь өмнө таслан зогсоох зорилгоор ахуйн хүрээнд болон гудамж, талбайд биеэ зүй бусаар авч явдаг, гэртээ хүчирхийлэл үйлддэг, согтуурсан, гэмт хэргийн хохирогч болох эрсдэл бүхий хүнийг эрүүлжүүлэх ажлыг зохион байгуулснаар улсын хэмжээнд бүртгэгдсэн эрүүлжүүлэгдсэн хүний тоо өсөж, гэмт хэргийн тоо буурсан эерэг үзүүлэлт гарсан байна. Мөн сүүлийн таван жилд нийт эрүүлжүүлэгдсэн хүний 90493 буюу 92 хувь нь эрэгтэй, 7836 буюу найман хувь нь эмэгтэй, 247 буюу 0.2 хувь нь 18 хүртэлх насны хүүхэд байсан байна.

-Архидан согтуурснаас үүдэн эрүүл мэнд болон амь насаараа хохирсон тохиолдол хэр их бүртгэгдсэн бэ?

-Цагдаагийн байгууллага сард дунджаар 55 мянган дуудлага, мэдээлэл хүлээн авдаг. Өнгөрөгч оны арванхоёрдугаар сард 60 гаруй мянган дуудлага хүлээн авсан нь гэмт хэрэг, зөрчилтэй холбоотой хэргүүд өссөн байгааг харуулж байна. Жилийн эцсийн байдлаар нийт 600 орчим мянган дуудлага, мэдээлэл хүлээн авсан.

image

Эх сурвалж: ҮСХ

Дотоодын зах зээл дэх согтууруулах ундааны хэмжээ 2.2 дахин нэмэгджээ. Насанд хүрсэн нэг хүний жилийн дундаж согтууруулах ундааны хэрэглээ сүүлийн 11 жилийн хугацаанд 1.9 дахин өссөн байгаагаас үзвэл хүн амын архи, согтууруулах ундааны хэрэглээ үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн хэмжээнээс шалтгаалахгүй өсөж байна. Согтууруулах ундааны нийлүүлэлт, хэрэглээ, үнийн өсөлтийг үндэслэн дүгнэхэд архины хэрэглээнээс үүдэн хүний эрүүл мэнд, аюулгүй байдал, нийгэм-эдийн засагт гарах сөрөг нөлөөг багасгахад үр дүнтэй, уялдаа холбоотой, олон талын оролцоог хангах, урт хугацааны тогтвортой бодлого, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.


Сэтгэгдэл

Зочин [103.57.93.65] 2020-01-18 07:11:46

Архийг сард нэг л өдөр зардаггүй. Үүнийг эсрэгээр нь өөрчилж архийг сард нэг өдөр зараад, бусад 29-30 хоногт зардаггүй болох хэрэгтэй.

Arkhichin [114.159.65.125] 2020-01-18 00:46:05

Hey, yu baitsgaana daa anduudaa? Am tsangaad bna, hamuudaa bugdeeree 1 shil yum shaah uu? Gants, 2 shil arkhi husah uu bugdeeree?.....

VODK@ [114.159.65.125] 2020-01-18 00:44:01

Muu arhin dalaid jivsen gairiichin teneg, erguu, ork umbuu pizdakuud arhia gudarch, har usaa shaasaar bgaad l duusna pizda, archaagui, zayagui, niigmiin adgiin shaar shavhruu, yalgadsuud arhichin, gairiichin lalariin, novshiin pizda nar arhia sain gudraad bai pizda haha, uhamsraaraa gudrahaa bolij chadahgui bol tegeed arhin dalaidaa jiveed duus pizda!!!!!.....

Зочин [202.9.47.9] 2020-01-18 06:45:04

өөрийгөө болон амьдралаа зөв удирдан авч явж чаддаггүй арчаагүй сэтгэлийн тэнхээгүй бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй залхуу юу ч хийж чаддаггүй хөгшин залуу эр эм оркууд архи ууж архичин болж байгаа юм.

