Монгол эмэгтэйг хэн болгож харагдуулахыг зорино вэ?

Aдмин / Боловсрол

Утга зохиолын судлаач, шүүмжлэгч, хэл шинжлэлийн ухааны доктор Гончигийн Батсуурийн хамгийн сүүлд бичсэн нийтлэлийг хүргэж байна.

Аливаа үндэстний урлаг, уран зохиол өөрийн үндэстний түүх уламжлал, зан заншил, ёс суртахуун хийгээд нийгэм, соёлын хүрээний бүхий л асуудлыг дүрслэн илэрхийлдэг. Зөвхөн илэрхийлээд ч зогсохгүй өөрийн үндэстний цаашдын ирээдүйг тодорхойлоход гол үүрэг гүйцэтгэдэг. Манай үндэстний сүүлийн үеийн урлаг, уран зохиолын дүрслэлийн баримтуудаас харахад олон зуун жилийн туршид монгол хүний хэвшүүлж тогтоосон ёс зүй хийгээд зан суртахууны хэм хэмжээг ихээхэн зөрчиж, зарим талаар эвдэх болов. Энэ талаар нухацтай эргэцүүлэх нь даяаршлын эринд чухамдаа монгол хүний хадгалан авч явах үнэт зүйлийн тухай асуудалд шууд холбогдох юм. “Монгол хүн-Монголын баялаг” гэх нэгэн уриаг манай улс төрчид цуурайтуулах дуртай, гадны нэгэн дипломатч “Танай улсын баялаг бол танай залуу үе юм байна” гэж хэлсэн гэх яриаг УИХ-ын дарга (Г.Занданшатар) нь дахин дахин ярьж явдаг. Мэдээж дээрх ярианууд үнэн. Харин монгол хүн гэж хэн юм гэдгийг, хэн болгож харагдуулахыг хүсээд байгааг урлаг, уран зохиолд дүрсэлнэ. Тухайлбал эмэгтэй хүний дүр.

Монголын эртний уран зохиолд эмэгтэй хүний дүрийг дүрсэлж ирсэн уламжлал бий. “Монголын нууц товчоо”-нд л гэхэд монгол эмэгтэй хүнийг эрх чөлөөтэй, ухаалаг, зоригтой, үнэнч, журамтай, цэвэр ичимтгий байдалтайгаар дүрсэлсэн байдгийг Алунгоо, Өэлүн, Бөртэ, Хулан, Есүй гээд олон дүрүүдээс үзэж болно. XIII зуунаас шууд уламжилсан “Алтан ордны үйсэн дээрх бичиг”-т эх нь хүүгээ эзний зарлигт үнэнч, эрэлхэгээр тулалдахыг сургасан буй нь хусны үйсэн дээр дуралзан үлдсэн буюу. 1929 оны тавдугаар сарын 1-нд хэвлэгдсэн Монголын орчин үеийн уран зохиолын анхны томоохон бүтээл болох Ц.Дамдинсүрэнгийн “Гологдсон хүүхэн” туужид Цэрэн хүүхнийг эрх чөлөөгөө олсон тэгш эрхт монгол орны эзэн хүн байдлаар дүрсэлсэн байдаг. ХХ зууны уран зохиолын томоохон дурсгал болох зохиолч Ч.Лодойдамбын “Тунгалаг Тамир” роман хэдийгээр үзэл сурталд идэгдсэн боловч уг бүтээлээс монгол эмэгтэй хүнийг хэрхэн дүрсэлсэн болон тухайн цаг үед монгол эмэгтэй хүнийг хэрхэн дүрслэх бодлого барьж байсныг бэлхнээ үзэж болно. Түүнийг нь уг романы Дулмаагийн дүрээр төлөөлүүлэн үзвэл романы эхэнд Дулмаа Итгэлтийн зарц, нэрэн дээрээ Галсангийн эхнэр боловч нэдэр дээрээ Итгэлтийн бэлгийн дур хүслийг нууцаар хангагч, төрүүлсэн үрээ ч өөрөө өсгөх эрхгүй дарамтлагдсан эм байдаг бол зохиолын төгсгөлд эрэлхэг тэмцлийнхээ үр дүнд эр нөхөр Төмөрийнхөө өшөөг авч, шинэ цагийн үзэл суртлыг ойлгосон, ирээдүйдээ итгэл төгс эмэгтэй болон хувирдаг. Хувь хүнийхээ хувьд Дулмаа эхэн үедээ төөрөлдөж, Цамба мэтийн асманчуудын бэлгийн дур хүслийн объект болдог ч Төмөр, түүний хайр сэтгэлтэй учирснаар үнэнч, ариун журамт эмэгтэй болж байгаагаар үзүүлсэн нь социалист нийгмийн үзэл суртал биш, гагцхүү хүн ёсны тэр дундаа журамт монгол эмэгтэйн үнэт зүйлийг тодруулсан дүрслэл, өгүүлэмж юм. Романы өөр нэгэн дүр болох Долгор. Эр нөхрөө, энэ амьдралаа сүйтгүүлэхгүй гэсэндээ Итгэлтийн хүчинд автсан боловч үхэн үхтлээ эр нөхөр Эрдэнийгээ үнэнчээр хайрлан, түүний өмнөөс амиа золин дуусах зориг, итгэл, ухааныг гаргаж чадаж буй нь бас л монгол эмэгтэйн бахархам нэгэн жишээ, дүр дүрслэл. Энд социалист үзэл суртал гэхээсээ илүү хүн ёс, ариун журам, үнэнч байдал, тэгээд монгол гэх бусдаас ялгарах сэтгэхүй, түүнийг тодруулан үзүүлэх зохиолчийн эрмэлзэл нэвт харагдана. “Тунгалаг Тамир”-ын Гэрэлийн дүрээс ч ийм чанарыг үзэж болно. Зөвхөн энэ роман гэлтгүй өмнөх үеийн олон зохиолоос ийм монгол эмэгтэйчүүдийг олж харах боломжтой.

Тодруулбал орчин үеийн уран зохиолын эхэн үед холбогдох Д.Нацагдоржийн “Цагаан сар ба хар нулимс”, “Хөдөө талын үзэсгэлэн”, “Үзэгдээгүй юм”, “Учиртай гурван толгой”, “Нууц янаг”, “Мөрөөдөл”, “Шансонет”, “Миний ээж”, “Гэргий хүүхдээсээ хагацахуй”, “Норжмаа янагаа бодохуй”, С.Буяннэмэхийн “Харанхуй засаг”, Ши.Аюушийн “Харц Дамдин, хатан Долгор”, Ц.Дамдинсүрэнгийн “Явж байгаа зам дээр”, “Үдийн нар шиг хонгор минь”, “Буурал ижий”, “Усан дагина”, “Ургамлын сайхан нь”, “Наалинхай хоёр нүд чинь”, “Солийг сольсон нь”, “Багш шавь хоёр”, “Хэлдэг гурав хийдэг ганц”, “Чемодантай юм”, “Хоцрогдсон эмгэнийг сурвалжилсан тэмдэглэл”, “Балармаа хүүхний ярьсан нь”, “Сайхан хүүхэн” зохиолуудаас эхлээд Б.Явуухулан, Ж.Бадраа, Ч.Чимэд, Д.Пүрэвдорж, Н.Нямдорж, Д.Шагдарсүрэн, Ш.Сүрэнжав, П.Бадарч, Б.Лхагвасүрэн, Д.Нямсүрэн, Д.Урианхай, Л.Дашням, Т.Галсан, Ш.Дулмаа, Ч.Дагвадорж, Ц.Чимэддорж, Ш.Гүрбазар, Д.Төрбат, Г.Мэнд-Ооёо, Б.Доржпалам, О.Дашбалбар, Л.Мягмарсүрэн, Ч.Мягмарсүрэн, Дан.Нямаа, Бя.Энхтуяа.., гээд олон яруу найрагчийн шүлгүүдээс, Б.Ринчен, Д.Намдаг, С.Удвал, З.Баттулга, С.Эрдэнэ, Д.Мягмар, П.Лувсанцэрэн, С.Дашдооров, Ж.Пүрэв, Д.Гармаа, П.Пүрэвсүрэн, Ц.Доржготов, Д.Батбаяр, С.Пүрэв, Ж.Лхагва, Б.Догмид, Д.Норов, Д.Намсрай, До.Цэнджав, П.Баярсайхан, Д.Энхболд, А.Шартолгой, Н.Нагаанбуу гээд олон зохиолчийн өгүүллэг, тууж, романуудаас үнэнч сэтгэлтэй, ариун журамтай, ухаалаг, үзэсгэлэн төгс монгол эмэгтэйчүүдийн дүрүүдийг уншиж болно.

1921 оны ардын хувьсгал гэрийн баганаас дээш гарах эрхгүй, нөхрийнхөө өмнүүр дуугарахаас эмээдэг, шийдвэр гаргадаггүй, эцгийн эрхт ёсны нөхөн үржихүйн объект эмэгтэйг гэрээс нь гарган нийгмийн орон зайд оруулж ирсэн билээ. Гэхдээ учиртай гаргасан. Уламжлалт сэтгэлгээний цэвэр ичимтгий гэдэг томьёоллыг үзэсгэлэн гоогийн гивлүүр болгож, ариун журам гэх ойлголтыг хайр сэтгэлдээ үнэнч гэдэг нөмрөгөөр хучсан нь монгол эмэгтэйн дүрийг төгөлдөржүүлж, ухаалаг шинжийг эрх чөлөөгөөр сүлэн гэрэлтүүлснээр өмнөх зууны үеийн монгол эмэгтэйн сонгодог дүрийг хэлбэржүүлжээ. Үндэсний урлагийн бодлогыг хэрэгжүүлэгч бас нэгэн чухал салбар нь кино урлаг. ЗХУ-ын найруулагч Ю.Таричийн 1945 онд хийсэн “Цогт тайж” киноны Хулан гэх эмэгтэйн дүрийн талаар судлаач Б.Дэлгэрмаа, Б.Дэлгэрбаяр нар “Монголчууд хүнийг гоо сайхны үүднээс үнэлэхдээ 4 гол зохицол, хослолоор үнэлж байжээ. Үүнд, тухайн хүний:

    1. Ажил, үйлийн тал
    2. Сэтгэлийн тал
    3. Зан төлөвийн тал
    4. Гоо үзэмжийн тал эдгээр 4 талын нэгдлээр үнэлж байв. Хулан бол энэ дөрвөн

шинжийг бүрдүүлж чадсан эмэгтэй юм. Хулан эр нөхөртөө үнэнч, эх орондоо хайртай, эр зоригтой бүсгүй юм. Хулангийн дүр бол ёс суртахууны сайн гэдэг ойлголтыг бүрэн гаргаж чаджээ” (Дэлгэрмаа.Б. Дэлгэрбаяр.Б. “Кино ба ёс суртахуун” УБ. 2015. 56-57) гэсэн байна. Мөн үеэс хойш гарсан “Морьтой ч болоосой”, “Энэ хүүхнүүд үү”, “Өндөр ээж”, “Суварган цэнхэр уулс”, “Тууврын замд”, “Өнөр бүл”, “Гэрлэж амжаагүй явна”, “Жаргал даахгүй зовлон”, “Нарны унага”, “Гарын таван хуруу”, “Нандин эрдэнэ”, “Тань уруу нүүж явна”, “Хань”, “Загийн алим”, “Говийн зэрэглээ”, “Би чамд хайртай”, “Ирж яваа цаг”, “Ирэх хаврын цэцэг”, “Илүү сартай зун”.., гээд олон кинонуудаас “Тунгалаг Тамир” романы Дулмаа, Долгор, Гэрэл шиг, “Цогт тайж” киноны Хулан шиг ариун журамтай, үнэнч, хайр татам жолооч Янжмаа, малын эмч Дулмаа, Өндөр ээж, сурвалжлагч Солонго, автобусны кондуктор Цэрмаа, оюутан Сүрэн, Сүндэръяа баатар, Шагдарын том охин Сүрэн, холбоочин Номин.., гээд өөрийн гэсэн онцлог бүхий монгол эмэгтэйчүүдийг үзэж болно. Мэдээж ихэнх кинонд социалист үзэл суртлын нөлөө, нэг нам, нэг хүнийг тахин шүтэх үзлийн тусгал, худал хиймэл дүрслэл, хэт зохиомол үйл явдлууд дүрслэгдсэн байдаг нь нууц биш боловч монгол эмэгтэй хүнийг дүрсэлж ирсэн бодлого нь үнэ цэнтэй.

Үнэлэмжийн тухай асуудлыг ерөнхий утгаар нь үзвэл үнэн, сайн үйл, гоо сайхан гэдэг ойлголтууд нь үнэт зүйл болдог, үнэлэмжийн тухай сургаалыг аксиологи гэдэг бөгөөд аксиос буюу үнэт зүйл гэсэн Грек үгээс үүсэлтэй. Нарийвчлан үзвэл эдийн засгийн үнэт зүйл, улс төрийн үнэт зүйл, зан суртахууны үнэт зүйл, шашны үнэт зүйл гэх мэтээр зааглан үзэх ба үнэт зүйл хэр урт удаан хугацаанд тогтвортой оршин байх хийгээд хэр ханамж өгч байгаагаасаа хамааран үнэлэгддэг. Тэгвэл өмнөх үеийн уран зохиол хийгээд кино урлагт дүрслэгдэж байсан монгол эмэгтэйн дүрийн үнэлэмж нь зөв хийгээд манай үндэстний үнэт зүйлд нийцэж байжээ. Өөрөөр хэлбэл өмнөх үеийн буюу 1990-ээд оныг хүртэлх монголын урлаг, уран зохиолд монгол эмэгтэй хүнийг ариун журамтай, үнэнчийг эрхэмлэдэг, ухаалаг, шинэ цагийн боловсролд тэмүүлсэн, ирээдүйдээ итгэлтэйгээр дүрслэн үзүүлж байсан, тэгж дүрслэх нь урлаг, утга зохиолын бодлого, үндэстний үнэт зүйл болж, дараа үеэ үлгэрлэн дагуулж ирсэн билээ.

1990 оны ардчилсан хувьсгалын дараах буюу постсоциалист үеийн уран бүтээлүүдэд гэрээсээ гарч, нийгмийн орон зайд дэвшсэн монгол эмэгтэйг бүрэн шалдлав. Энэхүү их тайчилтын тэргүүн эгнээнд “Бой” кинондоо өөрийн эхнэрийг бүрэн нүцгэлж, салтааг нь дэлгэсэн найруулагч И.Нямгаваа гэгч бичигдэх «гавьяатай». Дараа нь зохиолч Д.Маам гуайн “Газар шороо” романаар порно кино хийсэн нь түүний «гавьяаг» улам батжуулна. Мэдээж урлагт натур дүрслэл чухал бөгөөд үнэ цэнтэй, гэхдээ И.Нямгаваагийнх эрос бус порно байснаараа бусармаг. Үүний араас хошин шогийнхон гэх увайгүйчүүдийн арми харанхуй массын халаасыг сэгсрэхийн тулд уухайлан орж ирээд эдүгээ хүрэхэд монгол эмэгтэйг хэн болгов?

Б.Батзаяа, Д.Сосорбарам тэргүүт алиалагчид монгол эмэгтэйг “Салтаа уужим, ташаа өндөр...” гэх мэтээр морьчлон ярьж эхэлсэн нь төгөлдөржин хөгжсөөр өдгөө, өөрийн хамтлаг (продакшн)-ийн хамгийн бүдүүн гүзээтэй, хамгийн муухай царайтай, хамгийн майга хөлтэй, бүр хамаг муу муухайгийн туйлаа эмэгтэй хүний хувцсаар гадуур нь бүрж, хамгийн тэнэг текст цээжлүүлэн тайзан дээр хөөж гаргаад хамгаас муухай, эргүү тэнэг, увайгүй, ичгүүргүй эмэгтэйг үзүүлэхийг аль байдгаараа хичээх болов. Хошин урлагийнхан гэж өөрсдийгөө өргөмжлөгчдийн (яг үнэндээ урлаг биш, шоу бизнес Г.Б) энэ олон жилийн хүчин чармайлтын үр дүнд монгол хүн инээхээ больсон, тэднийг инээлгэх сүүлчийн арга нь ийнхүү ээжийгээ доромжлох л бололтой. Хошин шогийн бизнес эрхлэгчдэд зохиолч, зохиол, найруулагч, дүр, нүүр хувиргалт, жижиг хэрэглэл, энэ тэр гээд урлагт хэрэглэдэг алив бүхэн хэрэггүй, тэд өөр өөрсдийн нэрээрээ, гудамжныхаа хувцастай, эсвэл шалдагнаж гарч ирээд бүдүүн гүзээ, бөгтөр нуруу, батгатай нүүр, банзан бөгс, барзгар арьсандаа найдан элий, балай яриагаа ундруулж хар массыг зугаацуулаад мөнгөө авна. Сар бүр тайлан тоглолт хийж, тэдгээрээсээ хамгийн увайгүй доромжлолуудаа нийлүүлэн шилдгийн шилдэг гэж бас нэг тоглоод, эцэст нь CD хэвлүүлж зараад ч санаа нь үл амармой. Дараагийн бүр илүү увайгүй, илүү ичгүүргүй шинэ балайрлын эрэлд хатан мөнгөө хөөцгөөнө. Угаасаа тэдний үндсэн зорилго нь мөнгө юм хойно өөр арга ч үгүй бололтой. Харин энэхүү нөр их элийрэл балайрлын үр дүнд монгол эмэгтэйн дүр бүрэн нүцгэрч, үнэ цэн нь гудманд гарлаа, монгол эмэгтэйн дүрд эрхэмсэг хийгээд нууц юм юу ч үлдсэнгүй.

Энэхүү увайгүй байдал нь кинонд халдварлаж кино бүрт ямар нэгэн хоосон марзганалын элемент тусах болов. Арилжааны гэх амар нэр үрүү хамаг муугаа чихсэн монгол кино үл зүгшрэх шинждээ зохирсоор 20 жилийг үдлээ байна. Монгол эмэгтэйн дүрийг бие махбодын болоод сэтгэл зүйн талаас нь бүрэн тайчих их аяны хүрээнд хийгдсэн хамгийн төгс увайгүйтэл бол “Single ladies-1, 2, 3” гэх цуврал. Энэхүү киног зохиолч, найруулагч А.Миеэгомбо гэх эрхэм, жүжигчин Г.Ундармаа гэх хошин шогчны захиалгаар бүтээсэн бөгөөд хүрээ, хөдөөгүй нөхөр хайсан гурван хүүхнээр монгол эмэгтэйг төсөөлнө гэдэг аймшигтай. Хөгшин өвгөн дээр очиж янханчлах, айлын нөхөртэй амраглаж тагтаар дамжих, ажлын газрынхаа харчуулыг ангуучлах, ресторан, бар, гудамж талбай, жорлон, суултуур, хөдөө, гадаа, сум, суурин, хот айл, аян зам, ширээ сандал дороос гээд аль таарсан газар бүрээсээ зогсоо чөлөөгүй нөхөр хайн бэдрэх нь нэн шаналгаатай. Марзаганаж л байвал юу ч хамаагүй гэх энэхүү арчаагүй байдлаа, дэлэн хөхөө цухалзуулах, гуя хасаа гялалзуулах, нүүр амаа татвалзуулах зэргээр мэдрэлтэн чимэглэж, байшингийн гоё, байгалийн сайхнаар тордон дэлгэцэнд гаргаж мөнгө олохыг санаархах нь мөн ч өрөвдөлтэй. Эмэгтэй хүн эмэгтэй хүнээ ийнхүү доромжлон үзүүлж, мөнгө олох нь яруу найрагч Б.Лхагвасүрэн агсны хэлсэнчлэн сүүлчийн хоолоо буюу бахархлаа мэрж идэж буйн сонгодог жишээ юм. Өөрөөр хэлбэл монгол эмэгтэй хүний эрхэмсэг оршихуй, үнэт зүйлийг хэмхэлж, алхам тутамдаа эр сүвтэй юм хайж явдаг, ороо нь орсон гичийс лүгээ гэж үзүүлэн мөнгө олж идэх нь тэдгээр эмсийн сүүлчийн хоол, суусан мөчрөө хөрөөдөж буй эмгэнэл буюу. Уг чанартаа монгол охид бүсгүйчүүд маань ийм биш биз дээ, эсвэл хаа таарсан газар бүрээсээ эр сүвтэй юм хайж явдаг монгол эмэгтэйчүүд ийм түгээмэл болчихсон юм уу? Арай ч үгүй байлтай. Тэрчлэн оюутан охидыг доромжлох явдал хэрээс хэтэрсэн гэхэд болно. Жүжигчин Д.Хүрэлхүү гэгчийн “Эргэлзээ” гэх марзаганалд “Оюутан ч юм шиг, Ор хөнжлийн ажилтан ч юм шиг” гэдгээс эхлээд оюутан охидыг эрүү хамхилгүй доромжилсоор байгаад “Эмэгтэй оюутан бол янхан мөн” гэдэг ойлголтыг аугаа урлагийнхан маань нийгэмд бүрэн төлөвшүүлж чадлаа. Гэвч арай бүгд тийм биш байлтай. Улс орон бүр кино урлагтаа өөрийн үндэстний үнэт зүйлсийг эрхэмлэн үздэг, зөвхөн Америк кинонд л гэхэд эрчүүд нь булчинтай, зоригтой, ухаантай, арга зальтай, бүхнийг чадагч, бүгдийг дийлэгч, дэлхийг аврагч байдлаар дүрслэгддэг бол гол дүрийн эмэгтэйчүүд нь үзэсгэлэнтэй, үнэнч, эрэгтэйчүүдээсээ ч дутахгүй сайн зодолддог, зоригтой, шийдмэг байдлаар дүрслэгддэг болохыг монголчууд олон жил үзсэн, үзсээр ч байгаа. Гэтэл Монголын урлаг, уран зохиол аугаа түүхийг бүтээж ирсэн ухаалаг монгол эмэгтэйг хэн болгож харагдуулахыг зорино вэ?!

Муу дээр муухай, муухай дээр улцан гэгчээр өөрсдийгөө зохиолч гэж ойлгон, жендер ярьсан хар массын эрээчигч хөгшин залуу, эр эм шүүдэрцэцэгтнүүдийн бүтээгдэхүүнүүд энэхүү доромж өнгө аяст ташуур өгч улам хөгжүүлэх нь гаслалтай. Ганцхан жишээ дурдваас өөрийгөө зохиолч гэх Л.Сарантуяагийн “Тавилан” романд гэгчид «Үгүй дээ хонгор минь. Хоёулаа амрая. Би чамд орчлонгийн жаргалыг мэдрүүлээд өгье. Гарьд охиныг хумин тэвэрч хувцсыг нь тайчин хаяад орон дээрээ даран унав. Охины хэлийг суга татах гэсэн юм шиг улангасан сорсон Гарьд уруулыг нь цус хуртал хазлан озож гарав. Охин орилох гээд чадсангүй. Бүргэдийн хүчит саварт базагдах болжмор шиг л байлаа. Охины булбарай хоёр хөх ганган цагаан хүзүү түрэмгийлэгч эрийн хүчирхэг эрхтэн охины дотоод эрхтэнд хүч түрэн орж ирэв. Аштайхан ч юм шиг нэгэн сонин мэдрэхүй хамаг биеийг нь эзэмдэхэд Оюунаа зөөлөн гиншээд дээрээс нь хүчтэй цохих эрийг угтан хөдөлж эхлэв» (Сарантуяа.Л. “Тавилан. УБ. 2012. 64) гэж нэгэн онгон охин анх удаа бэлгийн хавьталд орохдоо дуртай нь аргагүй “аштайхан” хүчиндүүлж байгааг үзүүлжээ. “Нохой агталсан хүндээ янаг” гэгчээр ийнхүү хүчиндүүлсээр байгаад хайртай болдог нь монгол охин аж дээ. Иймэрхүү өмнөөс нь ичиж үхмээр бүдүүлэг, болхи заваан дүрслэл хар массынхны бүтээгдэхүүнүүдэд нэн түгээмэл. Залуухан охиныг дээрх мэтээр дүрсэлсэн байгаа бол нөхрөө хуурагч нас тогтсон бүсгүйг «Нэгэн таатай гэгчийн мэдрэмж хамаг биеийг нь баглахад Оюундарь хүлцэнгүй номхорч залуу эрийн янаглалыг хүлээн авав. Гарьдаас өөр хүнтэй энгэр зөрөх нь байтугай эгцхэн хараад эр хүнтэй ярилцах завгүй шахам явсан Оюундарь энэ орой Лутхүүгийн эрхшээлд ороод дараа нь энэ. Гайхмаар юм. Залуу эрийн шийдэмгий хүчтэй уруул умдагных нь үсийг ярж хэлүүг нь сорон озож хэлээрээ долоож эхлэхэд Оюундарь тэсэж ядан дуу алдав. Чухам энэ дуу алдалтыг л хүлээж байсан юм аятай Галаа түүний дээр гарч гантайтал боссон эртхнээрээ ёвчин дотоод ертөнцөд нь нэвтрэхэд тэрбээр үгээр илэрхийлэхийн аргагүй таашаалыг түүнээс ханатлаа авч байлаа» (Сарантуяа.Л. “Тавилан. УБ. 2012. 174) гэж нөхрөөсөө өөр хүнийг бараг эгц харж яваагүй эмэгтэй нэг дор хоёр эрийн дурыг хангаж байгааг ийн «гайхалтай урнаар» дүрсэлсэн нь жендерчин, эмэгтэй зохиолч. Зохиолд тэрхүү Галаа дараа нь Оюундарь бүсгүйн охинтой явалдах бөлгөө. Ийм л зохиолууд гарч, хар массынхаа дурыг ханган, хамаг олныхоо хайрыг татах нь эдүгээгийн төрх.

Энэ бүхний эцэст монгол эмэгтэйн дүр нь мөнгөний төлөө хэний ч өвөрт орохоос буцахгүй, олны өмнө нүцгэлэхийг тэчьяадан хүсдэг, эр сүвтний эрэлд хатсан, ичгүүр сонжуургүй, завхай зайдан, байнга сексийн тухай бодож мөрөөддөг, дуртай нь аргагүй хүчиндүүлдэг, увайгүй худалч, өөрийн гэсэн бодолгүй, бие даан амьдрах чадваргүй, мэдлэг боловсролгүй, бүдүүлэг, арчаагүй байдалтайгаар төсөөлөгдөх боллоо. Төрийн бодлого, хяналт нэгэнт үгүй хойно яасан ч яахав гэж үзэх нь даяаршлийн эрин үед монгол хүн үнэт зүйлээ алдан үгүйрч, бусдын хоол болохын цондон бус уу? Монгол хүний үнэт зүйлийг монгол хүн л, монгол эмэгтэйн үнэт зүйлийг монгол эмэгтэй л бүтээх учиртай гэдгийг хаа хаанаа эрхбиш тунгаалтай.

МОНГОЛ ЭР ХҮНИЙГ ХЭН БОЛГОЖ

ХАРАГДУУЛАХЫГ ЗОРИНО ВЭ?

Үндэстэн бүрийн урлаг, утга зохиолд өөрийн үндэстний оршихуйн үнэт зүйлсийг тусган хэлбэржүүлж, залуу үедээ үлгэр дуурайл болгох, улс орныхоо хөгжлийн ирээдүйн төлөв хандлагад нөлөөлөх үүргийг хэрэгжүүлдэг. Хамгийн ойр жишээ гэвэл ОХУ ялангуяа, сүүлийн жилүүдэд дэлхийн хоёрдугаар дайны сэдэвт хамааруулан орос эрэгтэйн өгөөмөр, баатарлаг дүрийг улам бүр бэхжүүлсээр байгааг нь бид олон зохиол, кинонуудаас нь уншсаар, үзсээр байна. Нэгэн япон сэтгүүлч монголчуудын тухай 1990-ээд оны үед бичсэн нийтлэлдээ “Монголчууд эр хүн гэдэг үгийг хэрэглэх их дуртай. Хүүхэддээ хүртэл эр байж битгий уйл, эр хүн байж битгий ай гэх мэтээр хэлдэг” гэж бичсэн байдаг. “Эр хүн хэлсэндээ, Эмээлт морь харайсандаа”, “Эрийг бүү бас, Далайг бүү янд”, “Дахан дор эр, Даахин дор хүлэг”, “Эр өсөж, Эсгий сунана”, “Эр хүний дотор эмээл хазаартай морь багтана”, “Эр нэг алдах, Эрэг нэг нурах” “Эр хүн зоригтой бол чоно чацга алдана”, “Эр хүн эр хүндээ хайртай”, “Эрийг нас дарах, Уулыг цас дарах”.., гэх мэтээр хэлэлцэж ирсэн бөгөөд эр хүн гэдэг ойлголтонд ийнхүү ач холбогдол өгдөг нь монголчуудын нэгэн онцлог мэт билээ. “Монголын нууц товчоо” тэргүүт эртний уран зохиолын олон дурсгалд Хабул хаан, Есүхэй баатар, Тэмүүжин, Хасар, Бэлгүтэй, Боорчи, Мухулай, Зэв, Зэлмэ, Сорхон шар, Шихихутуг, Зүчи, Цагадай, Өгөдэй, Толуй, Гүег, Мөнх.., гээд хаад болон олон эрсийн дүрийг мөнхөлж ирсэн буюу.