40000000Т [202.9.46.121] 2020-01-17 21:02:10

АРХИНААС БОЛЖ АЖИЛ АМЬДРАЛАА АЛДВАЛ МАНАЙ НУТАГТ ХОХЬ НЬ ГЭДГИЙН Ш ДЭЭ

зочин [103.229.121.26] 2020-01-17 17:56:22

Сүүлийн үед архинд ямар нэгэн төрлийн мансууруулагч донтуулдаг хольц байгаа байх гэсэн хардлага байгаа шүү.их амархан архинд донтдог болсон .жижиг шилтэй хараа ерөө зэрэг өөр бусад архиудыг бүрэн мөсөн хориглох хэрэгтэй.

Ядуугаас, хүйтэй цэвүүн байгаагаас нэг болох юмдаа. [202.131.225.53] 2020-01-17 15:51:15

Цаг агаар, эдийн засгийн явцгүй байдал монголчуудыг архируу түлхэж байнадөө. Хүйтэн, гэгээтэй өдөр богино, гэрт удаан байхлээр архи уухаас өөр ч яахав дээ. Олон нийт өөрт байгаа жоохон мөнгөөрөө архи авч уугаад хөөрөлд орж, баярлаж, зугаагаа гаргах юмдаа, үүнийг нь хорих гэж үү? Энд байгаа өөр нэг мэдээнд "гэмт хэргийн тоо 13 хувиар буурсан" гэж бичсэн байна. Тэгэхлээр энэ нь архи уусантай холбоогүй байдаг бололтой.

irgen [202.9.40.128] 2020-01-17 13:12:24

Mongol uls buhelde arhind jivj bn.UIH gisjuun n ch baar savand.TSetsiin darga n ch ongotsond sogtuuraad.ard irged n gertee avgai huuhdee ailgaad denduu aimaar bolj bn.Tamhini huuli gargaad bj bolson uom chin Arhini mash changa huuli gargaad.zardag eder.zardag delguuriin toog tseehen bolgooch.Ender hegjiltei orond arhiig mash changa hynalttai negdsen hedhen delguur bdg.Deedsuud gadaadad yvdag mertlee uumiig yagaad MGLd nutagshuulahgui bn.

Зочин [83.23.234.102] 2020-01-17 12:46:10

Oo tiim jum baihgui shuu sain uuh heregtei

Зочин [66.181.189.129] 2020-01-17 12:41:11

Arhi denduu hymd bnaaa arhiig 8 neriin delgurt arhi zardgiig boliulah hergteii bnaaaaa

Зочин [202.9.47.9] 2020-01-17 12:25:42

Хохино хэн та нарыг архи гудар гэсэн юм.

Зочин [192.82.68.58] 2020-01-17 11:23:30

Архи гээч юм Mонголчуудыг идэж залгиж гүйцээд байгаа ш дээ. Архичингүй айл өдрийн од шиг цөөхөн байна. Хаана архидалт байна тэнд замбараагүй болгон байна. Архичин эцэг, эхийн дэргэд өссөн хүүхэд залгамж халаа нь болоод архичин л болж байна. Монгол хүнд архи ер нь зохидоггүй юм шиг. Архи амссан л бол цаашаа ахидаг, арслан бар бар шиг омогтой догшин болдог. Архины хэрэглээг бууруулах тал дээр тууштай зөв бодлого хэрэгтэй байна. Монголчууд архидаад, бие биенээ алж хядаад байх нь зарим нэг улс гүрэнд ашигтай л байдаг байх. Одоо бүгд хичээж архинаас татгалзах цаг яалт ч үгүй иржээ. Ялангуяа гэр хорооллын орчимд архичин маш их байдаг юм шиг байгаа юм. Ажилгүй, залхуу хүмүүст хамгийн амархан ажил нь архидах, согтуурах явдал. Архичидтай эрчимтэй тэмцэх нь зөв. Монгол хүнд зохистой хэрэглээ гэж байхгүй, зөвхөн хэтрүүлсэн хэрэглээ л байгаад байна даа.

Зочин [66.181.184.84] 2020-01-17 10:51:26

гэр хороолын бүх дэлгүүрийг хаа

иргэн [103.57.92.241] 2020-01-17 10:36:04

2012-2016 онд дээд цэгтээ хүрсэн байна,цаашдаа буурах хандлага байнаа

Зочин [150.129.141.131] 2020-01-17 15:05:20

тэр ч яахав удирдагчаасаа болсон байх

Зочин [192.82.68.141] 2020-01-17 10:18:31

Архи муу идээ биш шүү дээ.Архи ямарч улс орны хэрэглээ .Юунд нь ад үзээ бэ,,? Зөв хэрэглэх нь эм шүү.