Монгол ардын аман зохиол, монголын эртний уран зохиолоос үүдэлтэй эр хүний дүр дүрслэлийн уламжлал нь монголын орчин үеийн уран зохиолд идээшсэн. Мөнөөхөн Ч.Лодойдамбын “Тунгалаг Тамир” романы Цахиур Төмөр, Эрдэнэ, Бат, Хонгор.., Д.Маамын “Газар шороо” романы Хангай Базар, Бух Дагдан.., Ж.Пүрэвийн “Зүрхний хилэн” романы Хөххүү, Уртнасан, Ш.Шажинбатын “Элс цас” романы Эрболд, С.Пүрэвийн “Усны гудамж” романы Цогт, “Цаг цагийн урсгал” романы Хатантөмөр болон Д.Мягмарын “Үер” туужийн Дэнзэн, Д.Норовын “Сэрэвгэр хадны зэрэглээ” туужийн Дуугүй Даш, Д.Энхболдын “Паанан” туужийн Цэвэг, С.Пүрэвийн “Уулын намар” туужийн Нацаг, “Азын цэнхэр уулс” өгүүллэгийн Цогтбаяр, Ч.Лодойдамбын “Солонго” өгүүллэгийн би баатар, “Гэрээслэл” өгүүллэгийн Юндэн, С.Эрдэнийн “Өвгөн шувуу” өгүүллэгийн Жав, “Хулан бид хоёр” өгүүллэгийн Сампил, П.Лувсанцэрэнгийн “Ус шиг цэнхэр” өгүүллэгийн Жанцан, С.Дашдооровын “Бууж мордох хорвоо” өгүүллэгийн Төгөө, Ж.Лхагвагийн “Хайрын зурвас” өгүүллэгийн би баатар, Б.Догмидын “Нутаг” өгүүллэгийн Балжир, До.Цэнджавын “Хоёрын даваа” өгүүллэгийн Банди.., гээд олон олон дүрүүдээс монгол эр хүний дүрийн онцлог харагдана.

Мөн түүнчлэн “Цогт тайж” киноны Цогт тайж, Гүен баатар, “Алтан өргөө” киноны Сүмбээ, “Сүхбаатар” киноны Сүхбаатар, “Гарьд магнай” киноны Далайцэрэн, “Тод магнай” киноны Түмэн, “Дайсны цэргүүдээ сонсоцгоо” киноны Дэлэг, “Баясгалан” киноны Баясгалан, “Хань” киноны Төмөр, “Их замын эхэнд” киноны Хөхчоно, “Би чамд хайртай” киноны Дэлгэр, Дэлгэрийн аав, “Суварган цэнхэр уулс” киноны Цэнд, Сүрэн, “Тань уруу нүүж явна” киноны Дарьсүрэн, Цэрэн, “Говийн зэрэглээ” киноны Хашхүү, Арслан, “Ирж яваа цаг” киноны Готов, Багаяа, “Загийн алим” киноны Хүдэр, Ханбүргэд, “Илүү сартай зун” киноны Галаа, Мандухай цэцэн хатан” киноны Мянхай, Цэгц баатар, Өнөболд ван.., гээд маш олон дүрүүдээс монгол эр хүний гүндүүгүй зан, хүүхэд шиг гэнэн сэтгэл, уужуу ухаан, алсын хараа, нугаршгүй эр зориг, эмэгтэй хүнийг хүндэтгэх чанар, хайр сэтгэлдээ үнэнч байдлыг үзэж болно. Мэдээж эдгээр кинонууд, дээр дурдсан зохиолууд нь төгс бүтээлүүд биш, нөгөө талаас хуучин нийгмийн үеийнх учир социализмын синдромоор дүүрэн гэдэг нь ч ойлгомжтой. Гэхдээ монгол эр хүн гэдэг үнэт зүйлийг бүтээж хойч үед үлгэр дуурайл, даган дуурайх бахархал болж байсныг үгүйсгэх боломжгүй.

ХХ зуунд хийгдсэн их модернизацийн үр дүнд ихэнхдээ эрэлхэг дайчин, гүндүүгүй хайнга байдлаар дүрслэгддэг, зарим талдаа эмэгтэй хүнийг үл тоодог, тэднийг хэрэглэгдэхүүн мэтээр үздэг байсан монгол эрийг шинэ цагийн үзэл санаанд нийцүүлэн өөрчилсөн. ХХ зууны нийгмийн сэтгэхүй монгол эмэгтэйг гэрээс нь гаргаж нийгмийн орон зайд дэвшүүлсэн бол монгол эр хүнийг эхнэрээ хүндэлдэг, хүүхдээ халамжилдаг, гэр орны ажилд тусалдаг болгож өөрөөр хэлбэл мориноос нь буулган, гэрт нь оруулсан юм. Энэ талаарх натур харьцуулалтыг нэрт зохиолч С.Пүрэв гуайн “Уулын намар” туужийн Нацаг, Цэнгэл нарын дүрээс нэн тодорхой харж болно. Алимаагийн нөхөр Цэнгэл гүндүүгүй, олон үггүй, ажилд махруу эр боловч эхнэрээ ер ойлгохгүй, зарим талаар үл тоомсорлон, унтах болохоор “Ороо хонхойлчих” гэх юм уу, жирэмсэн болсон эсэхийг нь “Чимээ алга уу” гэх мэтээр асуун эхнэрээ үл хүндэтгэн харьцаж буйгаар үзүүлсэн бол үе тэнгийн бүсгүй Содгэрэлийн нөхөр Нацагийг ажилсаг, эхнэртээ байнга туслан, хүүхдээ халамжилдаг, эмэгтэй хүнийг ойлгон хүндэлдэг байдлаар дүрсэлсэн байдгаас нь уламжлалт сэтгэлгээ бүхий монгол эр хүн, шинэ нийгмийн гишүүн монгол эр хүн хоёрын амьд харьцуулалтыг үзэж болдог. Кино урлагт туссан ийм жишээ гэвэл зохиолч Ч.Гомбо, найруулагч Б.Сумхүү нарын “Хань” уран сайхны кинонд үндэсний бөхийн арслан Дэндэв, чөлөөт бөхийн дэлхийн аварга Төмөр гэх аав хүү хоёрын дүрийн амьдлаг харьцуулалт юм. Хуучин цагийн арслан Дэндэв бүхнийг өөрийн бодлоор үнэлж эхнэртээ “Эрчүүд бөхөө ярьж байхад та нар дуугүй бай” хэмээн бэрээ дайруулан хэлэх.., зэргээр дүрслэгддэг бол шинэ үеийн бөх Төмөр эхнэрийнхээ саналыг ямагт хүндэтгэн сонсдог, ажлыг нь ойлгодог, эрүүл мэндийг нь боддог байдлаар дүрслэгдсэн нь хоёр цаг үеийн эрчүүдийн харьцуулалт төдийгүй эцэстээ өвгөн Дэндэв өөрийн бурууг ойлгон ухаарч, өөрийгөө харааж байгаагаар үзүүлсэн нь шинэ цаг үе, үзэл санаа монгол эр хүнийг хэрхэн өөрчилж байгааг харуулсан дүр дүрслэл. Өөрөөр хэлбэл ХХ зууны монголын урлаг, уран зохиол монгол эр хүнийг мориноос нь буулган эрэлхэг дайчин төрхийг нь халдан довтлох харь дайсан уруу чиглүүлээд, хажуу дахь эмэгтэйдээ халамжтай, хүүхэд багачуулд энэрэлтэй болгож, гүндүүгүй гэнэн шинжийг нь хайртай бүсгүйнхээ өмнө халгаж тэвдсэн, гэнэн цайлган байдалтайгаар урлан бүтээж цогцлоосон юм.

Гэтэл өнөөдөр. Зүүн Европ хийгээд Орос, Монгол мэтийн посткоммунист орнуудын эмэгтэйчүүд гадны орны эрчүүдтэй гэрлэхийг хүсэх явдал нэн түгээмэл ажиглагдах болсон нь өөрийнх нь орны эрчүүдийн үнэлэмж унасантай холбоотой аж. Монголын хувьд гэвэл ЕБС-иас эхлээд багш нар нь хөвгүүдийг охидынх нь нүүрэн дээр элдвээр шившиглэж ирсэн социалист үеэс улбаалсан уламжлалтай холбоотой бөгөөд эрэгтэй хүүхдийг самбарын өмнө гарган хамуутай, бөөстэй, сайртай, хичээлдээ муу, даалгавраа хийдэггүй.., гэж энэ хорвоогийн хамгийн муу хүн мэтээр харагдуулдаг байсан, түүнчлэн дүнгийн нууцлалгүй явж ирсэн нь сурган хүмүүжүүлэх догма суртлын сүүдэр. Тиймээс охид өөрийн ангийн хөвгүүдийг жигшин үзэж зэргэлдээ ангийнхаа хөвгүүдтэй үерхэх нь түгээмэл байсан судалгаа ч бий. Энэ нь явсаар өөрийн орны эрчүүдийг жигшиж, тэднээсээ долоон дор гадны эрчүүдийг илүүд үзэх сэтгэл зүйтэй болгодог байна. Өөрийн үндэсний эрчүүдийг шившиглэх уламжлал нь эдүгээ үндсэн хоёр чиглэлээр эрчимтэй хийгдэж байгаа ба нэг дэх нь монгол эр хүн бол алуурчин, хүчиндэгч, хулгайч, худалч, луйварчин, галзуу солиотой байдлаар харлуулан үзүүлэх хандлага юм. Энэ үүргийг олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүд өөртөө авсан агаад тэрхүү үүргээ ч амжилттай биелүүлж байна. Телевизийн бүх л сувгаар, цахим сүлжээний бүх л сайтуудаар эрэгтэй хүний үйлдсэн аль л шилдэг муу бүхнийг дахин дахин сурталчилж, охиноо хүчинддэг, заазуурддаг, эхнэрээ зоддог, мөчилдөг.., гээд бүхий л муу муухай бүхнийг хамж шимэн шилдэг муу, шилдгийн шилдэг муухай бүхнийг мэдээлэх нь ёс болов. Мэдээж олон хүн дотор олон гэмт хэрэгтэн байх нь гарцаагүй, гэвч нэг хэсгийн хар мууг нийтэд хамруулан мэдээлсээр монгол эр хүний үнэлэмжийг үгүй хийхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж байгаа мэдээллийн хэрэгслүүд олон. Уг нь муугаасаа сайн хүмүүс нь олон баймаар юм. Гэвч хүн мөн чанартаа садист байдаг ёсоор мууг нь сонгох аж.

Монгол эр хүний үнэлэмжийн унагах хоёр дахь чиглэл нь түүнийг эмэгтэй хүнээс дор гуйвамтгай, тууштай биш, нялцгануур, ховч, ихэнх нь гомо, эмэгтэйлэг байдалд дуртай, мэдрэл муутайгаар үзүүлэх хүчин чармайлт. Энэхүү чиглэлийг мөнөөхөн хошин шогчдын арми, арилжааны киночдын фронтынхон нэр төртэйгээр хэрэгжүүлж байна. Олон шог гарааны, олон дүрүүдэд эмэгтэйг эрэгтэй болгож жүжүүлэх, эрэгтэй жүжигчин эрэгтэй дүрд эмэгтэйлэг байдлаар жүжих нь нэн түгээмэл болжээ. Хошин шогийн гараа бүрт ямар нэгэн гомо эрийг үзүүлэхийг хичээх ба түүнийгээ хэл амаа долоолох, бөгс хагсаа хаялах, сэлбэ долби дарах, нүдээ ирмэх, нүүрээ татвалзуулах, нялганасан нарийлаг дуугаар гонгинон, гиншиж ярих мэтээр жүжиж, өөртэйгээ адилхан эр хүний эмзэг нууц газар уруу гар хөлөө шургуулахыгаа ихэд бахархалтайгаар тоглож байгааг нь харахад огиудас хүрч, ой гутна. Эдгээр увайгүйтлийн цаад учрыг үл ухаарах харанхуй массын инээд хөөрт бахардан, онгирсон хошин шогчид, шоу бизнесийнхэн улам бүр гааран илүү эмэгтэйлэг, илүү гуйвганасан дүр бүтээхийн төлөө үхэлдэн зүтгэлдсээр өдий хүрэв. Мөнхүү дайран дээр солонгос соёлын довтолгооны нөлөө, сериал киноны синдром давс нэмэхийг яалтай.

Монгол эр хүнийг бие бялдрын хувьд бүрэн тайчих асуудлыг мөнөөхөн И.Нямгаваа гэх найруулагч, жүжигчин Г.Дашхүү гуайн ичрэг эрхтнийг харуулах үйл ажиллагааг “Газар шороо” кинондоо крупный планаар шийдсэн байдаг бол эр хүнийг мэдрэл муутай, элий балай болгож харагдуулах хамгийн амжилттай оролдлогуудын нэгээр зохиолч гэх Д.Мөнхбат, найруулагч гэх Л.Лхагважаргал нарын “Ээжийн дайсан” кино тодрох «гавьяатай». Энэхүү кинонд нэгэн ээж хүүдээ эхнэр авч өгөхөөр улайран тэмцэлдэх үйл явцыг үзүүлэхдээ гол дүрийн хоёр залууг хоёуланг нь, дээрээс нь гол дүрийн эмэгтэйг бас ээжийг нь мэдрэл муутай, солиотой мэтээр үзүүлсэн нь гаслалтай. Ганц хиймэл үс зүүчихээр таньдаг хүнээ танихгүй болох, эмэгтэйн хажууд очоод нас биенд хүрсэн эр атлаа нүд амаа эргэлдүүлэн, ээрч муурч, элий балайгаа гайхуулах, хажууд нь улаан цайм эргүү тэнэг явдал болоод байхад үл мэдсэн царай гарган, жишимгүй суудаг, балайг нь мэдсээр байж дуудах бүрт нь хүрээд ирдэг залуу бүсгүйг үзүүлэх зэргээр наад захын энгийн логикгүй, утга учиргүй үйл явдал, дүрүүдийг гаргасан бөгөөд угаасаа энэ кинонд гарч байгаа бүх монгол хүмүүсийг цөмийг нь балай гэж үзүүлэхийг зорьсон нь гайхмаар. Кинонд тоглосон хошин шогчдыг яахав цагаандаа гарсан амьтад гээд хаялаа гэхэд манай нэртэй ахмад жүжигчин Б.Тунгалаг, дуучин Ч.Цэлмүүн гэх эмэгтэйчүүдийн өмнөөс өөрийн эрхгүй харамсал төрнө. Хүүгээ сайн ханьтай болоосой гэж боддоггүй монгол ээж үгүй, гэхдээ арай ч ийм улаан цагаандаа гарсан ээж байдаггүй байлтай. Гэвч ийм л кино хийж байна. Түүнчлэн “Монгол эмэгтэйг хэн болгож харагдуулахыг зорино вэ” шүүмжид дурдсан “Single ladies-1, 2, 3” киноны эрчүүд ч цөм мэдрэл муутай. Зөвхөн эхний ангид нь гардаг Батаа, Төмөрөө, захирал, ганган Чука гэх эрэгтэйчүүдийн дүрүүд нь цөм балай, нялгасан, орилж хашгирсан, худлаа инээж хөхөрсөн, гэнэн тэнэг дүрүүд агаад найруулагч хийгээд жүжигчид нь ч дүрүүдээ неврозтой харагдуулах гэж чамгүй хичээсэн буй. Эхнэрээ хүнд зээлдүүлэгч маанаг эрийн тухай “Худалч залуу”, эрүүл хүн үнэмших ямар ч боломжгүй үйл явдлыг харуулсан “Помогите нам” цуврал, “Шарталт”, “Намрын синдром”, “Болсон явдал”, “Танхай тээгч”, “Тусгай ажиллагаа”.., гээд мэдрэлийн өвчтэй хүмүүсийн цуглуулга гэмээр олон кинонуудыг дурдаж болно. Ер нь л сүүлийн жилүүдэд гарсан бараг бүх л кино иймэрхүү байгаа нь нууц биш бөгөөд тэдгээрийг үзэн уйлах ихдэж, инээх багадан язайж суусаар, эцэстээ харамсаж дуусах нь нэн шаналгаатай.

Жүжиглэх урлагийн хувьд ч эвдрэл гарлаа. Жүжигчнийг тайзны үйлдэлд хөтөлдөг тулгуур гурван зарчим бий бөгөөд нэгт -Би юу хийж байна?, хоёрт –Би юуны тулд хийж байна?, гуравт -Би яаж хийж байна? зэрэг. К.С.Станиславскийн системд жүжигчин би юу хийж байна гэдэг эхний зарчмаар өөрийгөө тайзны үйлдэлд түлхдэг бол Б.Брехтийн системд би яаж хийж байна хэмээх сүүлийн зарчмаас эхэлдэг тухай судлаачид дурдсан байдаг. Манай жүжиглэх урлагийн эхэн үед буюу 1930-50-аад онд ихэвчлэн ардын баатарлаг үлгэрийн сэдэвтэй жүжгүүд тоглож байснаас үүдэлтэй үгээ уянгалуулан хэлдэг, баатарлаг байдалтай, сүржин тоглолт, оргилуун, өргөлттэй тавилыг чухалчилж байсан бол Л.Ванган, С.Гэндэн нар Луначарский төгсөж ирснээр энэ байдал халагдаж жинхэнэ утгаараа К.С.Станиславскийн систем тогтсон гэж үздэг. Гэтэл хошин шогчдын нөлөөгөөр жүжиглэлтийн реалист нөхцөл үгүйрч хэтийдсэн худал, зохиомол тоглолт уруу хэлбийж байгааг дурдахгүй өнгөрөх аргагүй бөгөөд энэ нь мөн чиглэлийн урлагийн хүрсэн түвшинг доошлуулж, театрын урлагийн хөгжлийг сааруулж байгааг хэлэх ёстой. Хошин шогчдын хувьд жүжиглэх гэдэг үг томдох агаад харин жүжих гэвэл тохирох мэт.

Энэ бүх нэг талыг барьсан мэдээллээрээ сэтгүүлч нэртнүүд, элий балай үзүүлбэр хийгээд кинонуудаараа найруулагч, жүжигчид монгол эр хүнийг хэн болгож харагдуулахыг зорино вэ?! Урлаг, уран зохиолд хяналт цензур байх ёсгүй нь үнэн боловч аливаа юм хэмжээтэй, үндэстний үнэт зүйл, хэзээ ч халдаж үл болох бахархал, хагалж үл болох нэр төр, харлуулж үл болох эрхэмнэл гэж байдаг юм шүү дээ.

Тухайлбал үндэстэн бүрт гипертекст буюу эх бичвэр гэж байдаг. Энэ талаар МУБИС-ийн профессор С.Энхбаяр «Аль ч улс үндэстэнд тухайн ард түмэн болоод бүс нутгийн соёлын язгуур эх сурвалж, шавхагдашгүй ундарга, оюун санааны суурь үндэс, ариун өлгий болсон текстүүд байдаг. Постмодернизмд үүнийг гипертекст гэдэг томьёоллын дор авч үздэг. Жишээ нь барууны соёл иргэншил, оюун санааны эх сурвалж нь Библи бөгөөд өрнө дорны сонгодог урлаг утга зохиолыг Библийн үзэл санаагүйгээр төсөөлшгүй, ойлгож ухамсарлах боломж ч үгүй. Агуулгын хувьд ч тэр, уран сайхны хэлбэр бүтэц зохиомжийн хувьд ч тэр. Нэн ялангуяа модернизм болоод постмодернизмд энэ нь онцгой тод илэрдэг бөгөөд ерөөс аливаа бичгийн соёл уналт бууралт, шинэчлэл, сэргэн мандалт гэх мэт онцгой цикл үеүддээ өөрийн соёлын эх үндэс, язгуур эш сурвалж болсон гипертекстүүддээ ханддаг түгээмэл зүй тогтол бий...» (Энхбаяр.С. Утга зохиолын онол. УБ. 2011. 274) гэж бичсэн байдаг бөгөөд манай утга зохиолын хувьд монгол ардын эртний олон домог, үлгэр, туульс, “Монголын нууц товчоо”, “Гэсэр”, “Жангар” хийгээд Буддын соёлын томоохон судар, номууд нь гипертекст болох юм. Гэтэл “Монголын нууц товчоо” хэмээх суут бүтээл, Чингис хаан хэмээх ариун шүтээндээ ёс бусаар халдан «Тэмүүжин чи татаар эмээ авчир. Нэгэнт чиний авааль эм болох тул гурвуул хамт янаглая. Нэгэнт бие махбодь нь хөвчирсөн Тэмүүжин Бөртийн шаардсанаар их хатнаа Есүгэнийг харж байхад эдлэв. Бөрт ийн зовох юмгүй гиншиж, урд үзээгүй тааламжтайгаар хөдөлнө. Дур нь ханаж ухаангүй гулдайн унасан Бөртийн нойтон биеийг орхиж, Тэмүүжин Есүгэний чанга халуун биеийг хумин дороо хийлээ» (Жаргалсайхан.С. Удвал.Л. “Чингис хааны нууц түүх” УБ. 2007. 57-58) гэх мэтээр Чингис хаан, Бөртэ үжин, Жамуха.., гээд өвөг дээдсийгээ сексийн гаж донтнууд болгож С.Жаргалсайхан, Л.Удвал гэх зохиолчид “Чингис хааны нууц түүх” романдаа бичсэн бий. Үүнийг нь уран зохиол судлаач доктор С.Амартүвшин, доктор Ш.Баттөр нар анхааруулан шүүмжилсээр ирсэн. Харин тэдгээрийг уншиж ухаарсан нь хэд бол.

Энэ бүхний эцэст монгол эр хүний дүрийг нэг талаас нь харвал алуурчин, хүчиндэгч, сексийн гаж донтон, худалч хулгайч, луйварчин, нөгөө талаас нь харвал гомо, гей, бисексуал, барагтайхан салхинд хийсчихмээр гуйвагнасан бие бялдартай, ховч, хэрүүлч, хэлсэн үгэндээ үл хүрдэг, амьдралаа авч явах чадваргүй, аймхай хулчгар, урвагч, завхай банзал.., гээд энэ ертөнцийн хамгийн муу муухай амьтан мэтээр дүрсэлж байна. “Монгол эмэгтэйг хэн болгож харагдуулахыг зорино вэ” шүүмжид өгүүлсэн монгол эмэгтэйтэй ийм эр хүн хосолвол угаасаа монгол хүн гэдэг чинь эр эмгүй адгийн амьтад юм гэсэн дүгнэлтэд хүрэхээс өөр аргагүй болно. Ийм л уран бүтээлчид, ийм л уран бүтээлүүдийг туурвин тэдгээрийгээ гайхамшигтай юм хийчихсэн мэтээр хэвлэл мэдээллийн өөрсөдтэйгөө таарсан боловсрол, мэдлэггүй сэтгүүлчдээр дамжуулан сурталчилж хар массын дур таашаалд өргөн барьж, бие биеэ магтан элдэв цол гуншин, нэр төр, сайшаал шагналаар ачаалсаар байна. Энэ үеийнхэн ингээд өнгөрдөг бол дүүрч гэхсэн, гэвч ирээдүй хойч үе маань энэ бүх элийрэл балайрлыг үзэж, сонсож, өсч өндийж байгааг эрхбиш анхаарах болсон баймаар...

Уран зохиол шинжээч Г.БАТСУУРЬ Ph.D /МУБИС/


Сэтгэгдэл

ZAP [202.131.228.66] 2019-12-12 16:56:57

ZAP [202.131.228.66] 2019-12-12 16:56:57

м. [59.153.113.47] 2019-12-06 09:02:56

амжилт хүсье. Үнэхээр голыг нь олж бичжээ.

оалобыөт [202.21.117.190] 2019-12-03 10:46:22

хошин шогийн балайрагч нартаа бүгдэд нь гавьяат зүүгээд өгчихсөн. Яана даа монголчууд минь ээ

ККК [150.129.140.163] 2019-12-01 20:09:17

ккк үнэн шүү, яг л хэлж, бүр эрт үеийн Со батзаяагаас эхлүүлээд уламжлал шинэчлэлтэй авч, үнэн үнэн

zochin [202.9.46.32] 2019-12-01 10:44:55

gaj zuils gaj setgehuigees l turun gardag, gaj setgehui n gaj orchin buyu niigmin dund burelddeg. Batsuurid uurt n ch bas gaj yum bna. kommunist uzel surtal gesen huurugdmul hadni mangaa mun zohiolch gej uursdiigee nerledeg heden avgai nart oshirhson byatshan hozognol yum uu daa

Гажиг [150.129.140.163] 2019-12-01 19:12:23

Гаж бус бол юуных нь зохиолч, шүүмжлэгч байх билээ, чам шиг амьд үхсэн нь мэдэгдэхгүй тоос хөдөлгөсөөр өнөө шөнөдөө үхнэ биз ккк, за амжилт мал минь

Зочин [176.59.46.50] 2019-12-01 02:49:36

Санал нэг байна аа. Хоер зүйл дээр өөрийн бодлыг хэлье. 1. Нэр дурдсан Сосорбарам, Батзаяа хоёрын үе хэдийнээ өнгөрсөн. Ярья гэвэл энэ хоёрт одоогийн хошин шогчдоос илүү тайз дэлгэцийн дүрүүд байгаа. Одоо гоцолж маазраад байгаа нөхдийг л цохож хэлсэн бол. 2. Шүүдэрцэцэгийн тухайд өөрчлөгдсөн үү, өмнөх алдаагаа давтсаар байна уу өөрөөр хэлбэл ур чадварын хувьд ахиц өсөлт шинэчлэлт байна гэлэг талаас нь бичвэл зүгээр байсан болов уу. Сингле леди-г арай өөрөөр хэтрүүлэл бүхий хошин өнгө талаасмнь хардаг. Халагламаар арай л санагдаагүй, яахав байж болох л хөөрхөн кино. Фаниастикийн залуус авьяастай, хөдөлмөрч санагддаг. Анхаарах вм бий байхаа.

Малаа [150.129.140.163] 2019-12-04 06:57:33

Малаа Со, Батзаяа хоёрын жүжигчин Энхтуулыг өмнүүрээ алхуулаад салтаа уужим, ташаа өндөр мориор бол мөн ч хурдан амьтан юм аа... гэж марзанаж байсан үеэс нь эхэлсэн байна, юм мэдэхгүй, уншаад ойлгохгүй байж бүү донгос.

Зочин [176.59.46.50] 2019-12-01 02:55:39

Фантастик гэх гээд буруу үсэг дарсан бн

Unshigch [194.230.147.12] 2019-11-28 20:19:16

Niitleliig unshaad ikh bodoj, ikh gunigtai bolloo. Mongol gedeg ner, khun, uls, tör, niigem bugd l khoshin shog bolj dee. Ai Ekh oron min yana daa gej kharuussaar öngörsön Aav min nudend kharagdlaa. Gevch Odoo bid amid, öngöröögui bga deeree Ene bukhnee zasaj, Ur khoich uyee, Ur khuuhduuddee zöv öv ulamjlalaa övluulj, khumuujuuleh bolomj bidend neelttei bn daa. Bayrlalaa Tand.

Зочин [124.158.77.21] 2019-11-28 10:43:23

Ёстой загатнасан газар маажих шиг боллоон. 1990-ээд оноос хойш кино урлаг, хошин урлаг, утга зохиол бол ерөнхийдөө ардчилал нэрэн дор завхай зайданг сурталчилдах хэрэгсэл болсон. Ийм завхай зохиол үзэж уншиж сонсож байгаа залуу үе яаж гэгээрэх билээ. Гэр бүлээрээ гэртээ кино үзэхэд хүртэл үнэхээр ичмээр болсон шүү. Жүжигчин хүүхнүүдийг одоо явдалтай завхай зайднаар л төсөөлөгдөх болсон. Зурагтаар гарч байгаа реклам, кинонд эр хүйстэн бараг харагдахаа больсон . Жүжигчид нь бүгд гомо болсон юм уу. Нүцгэн шалдан бие. завхай үг хэллэгээ хэвийн үзэгдэл гээд бодчихсон малуудаар Монголын урлаг дүүрчихсэн. Ёс суртахуун 00-ийн 00 аллага, завхайрал, хүчирхийлэлээр мөнгө олдог болсон арчаагүй урлаг ноёлж байна.

Зочин [202.9.40.112] 2020-04-09 22:08:30

тийм шүү шавь минь бид хэд дийлэх болов уу

Zochin [73.168.31.154] 2019-11-28 00:13:24

End. Uneheer dugnelt hiij uurchluh tsag bolsniig bichsen bana. Er, emiin ajil chini hoich ue, ur huuheddee zaagaad, surgaad baih ajil bish!! Ayandaa nas bie guitsheer jam yosooroo boldog ajildhuu dee!!! Hun yos ,judah, hunleg baidlaa aldaad, eh, zah, yos, ulamjlallaa geegeed irehleer adguuslag baidalruugaa jiljin duuriaj tenegleh boldog ni za yum!!! Ene bol suuliin 30 jild bii bolson sogog, gamshig yum shuu!!! Ene gaj baidliig uter turgen hayah heregtei!!!