Зочин [202.126.89.206] 2020-01-17 10:12:17

HOhi chin dee

Зочин [43.228.131.77] 2020-01-17 09:42:58

архины дэлгүүр болон үйлдвэрийг цөөлөх хэрэгтэй архины үнийг нэмэх хэрэгтэй

Зочин [150.129.141.131] 2020-01-17 09:22:40

манайх шиг ийм дамбуу байвал ямарч том гүрэн сүйрэх байх шүү

Hero [202.21.116.66] 2020-01-17 09:13:24

8 нэрийн барааны дэлгүүрийн эрхийг цуцлах хэрэгтэй. Байр болгоны 1 давхарт 8 нэрийн дэлгүүр байна. Энэий тоог цөөлөх, дээр нь сар бүрийн нэгэнд эдгээр жижиг дэлгүүрүүд архи зардаг. Хуулийг чангатгах хэрэгтэй. АНУ-ын Аласка болон хүйтэн газарт архины худалдааг маш амархан хяндаг. Өвлийн улиралд архи баар, цэнгээний газар болон дэлгүүрт зардаггүй. Архи худалдан авах зөвшөөрөлыг тухайн орон нутгийн засаг захиргаанаас авдаг. АРХИНААС БОЛОЖ ГАРАХ ЭРСДЭЛ ИХ БАЙНА. ДЭЭР НЬ МАНАЙХ ШИГ ХҮЙТЭН ГАЗАРТ УУГААД МАРУЖИН БОЛОХ АЮУЛТАЙ БАЙХАД ТӨР ЗАСАГ ЯМАР НЭГ АРГА ХЭМЖЭЭ АВАХГҮЙ БАЙГАА НЬ АРД ИРГЭДЭЭ АРХИН ЖЭВҮҮЛЖ, ХОРЛОЖ БАЙГАА ҮЙЛДЭЛ

Зочин [202.126.89.97] 2020-01-17 09:03:54

90-ОНООС ХОЙШ ЭРЧҮҮД УУЖ ОЛОН ЗАЛУУС ЦАГ БУСААР ХОРВООГООС ЯВСАН 2000-ОНООС ХОЙШ ЭМЭГТЭЙЧҮҮД УУЖ ЭХЭЛСЭН ӨДӨР БҮР СОГТУУ ОХИД ЭМЭГТЭЙЧҮҮД ТОО НЭМЭГДЭЖ БАЙНА ДЭЭР НЬ ТАМХИ БАС ТАТАЖ БАЙНА

Зочин [139.5.219.166] 2020-01-17 17:06:01

ЯГ ҮНЭН. БААР САВААР ДҮҮРЭН ХҮҮХННҮД. ДЭЭР НЬ ЭР ЭРГҮҮЛЖ БУСДЫН ГЭР БҮЛ ҮЙМҮҮЛЖ НӨХӨР ЧАНГААХДАА ҮНЭХЭЭР САЙЖИРЧ БАГААРАА АЖИЛДАГ БОЛСОН

Зочин [64.119.18.96] 2020-01-17 08:38:02

Анхнаасаа архины татвар улсын төсөвт их орон зай болдог байснаас хэт дэмжсэнийх. Тэр үедээ сайн дарж задгай тавихгүй байсан бол ийм болохгүй байлаа. Одоо яая гээд яах юм. Дийлэхгүй дээ. Энэ олон баяр ёслол, зугаа цэнгэлийг цөөрүүлмээр гэвч ДУНД ангийн хүүхдүүд архидаж, тамхидаад, шүлсээ цацаад л сууцгааж байдаг.

зочин [202.126.88.55] 2020-01-17 08:13:42

архи нь ядаж байхад мансууруулах нэмэлт холицтой болоод л улам донтох эмгэгтэй хүмүүс их болж байна


24 сэтгэгдэл байна
1000 тэмдэгт оруулах үлдлээ.
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
24 сэтгэгдэл байна
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.