Зочин [77.8.202.143] 2019-11-27 19:37:30

Sulliin ued unshsan niitleliidees hamgiin sain bichigdsen, uneheer mongoliin niigem dekh setgehuun oorchloltiig todorkhiolson niitlel bailaa. Ikh bayarlalaa. Olon khun unshaasaa, bas bodoj tungaagaasai.

Zochin [122.201.21.116] 2019-11-27 16:14:39

Төрийн бодлого үгүйлэгдэж байна гэж бичих мөртөө яриан завсараа Тунгалаг тамирт "Соц үзэл суртал шингэсэн" гэж үг хавчуулах чинь инээдтэй бус уу.

ХАХА [103.14.37.7] 2019-11-29 10:07:34

Юм уншаад ойлгодоггүй иймэрхүү малнуудаас л болж урлагийнхан солиотой юм хийж байх шиг, төрийн бодлого үгүйлэгдэж байна гэсэн үг өгүүлбэр байхгүй байхад таамгаар солио гажуу согтуу маанаг юм ярих нь даанч өрөвдмөөр юм даа,

Ганбат [178.209.131.143] 2019-11-27 03:38:59

Энэ маш том асуудлыг маш зөвөөр тайлбарлажээ. Яг энэ асуудал шууд бус ч гэсэн маш өндөр хувьтайгаар залуу хосуудын салах шалтгаан бол байгаамдаа.

цацаа [64.119.17.37] 2019-11-26 21:24:03

Одоо багшилж байгаа болов уу? Хичээлд нь суумаар байна.

Suugii [185.69.145.136] 2019-11-26 04:50:47

Bayrlalaa tand yag iimerhuu bodoltoi ya dag ch gargaj il heldeggui heleh hesen ch yag i gej goe ilerhiilj chadahgui bgaa humuus zondoo . Iim uchraas shuumj bichigch tan shig humuus bgaa bizee. Nudiig ni neej ogohoor saihan mortloo unen shuumj bichsend bayrlalaa.

Зочин [192.82.73.141] 2019-11-25 10:03:42

Хошин шогийн Аглуу Одноо нар дандаа хужаа зохиолоор жүжиг кино хийнэ. Монголыг доромжилно. Тэр хужаа суртал ухуулга боль.

WOW [103.14.37.7] 2019-11-25 09:27:15

вовлдоо, яаж ингэж хэлэвээ, ккк, үнэн шүү үнэн

unshigch [202.126.89.27] 2019-11-24 22:12:27

zarim humuus unshsan ymaa oilgohgui bj setgegdel bichih jisheenii

Б.Мөнхцэцэг [66.181.161.51] 2019-11-25 00:40:55

Оюутан байхдаа хамгийн сонсох дуртай лекцүүдийг чадварлаг манлайлагч шилдэг удирдагчийн чанарыг олж хардаг байсан шүү таньдаа ажлын амжилт амьдралын сайн сайхан бүхнийг хүсье

Үнэнхүү [150.129.140.163] 2019-11-24 18:38:24

Энэ яг л үнэн, харин энэ доор нь зарим сөрөг сэтгэгдэл бичсэн малнууд байна, эсвэл шүүмжлэлд өртөгсөд биздээ, шүүмж сонсож сур аа, тэр С.Жаргалсайхан хаанд халдаад дороо үхсэн, түүн шиг болох гээгүй л бол одоо ухаарах болсон, хошин шогийн, киноны, бас тэр зохиолч нэртнүүд одоо зүгээр л больчих, гуйя аа боль

Zochin [202.21.108.183] 2019-11-24 13:37:08

saikhan bichjee, bayarlalaa. Sarantuya, Shuudertsetseg metiin tsaas ereechigchiin nomiig olnii sanalaar shataah heregtei. Niigmiin oyun sanaag khorduulj bna. Khoshin shogiinhon ch eree tsereegee aldaj guitslee. Ichgeer sonjuurgui urlag /urlag bish yum aa/ uzuulber nomuud sunutugei.

Зочин [192.82.76.73] 2019-11-24 11:21:23

Бидний оршин амьдарч буй дэлхий эргэдэг. Үүнтэй адил хүний амьдрал хүртэл баясах нэг цаг байхад, гуниглах үе байдаг. Ёс заншилаа хадгалан, ахмадуудынхаа үгийг сонсон сайныг аван саарыг хаян байх нь дээр. Сүүлийн үед хүүхдүүд ёс заншил гэдгийг бүр мартлаа. Техник технологи хөгжиж болно. Түүнийгээ даган уламжлагдан ирсэн зүйлсээ марталгүй техник технологио ашиглан цаашдаа хадгалж байх хэрэгтэй байна. Бие, биенээ хүндлэн харилцахаас авахуулаад бүх зүйл эхэлнэ.

зочин [182.160.2.116] 2019-11-24 10:21:49

тэр хошин шогчид киночид нь олж үзээсэй ухаараасай

Боролдой овогт Загдсамбарын Жанрай [66.181.161.70] 2019-11-24 08:51:33

Энө маш сайн нийтлэл байна. Миний дотроо бодрж явдгийг илэриийлжээ. Би л лав хорин урлагийг үзэлгүй 20 ~оод жил болж байна. Сүүлийн үеийн сүүдэр шийг тоотой үзсэн.Олигтой монгол сүүдэр ший ер байхгүй. Дандаа л алаан хядаан,цус нөж, мафи , хууралт , хардалт, янхандалт. Тэгээд жүжихчид нь хуурамч жүжиглэлттэй. Сэтгэлд хүрдэг ч үгүй. Одоо гадуур гарч урлаг уран сайхны тоглолт, шоу цэнгүүнийг үзэхээ ч байсан. Хайран цаг зав, илүүдээ гарсан мөнгөний л гарз. Энэ нийтлэл бол яг үнэн. Таалагдлаа.

Зочин [103.229.120.72] 2019-11-24 07:06:40

Mr Bean, Benny Hills, Bill Cosby гээд инээдтэй ч ихэмсэг хүүрнэлийг хошин шог гэнэ. Манай хошин хогчид эмгэнэл үзүүлээд инээхийг шаарддаг. Солонгос хогчид бүр кинон дээрээ пирхийсэн унгасаараа инээд хийнэ. Нэг эст бичил тархит, амёб шаахайнууд тайз дэлгэц дүүргэж байна.

urlag [64.119.23.232] 2019-11-24 07:13:53

yaag unen, sunuusei ene unuugiin urlagiig gutaasan huurnuud

Уншигч [66.181.161.51] 2019-11-24 04:18:28

Маш зөв зүйл бичжээ. Сонинд нийтлүүлвэл олон хүн уншина даа.

Ука [71.75.112.175] 2019-11-23 23:09:05

Монголчууд бид эр эм талаасаа бие биенээ ойлгон хүндэтгэх ухаан өнөөдөр хэрэгтэй байна. Энэ 20 жилд мөнгө мөнгө талхны мөнгө хөөсөн өчүүхэн болдоор амьдсаар бид монгол хүний жудаг, хүндлэл, эрхэм чанраа гээсэн. Урлаг уран зохиол, мэдээ мэдээлэл хүнийг өөрчлөх оюу нүдийг нээх хэрэгсэл юм. Энэхүү хэрэгслээр бид тархиа тэжээдэг. ЕБС-ийн багш нар эцэг эхийн албан тушаал, өмсөж зүйсэн хувцас хүнар, ямар орчинд амьдач байгаагаар соц үед хүүхдүүдийг ялгаварлан гадуурхадаг байсан нь үнэн одоо ч бас бий хэн хөрөнгөтэй, эсвэл багшид бэлэг нэрээр барц баригчид хий хоосон дүн авдаг. Жак Уэтерыордын Монгол хатдын нууц товчоонд хүртэл ар талд нь Монгол эмэгтэйн хатан ухаан, итгэл зориг зөвлөмжийг тодотгосон байдаг. 20 жилийн дотор эр эм бие биенээ хүндэтгэхээ болсон амьдралын мөнгөний хойноос хөөцөлдөж амьдарч үр хүүхдээ шоу, цахим тоглоом зэргээр хүмүүлсэн үнэн. Үнэхээр сайхан шүүмж байна. Баярлалаа.

Зочин [66.181.185.84] 2019-11-23 12:42:19

Маш сайн нийтлэл байна юм ойлгодог хунд бол оройруу нь ортол хэлжээ мехеж байгаа улс орны хошин шог нь их хегждег гэж яарьдаг яг унэн шуу одоо энэ эх захаа алдсан хошин шогийн тоглолтуудад цензуур тогтоож тоглолтийг нь хаах хэрэгтэй хумууст залуу уед юу узуулж байна дэндуу муухай байна . Аргаггуй биз дээ хошин шогийнхон зохиолоо бичиж найруулж еерсдее тоглож байна одоо хошин шогийнхонд ГАВЬЯАТ цол л битгий егеерэй еренхийлегчее !!! наадуул чинь бугд гавьяат болсон шуу

Зочин [66.181.161.76] 2019-11-23 23:03:51

Сайхан нийтлэл байна. Шинэ уеийн киног узэх сонирхол огт тордоггуй атлаа " Хургэн хуу, Тан руу нууж явна" гээд узээд ханадаггуйнхээ учрыг сая л оллоо.

Зочин [64.119.23.221] 2019-11-23 10:29:18

Ардчилал үүссэнээс хойш ийм сайхан шүүмж гараагүй.Маш сайн байна.

Зочин [126.243.12.168] 2019-11-23 12:19:48

Сүүлийн жилүүдэд би ийм нийтлэл олж уншаагүй юм байна Энэ нийтлэлийг олон хүн уншаасай Би хэзээч хошин шог сүүлийн үеийг киног үздэгггүй Монгол хэл монгол үг байхгүй болцон Үзэхээс сонсохоос дургүй хүрдэг байсан ийм учиртай байж .

Unshigch [202.126.88.144] 2019-11-22 22:30:57

Baij baigaal uneniig uguuleed baigaa hun dee.

Кадр [150.129.140.163] 2019-11-22 19:57:50

Энэ ч үнэн шүү, ингэж бичдэг нь харин хэн билээ, үндэстэн мөхөхийн ёр мэт урлаг маань мөхлөө, дараа нь хэл мөхнө дөө, тэгээд цус үгүй болно

Болд [202.179.26.111] 2019-11-22 19:56:15

Би хүүхдүүддээ хошин шог солонгос кино 2 битгий үз гэж хэлдэг дээ Тэд маань ч үздэггүй

Зочин [64.119.25.140] 2019-11-22 17:31:00

Газар шороо гэгч гайхамшигт сайхан романыг ч ьэр муу Нямдаваа гутаасан шүү. Маам гуай өөрөө үзээгүй нь л яамай бурхан минь.

Зочин [202.131.244.210] 2019-11-22 16:15:16

энэ ёстой зөв сэдэв хөндөж ээ, бүр хошиг шог гэж хог шаар, сүүийн үеийн кинонууд гэж нэг их зодоон нүдээн, хуйвалдаан, ар өврөөр тавьж завхайрсан юм бүр зурагтаар үзүүлэхээ болиоч ээ гутамшиг, үр хүүхдүүд бузарлахаа болиоч ээ, бүр ажилд явсан хойно нөгөө ёс суртахуунгүй алиалагчдийн завааралыг үзэж байгаа байх гэхээс айдас төрж байна шд, би бол үзээд инээх байтугай ой гутдаг

HgХа [103.14.37.7] 2019-11-22 15:15:21

Ёстой нэг сайхан хэлжээ, бүр нэг яг тааруулж ингэж л хатуу хэлэхгүй бол ойлгохгүй малнууд л даа, за даа ингэж хэлээд ч ойлгохгүй балайрсаар л байх нөхөд шүү, яамаар ч юм, шүүмж ч маш чухал даа

mgl emegtei [66.181.183.251] 2019-11-22 13:56:57

Үнэн үг хатуу сонсогдож л байгаа. Ийм л шүүмж, судлал үгүйлэгдээд байгаа юм. Хаа нэг шүүмж гарах ч тал зассан, хоосон, нялуун магтаал төдий л байдгаас зохиогч нь тэр худал гоё үгэнд "живэн" алдрын титэм зүүдэлж, уншигч, үзэгчид үнэхээр л мундаг бүтээл уншиж, үзлээ хэмээн хайран цаг, оюунаа гарзаддаг. Мөнгө хөөдөг шоу тоглолттой эгээ адил борлуулалтаар нь бэстселлер /гадаадынхны жишгээр/ гэж нэрлэсэн арилжааны номууд зарим блогчдийн тэмдэглэлийн чансаанд ч хүрэхгүй байгаа нь нууцгүй. Утга зохиол, театр, киноны шүүмж орхигдсоноос хэн, юугаа бичиж, үзүүлэх нь "ардчилал, эрх чөлөө" гэж андуурагсдад "таатай хөрс" болж авьяас, хөдөлмөр, ур чадвар төдийгүй гоо зүй, ёс зүйн наад захын хэм хэмжээ орхигдож жилд 2-3 кино гаргах, жил өнжилгүй шинэ роман туурвидаг "суутнууд" олноор төрж байна. Ийм "бохир цүнхээл"-д живэхгүй үлдэхэд жинтэй, хатуу ч үнэн шүүмж л тусалж, аварна.

Зочин [117.111.13.139] 2019-11-22 17:41:56

Ёстой доо

Зочин [211.246.68.228] 2019-11-22 12:15:20

Ёстой сайхан бичжээ ямарваа зүйлд хяналт цэнзүр бх л ёстой Аглуугын орилж хашигчиж том дуугарсан тэнэг дүрүүд одончимэгийн өөрөө тоглож өөрөө найруулсан солиот эх мэтийн солиотой галзуу хэвийн бус хүмүүсийн хийсэн хогийг харахаас дур гутна

Новшийнурлаг [66.181.186.68] 2019-11-22 11:24:54

Урлаг,уран зохиолд хэмжээнээсээ хэтэрсэн зүйлд хориг тавьдаг асуудлаа сэргээж зөвшөөрөл авсан нөхцөлд олон түмэнд толилуулдаг болох хэрэгтэй?! Энэ монгол урлаг чинь хог новшийн цуглуулга болж хувирч,энэ ухвар мөчид улсуудад үнэхээр маш их сөрөг нөлөө үзүүлж байнаа!!! Тоглолт нь новш,тэрнийг үзэж сонтрхдог улс нь бас новш болж хувирч байгаа нь хэнд хэрэгтэй юм вэ??? Шууд хаадаг байх хэрэгтэй!!!

Зочин [211.36.145.30] 2019-11-22 10:58:56

Эмэгтэйчүүд нь эмэгтэйчүүд ээ ч доош нь хийнэ . Эрэгтэйчүүдээ ч дошш нь хийнэ

Zochin [73.176.168.4] 2019-11-22 03:35:18

Энэ яг үнэн шүү. Энэнээс чинь болоод л одоо охид хүүхдүүд нь үнэндээ хямдхан, эргүү болчихоод байна. Залуучууд нь гэж бас нэг гаж, харгис асуудалтай хүмүүс болчлоо. Зурагт, media-аар юу гаргах нь хүмүүст хамгийн их нөлөөлдөг зүйл. энэ дээр л хатуу хяналттай болмоор байгаам даа.

Comedy [153.208.80.157] 2019-11-22 00:31:25

Hoshin shog bol urlag bish zugeer l 1 muu hend ch hereggui hog shd pizda, teneg, erguu, huduunii ork mantuunuud pizdakuud uzeed l, mungu tuluud l, elgee hushtul ineegeed l suuj baidag yostoi teneg pizdakuud shuu haha, nuguu hoshin shogiin heden alia salbadai pizdakuud ni ard tumniig doromjlood l, doosh ni hiigeed l hudlaa maazraad baidag erguutsen teneg muu pizda nar shuu lalaruud!!!!!.....

MENDSAIKHAN [182.160.35.101] 2019-11-21 22:15:50

ZA GANTS YNYN UM UNSHLAA XOSHIN GEJ MONGOLD BAIXGYI DYYRIAJ BAIGAA ZYIL BII JINXENE TSOGTSOOR BOL OROS ANGLI BAIX OROSIIG YZEEREI TSAANAA OOR UM YLDENE OROS XEL BAI TIIM SHINJ CHANARTAI

Шодой шогийнхны гай их [202.126.89.106] 2019-11-21 21:46:29

Сүүлийн үeийн кино нэртэй үзүүлбэрүүдэд дандаа эмэгтэй хүнийг (за бас эрэгтэйг адилхан даа) доош хийнэ. Биeэ үнэлнэ эрчүүдийг өднө явалдана мөнгөнөөс болж охиноо ч зарна хүүгээ ч ёс төргүй гэрлүүлнэ eртөнцийн бузар булай болгоныг авчирч өөрсөд дээрээ нааж үзүүлдэг ийм тэнэгүүд галзуунууд монголоос өөр хаана ч байхгүй гэж мөрийцсөн ч алдахгүй . Үнэндээ кинорхуу юманд үзүүлээд байгаа тэр булай бузарын ихэнх нь Монголд eрөөсөө ч байхгүй . Хэдэн тэ1 гаруудын хийрхэл . Хошин шогийг шодой шог болгосон гаруудын хий үзэгдэл дэмийрэл солиорол юм. Өөрөө өөрсдмйгөө ингэж e ртөнцийн булай болгодог үндэстэн монголоос өөр байхгүй. Тэр муулаад байгаа со кинонд хүртэл үг яриа нь зөв ухаантай үйл хөдлөл нь учир жанцантай шүү

Зочин [202.55.188.44] 2019-11-22 09:14:27

Хошин шог гэдэг юмыг бүрэн хаах хэрэгтэй. Нийгэмд маш муухай үлгэр дууриал үзүүлж байгаа хорлон сүйтгэх ажиллагаа юм.

Золоо [66.181.187.116] 2019-11-21 20:56:57

Ёстой гоё! Ингэж сайхан хэлэх гэж!

Зочин [202.179.4.242] 2019-11-21 20:53:08

Хошин шогийнхон гэгч хогийнхон нийгмийн сэтгэлгээнд маш хор хөнөөлтэй бизнес хийж байгаа этгээдүүдийг эрүүл ухаантай гэж ойлгоход тун хэцүү

Зочин [66.181.161.29] 2019-11-21 20:09:27

Хэцүү юм хийгээд од мод гэсэн цолтон олширсон. Зөвхөн мөнгө бүхнийг шийдэх эрүүл бус тогтолцоо, өнөөгийн хамгийн том эмгэнэл урлаг

Chuluuntsetseg [192.82.74.227] 2019-11-21 21:05:10

Mash unen um bichsen bnaa.

Зочин [202.126.89.112] 2019-11-21 19:32:48

Yostoi yov shuu, bodoj baisniig ter chigeer ni buulgaj dee. Mungu bodoj hiisen yum ugaasaa une zenegui. Tegeed bas saihan kino bolson gej ongirood. Ter kinog sumiin tovoos irsen huuhduud uydeg baih.

Зочин [202.55.188.44] 2019-11-21 18:22:31

Энэ хүмүүс садар явдал пээ паа, ийм юмыг хүүхэддээ үзүүлж болохгүй гэх мэтээр бичсэн нь түгээмэл байна. Гэтэл ингэж бодож байгаа явдал нь өөрөө төөрөгдөл шүү дээ. Хурьцал, биеийн таашаал бол амьд хүний хувьд зайлшгүй. Зөвхөн 20-р зууны комунист ертөнцөд улс төрийн удирдагчид, дарга, эрхтэн нар өөрсдөө бараг толгой дараалан гаж донтон, гомо нар байж нийгэмд "хурьцал бол бараг л хориотой зүйл, ийм сэдвээс хол байх ёстой" гэж сургадаг байсан. Түүний энерци л эна цаг үед хэвээрээ хадгалагдан үлдсэнээс бид гэр бүлийнхэнтэйгээ янаг амрагийн сэдэв, тийм сцэнтэй киног хамт үзэж болдоггүй бараг нэг тийм гаж донтой болцгоосон улс л даа. Түүнийгээ өөрсдөө болохоор зөв зүйтэй, ёс суртахуунлаг гэж ойлгоцгоодог, тэгэж тайлбарладаг. Гэтэл энэ бол өөрөө танин мэдэхүйн хүчирхийлэл юм шүү дээ. Хурьцал бэлгийн харилцаа бүх хүнд нээлттэй байх ёстой. Чухам тэгээгүйгээс залуу үе энэ тал дээр гаж болж хүмүүжих явдал түгээмэл бий. Хүүхний дээр нэг гарахаараа галзуурчихдаг. Биеэ барих чадвараа алддаг. Энэ бол

Уугий [66.181.187.116] 2019-11-21 20:56:14

Тэрийг чинь л яаж дүрсэлж үзүүлэх, яаж бичихээсээ шалтгаалаад бна!!!!!!! Олиггүй бичсэн ном нэртэй хог кино нэртэй порно гээд бна. Хүний бичсэн юм уншиж байгаа юм бол гүйцэт ойлгочихоод дараа нь бичээч.

Зочин [202.55.188.44] 2019-11-21 18:59:22

эмгэг, төлөвшлийн маш том гажуудал. Үүний жишээг бид бэлхнээ харж байна шүү дээ. УИХ-н гишүүн хүн ядаж эхлээд өөрөө хувь хүний үүднээс төлөвшсөн, амьдралаа цэгцтэй зохион байгуулсан, ямар нэг хэмжээгээр болох болохгүйн заагийг ялгасан хүн байвал зохихыг бараг хүн толгойтой болгон баримжаалж байгаа. Гэтэл Гантулга гэгч бодгаль юу хийж байна? Эмэгтэй хүнийг хүсээгүй байхад нь дур хүслээ хангах хэрэг, оролдлогыг удаа дараалан гаргаж байна шүү дээ. Монголчууд мартсан л даа. Хэдхэн жилийн өмнө Төв аймагт нэг удам дамжсан дарганцар, орон нутгийн 2 эрхтэн залуу бүсгүйг хэрхэн ёс бусаар зэрэмдэглэн хүчирхийлсэн билээ? Одбаярын бөгсний явдал ч энэ талаар тодорхой асуудлын учиг мөн. Юу гэх гээд байна гэхээр бүрэн дүүрэн төлөвшиж ухамсаржсан байх ёстой, нийгмийн элит эгнээний хүмүүсийн хүмүүн бус авираар жишээ татаж байна. Энэ бүхэн дахиад л мөнөөхөн өөрсдийгөө төгс гэж үзэх мөртөө хүний бодгальлаг чанарыг үгүйсгэдэг пост комунистуудын буруугаар тогтсон үзэл суртлаас эхтэй юм. Ийм суртлаар Монгол улсын иргэдийн 3-4 үе хүмүүжсэн учраас бидний нийгэмд ёс суртахуун, моралийн ийм гүн хоцрогдол илэрч байгаа юм. Энэ нь эцэстээ төөрөгдөл болж дуусаж байгаа юм. Төөрөгдөл гэдэг бол Буддын үзлээр хүний буруугаар тогтсон сэтгэхүйн гэмийн хамгийн хүндэрсэн хэлбэр. Энэ байдлаас гарахад бараг боломжгүй. Тэгэхээр монголын нийгмийн оюун санааны ийм гүн төөрөгдөл дампуурлаар л эцэслэгдэх нигуртай. Мэдээж боломжгүй юм байдаггүйг Будда өөрөө ч сургасан. Гагцхүү сэтгэлийн гэмээ тэнэглэл, мунхаглалын түвшинд байхад нь сэхээрч засаагүй бодгальд төөрөгдлөөс гарна гэдэг маш хэцүүг тэр батласан. Яахав ингэтлээ төөрөгдөж, ялзарсан монголын нийгэмд туяа тусгаж, төлөвшил, ухамсрын гэрэлт замыг эхлүүлж болох л байх л даа. Гэхдээ үүний тулд иргэн бүр дор бүрдээ сэхээрч, өөрийн төөрөгдлийг сэтгэхүйн бүх түвшинд ухамсарлан таньж, энэ зүйлээ засаж сайжруулах чин эрмэлзэл, тууштай оролдлогыг барьсан цагт л бид төөрөгдлийн гүн ангалаас аврагдах нигуртай аж. Үүний тулд бид энэ хүлээн зөвшөөрөгдөхөө нэгэнт байсан нөхөн үржихүйн харилцааны сэдвийг өөрсөддөө шинээр тайлах учиртай болж байна. Янаг амрагийн сэдвийг зөвхөн садарлал гэдэг талаас нь хараад сурчихсан үжирсэн тархиа дахиад цэнэглэх хэрэгтэй гэсэн үг. Энэ талын асуудлыг бүх хүнд бүр хүүхдэд ч гэсэн нээлттэй үлдээх ёстойг ойлгох. Хүүхэд ч гэсэн бэлгийн дур хүсэлтэн, тийм эрх ашиг бүхий субьект, энэ талын мэдлэг нь ухаан орохоос нь ч урьтаад ухамсаргүйгээр төлөвшиж байдагийг хүлээн зөвшөөрөх. Гагцхүү түүний төлөвшилд зохистой нөлөөлж насанд нь таарсан сурган хүмүүжүүлэх ухааны үүднээс зөвшөөрөгдсөн мэдээллээр хангах, зохистой орчныг бүрдүүлэх. Хүүхдийнхээ дэргэд үнсэлцэхдээ үүнийгээ биесээ хайрласан хайр, хүндэтгэл талаас нь ойлгуулах. Гэх мэтээр бид нөхөн үржихүй болон хүмүүсийн хоорондох яанаг сэтгэлийн харилцааны үндсийг орон гэртээ зохистой байдлаар хөгжүүлэх чухал. Кино урлаг, уран зохиолын дүр байдалд анхаарах уг нийтлэлчийн санаа буруу биш. Гэхдээ тэр харьцуулалт, жишээг авахдаа мөнөөхөн үзэл сурталжсан хандлагаа баримталж байгаа нь дахиад л манай нийгмийн сэтгэлгээний гажуудал амилж байгаа хэрэг. Чухамдаа киноны нэг дүр байлаа гэхэд тэр нэг бол бүх талаараа комунист үзэл сурталд нийцсэн "арилсан" дүр байх биш эсвэл бүр эсрэгээрээ Гантулга, Мурат, Одбаярлаг нэг тийм гаж сурталтай ч биш натурал байдлаараа орчин үеийн "нормаль хүн" /хүүхэн хүчирхийлдэггүй, бөгс баздаггүй, боов шоовоо гаргаад явдаггүй/ гэх дүрийг баримжаагаа болгож болж байна. Гажуудсан дүр мэдээж байна. Гэхдээ тэр нь сурталчилгааны баатар биш, амьдрал дээр ер нь ийм гажуудсан дүр байдаг, тэр дүрүүд гэмээ засахгүй зоргоороо авирлавал харгалзах карма нь үйлчилж шангаа хүртдэг, хол явдаггүй, арай нэг зүй зохистой явж байж энэ орчлонг жинхэнэ утгаар нь туулж өнгөрдөг гэсэн санааг л хүнд хүргэхээр байвал өнөөгийн шаардлагад нийцэх мэт. Уншигч, үзэгчид нь ч гэсэн ганц суртлаар тархиаа хүлэх биш амьдралын олон өнгө, бүрдлээс өөрийгөө таньж, өөрт хэрэгтэй зөв зам мөр, суртлыг хайж олдог, тиймэрхүү "гэгээрсэн" хандлагатай байвал манай нийгэм төлөвшин хүмүүжих үндэс тэр болох биз.

Зочин [202.126.89.123] 2019-11-21 17:27:20

Хэн нэг зохиолчийг муулж болно. Шүүмжилж болно. Гэхдээ та эдгээр киноны зохиолчдоос кино зохиолыг нь аваад уншиж үзээгүй бололтой. Кино зохиол кино болох шатандаа ямар их өөрчлөгддөгийг мэдэх хэрэгтэй. Хоёрт шүүмжлэгчийн маань сэтгэлгээ хуучирчээ. Иш таталтууд нь бүгд хуучны жишээ! Орчин цагийн Монгол эмэгтэй хүн ямар байх ёстой вэ гэдгийг бичихийн тулд орчин цагийн Монгол эмэгтэйчүүд бодит амьдрал дээр өмнөхөөсөө юугаараа өөр болж хувирчихав гэдгийг дурьдах нь зөв. Харамсалтай нь тэгсэнгүй. Гуравт арилжааны кино бусдыг хүмүүжүүлэх үүрэггүй гэдгийг шүүмжлэгч маань сайн мэддэггүй бололтой. Арт кино бол өөр хэрэг. 90-ээд оноос өмнөх Монгол кинонууд бол төрийн захиалгат үзэл суртал байсан тул арт тал нь давамгайлсан байж. Тэр сэтгэлгээ, үзэл сурталаа үгүйлсэн санаа шүүмжлэгчид ихээхэн цухалзаж байх юм. Нэн түрүүнд би шүүмжлэгчийг орчин цагтайгаа хөл нийлүүл, гэхдээ Монголын бус, эмэгтэйчүүдийнхээ тухай хийж буй гадаадын арилжааны киног нэг өнгийж хараад, дараа нь харьцуул гэж зөвлөе дөө!

Зочин [122.201.29.237] 2019-11-22 20:03:58

чи ч яг адилхан амьтан байна даа цаг хцгацаандаа зохицож амьдрах ч аливаа юманд хэмжээ хязгаар гэж байдаг юм

Зочин [150.129.140.163] 2019-11-22 19:51:11

тэг тэг зөвлө, зөвлө кккк

Зочин [103.14.37.7] 2019-11-22 09:00:16

Чиний зөвлөгөө бол чиний л хэмжээ байна, ёстой хоцрогдлын туйл байна даа чи, зайлцан бай даа

Уугий [66.181.187.116] 2019-11-21 20:54:01

Өөрөө Миеэгомбо билүү нөгөө кино зохиолч уу

Зочин [202.9.43.42] 2019-11-21 19:55:31

Арилжааны кино бол баас. Мнайд огт хрггүй. Тийм хогийн юм хийж үзгчдийн тархийг хордуулхаа болих хргтэй

Зочин [122.201.21.112] 2019-11-21 18:27:18

Хятадад байхад Монгол оюутнуудад ямар ч нэр тор байдаггуй болохыг харсан. Монгол оюутнууд оорсдоо ч уундээ эвлэрсэн буюу нэр тор, материаллаг хэрэгцээний хомсдолыг ялгаж чаддаггуй залуус олонхи бсан. Яг л шинэ уеийн урлагийн бодит бутээгдэхуунууд

Зочин [73.97.103.9] 2019-11-21 18:02:39

Wow

Уншигч [202.179.27.17] 2019-11-21 17:15:02

Ном уншиж өссөн болохоор шинэ цагийн ямар ч ном авч унших зориг хүрдэггүй юм. Аюурыгаа л уншихаас хэтрэхээ больсон. Шүүдэр өөр хэн ч билээ тэдгээрийн номыг авч уншаад байгаа хүмүүс нь өөрсдөө Монголын эмгэнэл юм даа.

Зочин [202.126.89.227] 2019-11-21 20:15:41

Санал нэг бна

Зочин [203.91.115.50] 2019-11-21 19:37:36

Санал 1 бн.

Zulaa [66.181.179.197] 2019-11-21 15:34:52

Ямар тэнэг өнцгөөс, тэнэг найруулгаар бичдэг юм. Чи хэн ч байлаа академик соёлоос нэлээд хол байна. Эхлээд нэг догол мөрд нэг л санаа оруулаад тэрийгээ дараа нь тайлбарлаад, дараа нь жишээ авч бичээд сурчих.

Зочин [150.129.140.163] 2019-11-22 19:52:16

ккк чи өөрөө ухаантай өнцгөөс ухаантай биччихээч харъя, хаха мал минь чи ч бөгсөөрөө бичнэ л дээ

Зочин [103.229.120.59] 2019-11-21 20:42:57

Erguu nobsh yum chi

Зочин [202.126.89.207] 2019-11-21 17:59:24

Чи бүрэн гүйцэд уншсан уу Zulaa

Зочин [103.14.37.7] 2019-11-21 17:20:03

муу голгор зул минь үлээчихнэ шүү

Зочин [103.14.37.7] 2019-11-21 17:18:38

Хол очиж хуц

Зочин [122.201.23.130] 2019-11-21 15:50:48

Зөв л бичсэн байна. Мөнгө олохын тулд ингэж муу муухай бүхнийг сурталчилдаг цаг болчихжээ. Японы нэг цуврал кино үзлээ. Тэр кино уг гэмт хэргийн тухай боловч хүн хүнийхээ төлөө ямар агуу сэтгэл гаргадаг болохыг анги бүрд нь өгүүлэх юм. Гэтэл соён гэгээрүүлэх асар том үүрэгтэй урлаг соёлынхон маань арай ч дээ гэмээр ядмаг, тэгсэн атлаа хүчирхийллийг сурталчилсан уран бүтээл их хийдэг болж.

Зочин [202.179.31.91] 2019-11-21 15:11:04

Үнэхээр бодож байсан зүйлийг минь сэтгэл уужиртал хэлжээ. Одоо үүнээс хэрхэн яаж салах арга байвал сайнсан

Зочин [202.21.110.38] 2019-11-21 14:58:56

Соёл урлаг хүмүүсийг ийм болгосон бус. Ард түмэн чинь нийт хар массараа ямар харанхуй бүдүүлэг малаас 7-н дор хар сүрэг болж байгааг соёл урлаг шоу ертөнц чинь харин харуулж байна. Соцреализм гэдэг шиг. Төр засгийг соёл урлагтай нь харь гаригаас бидэнд тулгаад авайчаад тавьчаагүй. Гэгээн цагаан гэнэн хонгор цэцэрлэгийн хүүхэд шиг юм болгонд автамтгай монголын ард түмнээс бусад нь бүгд буруутай гэж.

Vkk [103.14.37.7] 2019-11-21 14:23:34

Ёстой доо, ингэж бичих хүн бас байдаг юм байжээ, харин социалист үеийг нийтэд нь харлуулж болмооргүй

Ts.Gurvangol [59.153.115.59] 2019-11-21 14:14:16

Uneheer mundag bichij. Mongol kinog uzehee boliso ymar ch utga uchigui. Ydaj ner ni hurtel oilgomjgui. Eejiin daisan. ,holtrog., geh shig. Gadaadin kinog shuud huulna ., jujigchi geed bga hun buhen zohiolch nairuulagch bolso.n., zagvar omsdog buhen kinond togolson geed l., Tegeed ooriigee evdej togolson shuu ene ter geed yrihiin ichijh bulchirhaigui... bas od ch geh shig..

Уншигч [103.229.123.24] 2019-11-21 14:02:12

Ер нь манай Монголын, Монгол хүний, Монгол газар дээр амьдрагч хүмүүний амьдралын онцлог,амьдралын философи,байгал цаг уур, идэш ууш гээд их олон зүйлээс хамаарсан эр эмийн харьцааны онцлогууд байдаг юм шигээ! Хэзээнээсээ манай Монголчууд эр эмийн харьцаа,янаг амрагын асуудал,хайр дурлал зэрэгт их тийм нээлттэй,задгай биш мөртөө мөн бас их хүндэтгэлтэй,хорио цээртэй,цаг хугцаатай.... гээд ер нь л их ухаалаг ханддаг байсан гэдэг. Одооны ороо нь орсон амьтан шиг юмнууд байгаагүй. Энэ асуудалд нэг их тэргүүлэх зэргийн ач холбогдол өгч байгаагүй юм шигээ. Өөрөөр хэлбэл зохих түвшинд нь л ач холбогдол өгч байсан байна. Сургаал номд нь хүртэл зааж зураад өгчихсөн байдаг. Жишээлбэл идээ ундааны зүйлээ хүртэл зааглаад заачихсан байна. Үүнд: Хилэнцэт хүнс гээд цээрэлсэн хоол унд байх. Тэр нь 1. Тахианы мах 2.Гахайн мах 3.Загасны мах . Тахиа бол өдөр бүр ороо нь орж байдаг маш их хүсэл шунал хуял тачаалтай амьтан. Гахай бол бохир заваан Загас үрсээ барьж иддэг .

Зочин [202.9.44.2] 2019-11-21 13:55:13

Хошин шог гарч байвал зурагтын сувгаа сольдог болоод удаж байна. Одоо бол утга учиргүй марзганал маазрал,жүжигчид нь өөрсдийгөө чадварлаг гэж андуураад байдаг юм шиг байгаа юм.Шүүмжгүй болохоор урлаг яаж доройтож доошоо ордогийн нэг жишээ нь Монголын хошин шог.

Зочин [103.26.193.71] 2019-11-21 13:48:53

Таалагдахаа больчоод байгаа ч яагаадыг нь ойлгохгүй байсан юм.Гаргалгаа нь тймм байжээ. Мэргэжлийн хүний үгийг сонсох цаг болжээ

Уншигч [202.9.44.2] 2019-11-21 13:41:56

90 ээд оноос өмнө утга зохиолын шүүмжлэл их бичигддэг байсан даа. 30 аад жилийн дараа уншсан анхны шүүмжлэл! Баярлалаа! Үнэнийг бичжээ.

Зочин [103.10.22.31] 2019-11-21 13:41:55

Зөв л асуудлыг хөнджээ энэ шүүмжлэгч. Гэхдээ энэ шүүмжлэгч уншигч олон түмнийг дандаа доромж үгээр гутааж үзэн ядаж суудаг нь над таалагддаггүй.

Батхүү [103.212.118.28] 2019-11-21 13:40:52

С.Жаргалсайхан чөлөөтэй сэтгэж, олонхийн бурханчилсан сохор бодлын хүлээснээс ангид туурвиж явсан хүн шүү. Уран бүтээлийн чөлөат эрэл хайгуул мөнх бөгөөд Нацагдорж Ринчен, Чойном нарыг адалж байсан шиг цаг үеийн моодоор хандах нь өөрөө өрөөсгөл л дөө

Зочин [103.14.37.7] 2019-11-22 09:01:49

Батхүүд их эзэн хааныг ёс бусаар дорможлоод сарын дотор чад хийсэн л дээ Со.Жа

Bolor [66.181.161.54] 2019-11-21 13:25:06

Тавилан single lady энэ тэр бол зүгээр хог бас дээр нь солиот эх содура энэ тэр

naraa [66.181.161.4] 2019-11-21 13:48:59

Manai bagsh mundag yumaa vnen gaihaltai bichjee..

Зочин [203.217.139.226] 2019-11-21 13:23:21

Оркууд голцуу юмнууд тэр хошин шогийн балай юм руу нь яваад байгаа юм биш үү? Дагуулж юм үзүүлж яваа ээжийг нь, найз бүсгүйг нь доромжилсон юмнууд үзүүлээд байхад инээгээд л, маазраад л, мөнгөө төлөөд л тэнэгтээд явах юм даа.

Иргэн [203.217.139.226] 2019-11-21 13:20:49

Үнэн бичжээ. Хошин шогийнхон, мөн зохиолч нэртэй сараачигсад одоо болимоор байна. Өөр юмаар холлоо олоод идчихэж чадахгүй арчаагүй юмнууд юм уу эсвэл

Зочин [49.0.212.28] 2019-11-30 22:48:53

ха ха зарим нэг нь хөөрхий зайлуул бичих дуртай юм. дуртай юмаа хийж л бг гэх юм билээ. хамгийн гол нь хэрэглэгчид сонгож уншдаг бмаар бга юм тэгэхээр

Зочин [182.160.32.202] 2019-11-21 13:07:04

Маш үнэн бичжээ. Одоо энэ хошин шогийн гэх ТЭНЭГҮҮДЭЭС САЛАХ ЦАГ АЛЬ ХЭДИЙЧИНЭЭ БОЛСОН

Зочин [66.181.188.98] 2019-11-26 22:25:24

Өөрдийг нь доромжлоод байхад ойлгохгүй очиж үзээд л нулимсаа гартал инээлдээд байхыг нь харахаар өрөвдөж суудаг юм.

Зочин [66.181.185.111] 2019-11-21 13:03:05

Za yostoi bodit unen bol iim l bna, tsegtstei helj chadahgui baisan yum. Suuliin ueiin kinonuudiig uzchiheed -hairan minii amidraliin 3 tsag... gej halagladag bolchihson. Hoshin shog bol haraaliin bohir ugs, buruu uildliig haruuldag sanagdsan. Terend orvol 76gaa haraad hun yaj suurin deeree ergej chaddagiig harj ineedeg bson doo. Uur tsaital hiigdsen chuulgan /JDUDSan/ yag tiim bsan daa hehe. Hoshin shog tsaashaa

Зочин [202.179.26.162] 2019-11-21 17:23:49

Hehe, yag l uneniig heljee, bur zuragt uzehee bolison.. tiim zav ch baga

Оюутан [66.181.161.50] 2019-11-21 12:58:26

Бидний хэл соёлын дархлааг авч явах, өвлүүлэх чухал зүйл нь урлаг уран зохиол яах аргагүй мөн. Гэтэл эдүгээгийн утга зохиолыг зарим нэг хүмүүс ийн баллаж байгаад харамсаад барахгүй нь.

Зочин [43.228.129.86] 2019-11-21 12:35:46

Маш зөв сэдэв хөндсөнд баярлалаа. Хошин шогийнхон монголын оюун ухааныг самууруулж, нийгмийг тамтаг руу чирч байгаа шүү.

Зочин [66.181.161.50] 2019-11-21 13:00:23

Харин тийм. Манайх хар массд зориулсан нүүрний хошин шог хөгжсөн газар болж.

Зочин [66.181.161.40] 2019-11-21 12:28:09

Маш анхааралтай уншдаа.Энэ цаг үед уранд зохиол хийгээд урлагт үзүүлж байгаа монгол бүёгүй, залуугийн дүрийг харамсан халаглан хэлсэн нь хэдсэн бол. Улс үндэстнийг авч ирсэн баатарлаг туульс, үлгэр домог нь сурган хүмүүжүүлэх, даган дууриах хүсэл тэмүүллийг авчирч хойч үеийг зөв зам чиглэлрүү төлөвшүүлэх үр нөлөөтэй байсныг мартахад хүрчээ. Хошин шог, сүүлийн үеийн кинонууд үнэхээр үзэхэд бөөлжис цутгам болсон байна. магадгүй нийгмийн энэ ороо бусгаа үед муу эмэгтэй, эрчүүд байгаа хэдий ч тэр нь маасын ганц хуьийг ч хүрэхгүй гэдэгт итгэж явдаг.Ялангуяа уран зохиолыг хэтэрхий амархан зүйл гэж боддог болсон нь харамсалтай.захын хүн роман бичдэг болж дээ. Баатарлаг эх оронч монгол эр% монгол бүсгүйн дүрийг товойлгон сийлсэн олон бүтээл туурвих зохиолчид төрөн байгаа буйзаа.

Зочин [64.119.26.244] 2019-11-21 12:13:29

Таньтай санал нэг байна. Өнөө цагийн уран бүтээлчид хийж байгаа бүтээлээ нийгэмд ямар нөлөө үзүүлэх бол гэж эргэцүүлж боддог байгаасай. Ер нь яваандаа энэ замбараагүй байдлаас буцаад эмх замбараатай хяналттай тогтолцоо руу эргэж орох байх даа. Иймэрхүү мэргэжлийн шүүмж унших сайхан байна.

zochn [122.201.23.84] 2019-11-21 12:10:13

Үнэхээр үнэн бичсэн байна. Дээр үеийн урлагийн хорооны цензур гэдэг юм байх хэрэгтэй ч юм шиг.

Зочин [202.126.88.156] 2019-11-21 12:07:48

Тэр салахгүй үзэцгээдэг Солонгос киноноосоо сурах хэрэгтэй. завхай явдал ёстой гарахгүй. Хотынхноосоо хөдөө орон нутгийнхан илүү порно болсон. Хөдөө дурантай явхад энд тэнд жалга судагт порно кино гараад л. . . .

Зочин [202.21.113.82] 2019-11-21 12:07:41

мОНГОЛЫН ЗАЛУУХАН ЭМЭГТЭЙЧҮҮД ОХИД САРАНТУЯАНУУДАА ОЮУНГЭРЭЛИЙГЭЭ УЙЛААЛ УНШААД БАЙДАГ ГЭЭ БИЗ ДЭЭ ТЭДНИЙ НОМ ГЭХЭД ХЭЦҮҮ ЭРЭЭЧВЭР МОНГОЛЫГ АВРАХ БАЙХ ОО

Зочин [66.181.184.44] 2019-11-21 12:03:35

Сүүлийн үед хийх юмгүй хүмүүс хүний амьдралын утга учир бол секс гэж ойлгуулдаг болж. Энэ бүх хүмүүн бусын хурьцлаа өөрсдөө хийдэг байх л гэж боддог. Хүүхнүүдийн уулзалт сексээ л ярьдаг болсон, эрчүүд ч тийм болж байна. Яасан ч гаж хурьцдаг юм бэ гэж бодогддог. Уг нь арай өөр сэдвээр ярьцгаадаг бол

Зочин [202.55.191.205] 2019-11-21 12:03:26

Ёстой ярих сэдвийг хөндлөө. Баярлалаа таньд. Гэртээ зарим үед хүүхдүүдээ кино үзүүлэхээс айдаг шүү. Мэргэжлийн уран бүтээлч нарт төр засгаас нэгдсэн бодлого зохицуулалт хэрэгтэй болсон байнаа

Зочин [202.55.188.44] 2019-11-21 12:01:55

Цаг үеэ олсон нийтлэл болжээ. Гэхдээ энд бас нэг зүйлийг тодосгох шаардлагатай. Хамгийн түрүүнд нэг зүйлийг дурьдахад нийтлэлчийн энд тодорхойлсон монгол эмэгтэй ба эрэгтэйн базаахгүй дүр төрх өөрөө амьдрал дээр оршиж буй бодит байдал мөн. Энэ үнэн. Өнөөдөр манай нийт эмэгтэйчүүдийн хэдэн хувь нь янхан сэтгэлгээтэй болчихов оо? Эрэгтэйчүүдийн хэдэн хувь нь мөнгөний төлөө үхэн тэмцэгч, сугачин, луйварчин, хулгайч, архичин байна вэ? Энэ бол нэг асуудал. Харин урлаг, уран зохиолоор дамжуулан монгол эрэгтэй, эмэгтэйн дүрийг гаргах нь өөр асуудал. Урлагийнхан, уран зохиолчид байгаа бодит амьдралыг шууд дэлгэн тавьж байгаа нь тэдний боловсрол, чадвар, авьяас төдий чинээ доогуур байгааг харуулж байж болох юм. Зүгээр дуртай нэг нь зөнгөөрөө бичиж орхидог. Алиалагчид нь тэдний санааг барьж аваад туушинддаг. Гэтэл урлаг ийм байж болдоггүй. Урлаг, уран зохиол бодит байдлын тусгал байна. Гэхдээ энэ бүхнийг урлагийн хэлээр, уран зохиолын аргаар үзүүлнэ шүү дээ. Арай дээшээ цоройсон аястай гэх юмуу.

Зочин [202.55.188.44] 2019-11-21 12:34:09

Урлаг уран зохиол байгаа зүйлийг арай өөр өнцгөөс харуулж, өөрийн өвөрмөц хэл найруулгаар хүний сэтгэлийг татахуйц байдлаар асуудлыг хөндөн тавьдагаараа онцлогтой. Энд драм гэж юм байдаг. Драм бол тухайн дүр, нөхцөл байдал зайлшгүй бөгөөд, тухайн өгүүлэн буй хэл дүрслэлийн хүрээнд чингэж өрнөхөөс өөр гарцгүй гэж үзүүлж байгаа арга, шалтгаан, шүтэлцэл юм. Тэр Жаргалсайханы "Чингис хааны нууц түүх"-нд Чингис тэргүүтэй феодал сурвалжит хүмүүсийн бэлгийн харилцааг дүрслэх гэсэн нь ерөөсөө урлагийн үүднээс огт болохгүй зүйл биш шүү дээ. Харин яаж, хэрхэн гэдэг л сонин. Магадгүй Жаргалсайхан өөрөө 2 эмтэй зэрэг явахад хэрхэн аашилж болох вэ гэдгийг өөрийн хэмжээнд сэтгэж хийсэн нь тэр болов уу. Зохиолчийн өөрийнх нь натураар өгүүлэмжээ найруулсан. 13-р зууны монголчууд мэдээж бүдүүлэг байна. Гэхдээ феодал, сурвалжтан хүмүүс гэдгийг нь анхаарч дүр байдлыг нь зохиомжлох байсан болов уу. С.Жаргалсайхан 2 эмтэй нэг хөнжилд орох Чингис хаан татвар эмстэйгээ цэнгэх хоёрыг нийгмийн харилцааны өрнөл, хүлээн зөвшөөрөгдөх байдлын үүднээсээ эрс ялгаатай гэх гээд байна л даа. Зохиолч болохоор энэ ялгааг анхааралгүй зүгээр өөрийн "материал" дээр туушиндсан нь мөнөөхөн Чингисийг нэг тийм шалиг, гудамны залуу мэтээр үзүүлсэн байна. Гэтэл энэ эротик харилцааны драм нь хэрхэн өрнөвөл зохих вэ гэдгийг бодох ёстой байсан байх. Ингэхийн тулд тухайн дүрүүдийн нийгмийн байр суурь, тэдгээрийн хоорондох нийгмийн харилцааны онцлогийг урьдчилан тодорхойлж өгөх ёстой байсан болов уу. За үүний тулд 13-р зууны үеийн нүүдэлчдийн ахуй орчныг дүрслэх хэрэгтэй. Бүдүүлэг гэдэг нь тодорхой. Зөвхөн түүхэн аялагчдын тодорхойлсоноос үзвэл монгол хүмүүс эр эмгүй ойролцоо, загвар муутай хувцаслаж, ахуйн соёл маш дорой, бохир заваан аж төрж байсан. Усанд орохыг мэдэхгүй хүмүүсээс ямар үнэр үнэртэх вэ? Үүнийг тодорхойлоход авьяасын хэрэг байна уу? Зүгээр л усанд оролгүй сар байж үзэхэд болох юм биш үү? За хоол ундаа идэж уугаад аяга тогоогоо угаадаггүй. Тэгэхээр ахуй орчин ямархуу янзтай байх вэ? Ийм хүмүүс орой гэртээ орж ирээд дээлээ тайлаад бүхэл хувцастайгаа унаад өгөхөөр гэр орон ямаршуу байх вэ? Тэр хувийн ариун цэвэр, ам хамар угаах, гоёж гоодох асуудал огт байхгүй гэсэн үг шүү дээ. Ийм хүмүүс гоёж гоодох болвол хувцсанд л анхаарна. Тэр хувцас болон хувцасны материалыг бусдаас дээрэмдэж авна. Өөрөө оёвол их юм. Тэгээд тэр сайн хувцсаа дуусаж, муудтал гадуур явах нь. Эмэгтэйчүүдийн ариун цэвэр ямар байх нь ойлгомжтой. За тэгвэл феодал ангийн төлөөлөгч Чингисийн хувьд асуудал ямар байх вэ? Түүнд тухайлан үйлчлэх зарц боол л байхаас бусдаар энгийн иргэнээс дээрдэх юм үгүй л болов уу. Хувцас арай нэг өнгөтэй, сонголттой байхаас бусдаар бол ялгаа төдийлөн үгүй байх. Ахуй байдал, соёлын асуудал ийм шалан дээр унасан шинжтэй байхад нийгмийн харилцаа, бэлгийн харилцаа хэрхэн өрнөх бол? Арай нэг суурин амьдардаг, иргэншилтэй танилцсан Найман, Хэрэйд гэх аймгуудын сурвалжтангууд Хамаг Монголын зонхилоочдыг бодвол ахуйн соёлоороо илүү дээр байсан болов уу. Иймээс Чингис тэдгээр иргэнээс эмс хүүхнээ сонгох явдал байсан байж болох юм. Тэгэхээр тэр үеийнхээрээ бараг мис нь болох Хулан хатан эзэн Чингисд таалуулах процес яаж өрнөх вэ? Эмэгтэйд залуу жанжин төдийлөн таалагдаагүй гэдэгт би мөрийцөхөд ч бэлэн байна. Гагцхүү түүний сүр хүч, бяр чадалд шүтэж аймгаа аврахын тул тэр эрийн өвөрт орохоос өөр аргагүй болсон. Энэ бол угтаа мөнөөхөн бэлгийн хүчирхийллийн ул суурь тавигдаж байна аа гэсэн үг. Тэгэхээр Чингис тэргүүтэн сурвалжтангуудын бэлгийн харилцаа бол зөвхөн нэг талаас зонхилсон бэлгийн хүчирхийллүүдээр дүүрэн байсан байж болохыг ядах юмгүй таамаглаж болж байна. Бөртэ ч ялгаагүй нэг хүчинд автагч мөн. Тэгэхээр 3-уулаа нэг оронд орох дээрээ тулахад Бөртэ татвар эмээ авчрах талаар мань Чингист тушааж чадах уу? Үүнийг л зохиолч бодох ёстой байсан. Тэгэхээр процесоор нь авч үзэхэд Чингис Бөртэг ёс төдий анхаардаг болчихсон байж. Есүй, Есүгэн, Хулан мэтээс авахуулаад залуу эмсүүд хаяагаар нэг. Ийм байхад Чингис хөгшин залуу 2 эмтэй нэг дор явахаас илүү залуустай нь хурьцахыг илүүд үзэх байсан болов уу. Тийм хурьцал явагдлаа ч Чингисийн өвөрт орсон Бөртэ ч, Хулан ч үг дуугарах эрхгүй байсан байх. Тэд зөвхөн мань эрийг тавьчихаагүй дээр цэнгэл эдлүүлэхийг үүргээ гэж үзсэний хувьд элдэв масаж хийн, таашаал эдлүүлэхийн тулд хоорондоо үгсэн, тохиролцож машин шиг ажиллаж байсан гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй болов уу. Тэгэхээр уран зохиолын өгүүлэмж дүрслэлийн хувьд Чингисийн ор хөнжлийн явдалд ямар нэг ардчилсан либерал харилцаа биш феодал ёсны эзэрхэг харилцаа зонхилох ёстой. Зохиолын өгүүлэмж нь эзэн чингисийн бэлгийн тааллыг магтан дуулж, түүнд үйлчилсэн уран гоо бүсгүйчүүдийн гоо үзэмж, чадварыг л бичих ёстой байсан болов уу. Тэгэхээр Бөртэ "За би чадах бүхнээ хийлээ, Есүгэн чиний ээлж" гэх мэтээр ярихаас өөр хувилбар үгүй байх. Түүгээр ч барахгүй энэ нь зөвхөн феодал дээдсийн таалал байсан гэж үзүүлэх нь аль ч талаасаа зүйд нийцэх билээ. Харин хаанд үйлчилж түүнээс тэтгэлэг харамж авахын тулд залуу, хөгшин, харь хатнуудын хооронд ордны өрсөлдөөн үүсэх нь өөр нэг драмын үндэс болж өгөх нь тодорхой.

Зочин [202.55.191.205] 2019-11-21 11:58:32

Зөв шүүмж байнаа. Заримыг нь үзээд зэвүүцдэг шүү. Анхаарах л ёстой асуудал шүү

L [66.181.180.96] 2019-11-21 16:45:11

Ene 1 erguu setgegdel bichegch uuruu 21 r zuund amidarch bj usand ch ordgui ungas unertuulsen gaj donton um bishuu ? Burte - g chinges estsegtei ochij har nyalhad n sui tawij bj awch suusan , bas hamgiin ih hurungu maltai irsen ni , busad n bol gazar nutgiig n ezelj awahdaa olzolj awchirsan huuhnuud ! Burte - s garsan huuhduud l tur barih est gj zarlig gargasan , yamartai tatwar emsees deerguur l zindaatai bolood tgj shiidsen bh !!

зочин [192.82.68.227] 2019-11-21 11:51:22

Хөрөнгө мөнгөтэй талыг орхигдуулжээ. Энэ гол болсон. Эмэгтэй хүнийг магтах битгий хэл 5 секүүнд харах хориотой болж байгаа юм биш үү. Зурахад их харна даа.

Сэтгүүлч Г.Золжаргал [202.70.34.38] 2019-11-21 11:47:40

..Анхахаралтай уншлаа. Их юм бодлоо. Монголын цөцг шар тосоор биш гутлын хар тосоор улам бүр дүүрсээр байна гэдгийг нухацтай хэлжээ. за тэгээд жингийн цуваа явж л байг, жижиг хавнууд хуцаж л байг гэж үнэн шүү Танд талархая.Что плохо что хорошо гэдэгийг огт ялгахгүй шинэ үеийн дунд явна шүү.бид

Зочин [66.181.161.158] 2019-11-21 11:43:35

Ёстой нэг загатнасан газар маажилаа. Сүүлийн үеийн кино ч гэж дээ, драмын хэдэн жүжигчидын хийсэн архидалт, мөнгө, зодоон цохион, хүүхэн шуухан гол сэдэв нь болсон теле жүжиг шиг юмны нээлтэн дээр голдуу л нөгөө хэдэн студийн хүрээлэл ирж хоосон магтаж байгаа харагддаг. Мэргэжлийн уран бүтээл, бодлого, зохицуулалт хийх цаг болсон гэдгийг баталсан байна дээрх шүүмж

Уншигч [202.179.31.40] 2019-11-21 11:39:32

Монглын нийгмийг тэр чигээр нь бэлгийн хүчирхийлэлд уриалж,эгч ээжүүдээ гутаан доромжилж байгааг бид 20 гаруй жил харлаа.Энэ талаар эсэргүүцэж буруушаах нөгөө жендерийнхэн ,эмэгтэйчүүд,хүүхдийн байгууллага энэ тэр яасан бэ? Хүний төлөө юу ч хийх хүсэлгүй л байна даа.Ядаж байхад үзэгчдийн ихэнх хувь нь эмэгтэйчүүд байдаг нь бүр ч харамсмаар харагддаг.Инээж байна гэж жигтэйхэн .

Цагаан шувуу [64.119.23.158] 2019-11-21 13:02:16

2000 оноос хойш Содура,Солиот эх хоёроос өөр кино хийгдсэнгүй..


118 сэтгэгдэл байна
1000 тэмдэгт оруулах үлдлээ.
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
118 сэтгэгдэл байна
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.